Closing chapter: Terugblik op dramatisch 2020

Zeg me dat het niet zo is.
Zeg me dat het niet zo is.
Zeg me dat het niet waar is…

In de kerstvakantie neem ik altijd twee weken vrij om op te laden. Ik herbekijk dan altijd een van mijn favoriete filmseries, zoals The Lord of the Rings, The Hobbit of de originele Star Wars trilogie. Dit jaar ben ik bezig met een herkijk van The Sopranos, mijn favoriete serie ooit. Ik heb hem bijna tien jaar niet gezien en het is zelfs nog beter dan ik me herinner. Het is zo goed geschreven en gespeeld. Waanzinnig goed. Ik ben bezig met een e-book over de show. Dat verschijnt waarschijnlijk volgend jaar; er liggen al veel teksten klaar. Ik geniet ook van het nieuwe album van Paul McCartney, ‘McCartney III’. En over Paul gesproken: In 2021 komt Peter Jackson, een van mijn lievelingsfilmmakers en hardcore Beatles-fan, met de documentaire Get Back. Ik heb vijf minuten materiaal gezien op Disney Plus en het ziet er waanzinnig uit. Intiemere beelden van The Beatles heb ik zelden gezien. En dus, als er één film is waar ik naar uitkijk volgend jaar is deze het wel. En als ik er nog eentje mag noemen is dat The Many Saints of Newark, een prequel van The Sopranos, gerealiseerd door Sopranos-bedenker en schrijver David Chase. Met in een van de hoofdrollen Michael Gandolfini, zoon van de legendarische James Gandolfini die overleed in 2013, maar onsterfelijk werd door zijn vertolking van Tony Soprano. Nu stapt zijn zoon in zijn voetsporen. 2021 wordt een heel goed filmjaar.

Qua films was 2020, net als in vele andere opzichten, juist een waardeloos jaar. Ik heb een filmpje in mijn hoofd, waarin het liedje ‘It was a very good year’ van Frank Sinatra speelt en we beelden zien van verlaten straten, mondkapjes, begrafenissen, dramatische toestanden op de IC’s en sombere toespraken van politici. Ik heb zelf niet te klagen overigens. Toen in maart de eerste lockdown werd aangekondigd vond ik het stiekem wel spannend. Een ongekende gebeurtenis. Een hele lichte versie van een zombie apocalypse, zoals in Dawn of the Dead. Het had wel wat: verplicht thuis met toch alle luxes van het moderne leven: speciaalbier, wijn, een koelkast vol met eten, een enorme collectie films en boeken en via het internet verbonden met de hele wereld. Maar ik begrijp natuurlijk dat corona heel veel mensen in de ellende heeft gestort met verliesgebeurtenissen, financiële problemen en gevoelens van eenzaamheid.

Van mijn persoonlijke vrienden is de eigenaar van het bedrijf waar ik sinds 2008 voor werk getroffen. Hij kon niet verdragen dat zijn levenswerk ten gronde ging en stapte op 1 juli uit het leven. Net voordat hij zijn aandelen zou overdragen aan een overnemende partij. Voor de rest van ons (werknemers) was de overname een redding, een veilige haven. Maar voor Alex voelde dit helemaal anders. Wat er precies in zijn hoofd heeft afgespeeld zullen we nooit weten, maar de aanhoudende paniek veroorzaakt door corona heeft vrijwel zeker een doorslaggevende rol gespeelt in zijn dramatische actie. Onze directeur Melle wist het rampjaar onlangs goed onder woorden te brengen. “Stel dat iemand in december vorig jaar gezegd had; ‘er komt in 2020 een dodelijk virus waardoor er niemand meer naar onze events en trainingen komt en dan maakt Alex er een einde aan’, dan hadden we gezegd: wat een slecht filmscenario.” De werkelijkheid is soms uiterst vreemd en onvoorspelbaar. Als een Zwarte Zwaan.


Voorwoord Quote, editie oktober, 2020

Maar los van deze misère waar ik nog dagelijks aan denk, ben ik er tot nu toe goed doorheen gekomen. Ik kijk documentaires over wat de mensen uit Syrië is overkomen en kan deze lockdown makkelijk relativeren. Ik zit in een fijne bubbel. Wat betreft 2021 ben ik voorzichtig positief. Het kan nog wel een tijdje gaan duren, maar ik hoop dat we in de zomer het sociale verkeer weer redelijk op de rit hebben. Mijn professionele leven ziet er ondanks corona goed uit: een groter bedrijf, meer mogelijkheden, nieuwe collega’s. En ik heb een fantastisch team met Charles, Willem, Jan, Yilmaz, Henk en Tomer. De mensen waar ik problemen mee had zijn allemaal weg. 2021 wordt op werkgebied ongetwijfeld een heel goed jaar. Persoonlijk gaat het ook goed. Rosa ontwikkelt zich als een heel sociaal en vrolijk meisje. En Loesje blijft worstelen met chronisch pijnsyndroom en (andere) psychologische issues, maar ervaart veel succes op werkgebied als begeleidster van jongeren en om een of andere reden vindt ze het ook met mij ook nog steeds leuk en dat is geheel wederzijds.

De reden dat ik dramatisch boven deze blog heb geschreven is dus eigenlijk puur de dood van Alex en omdat ik meeleef met alle mensen die getroffen zijn door corona. Maar zelf vind ik het leven mooi en interessant en een overwegend positieve exercitie. We zijn zelfs nog getrakteerd op een nederlaag van Trump en een implosie van Forum voor Democratie. De silver linings zijn dus niet moeilijk te vinden voor mij. Een laatste positief gebeurtenis om het jaar mee af te sluiten is het verschijnen van ‘The Grand Biocentric Design’, het derde deel in de serie over biocentrisme van Robert Lanza, het boek dat mijn leven in 2017 heeft veranderd. Hierin wordt nog meer bewijsmateriaal gepresenteerd dat aantoont dat leven en de kosmos één zijn en dat de dood niet echt kan bestaan in een dergelijk bewustzijns-systeem.

Deze blog heet fragmenten omdat alle aspecten van mijn leven erin voorbij komen: films, mijn filosofie, boeken die ik gelezen heb, mijn persoonlijke leven… Samen vormen die wat ik beschouw als ‘ik’. Maar uiteindelijk bestaat er geen ik en maakt deze illusionaire verschijning onderdeel uit van een veel grotere entiteit. En ik ben er helemaal oké mee om een oneindig klein element te zijn van iets veel groters. Ik zou zelfs niks anders willen. Een gevolg is dat je er nooit uit kan stappen. En dus is de actie van Alex niets meer geweest dan een reset. Een hoofdstuk in het boek heet ‘Quantum Suicide and the Impossibility of Being Dead’. Let wel, dit is een boek over natuurkunde en geen filosofie.

Voor de familie van de overledene blijft zo’n gebeurtenis overigens wel heel naar, want vanuit hun perspectief is die persoon permanent vertrokken. Vanuit het perspectief van de overledene kan er echter geen sprake zijn van ‘weg zijn’. Het gaat allemaal door en door en door en door. Ook corona is maar een heel klein streepje op een oneindig lang toneelstuk. Laat die volgende lock down dus maar komen. ‘Ik’ houd het nog wel even uit.

John Lennon: De Rolling Stones Interviews

Vandaag 40 jaar en twee dagen geleden nam de wereld afscheid van John Lennon. De ex-Beatle werd op 8 december 1980 doodgeschoten voor zijn appartement in New York.

Lees ook: De dag dat John Lennon doodging

Om de legendarische muzikant te eren, publiceer ik vandaag een paar typische Lennon-uitspraken. Deze zijn afkomstig uit een interview dat Jann Wenner (hoofdredacteur Rolling Stone Magazine) eind 1970 met hem afnam, zo’n acht maanden nadat The Beatles definitief uit elkaar waren gegaan.

Zou je van alles af willen wezen?
“Als ik godverdomme visser zou kunnen wezen zou ik ‘t wel willen, weet je. Als ik geschikt was om iets anders te wezen wel. Er is geen lol aan om artiest te zijn. ‘T is net als met schrijven, er is geen lol aan, ‘t is een marteling. Ik heb wel es wat over Van Gogh, Beethoven, al die lui gelezen – ik las er pas nog een stuk over. Als ze toen psychiaters hadden gehad, hadden we nou Gauguin’s fantastische schilderijen niet gehad. En al die klerelijders die ons uitmelken tot we kapot zijn, ‘t enige wat we kunnen doen is ons gedragen als circusdieren. Ik heb er de pest aan om artiest te wezen, ik bedoel ik heb er de pest aan voor klotige idioten op te treden die er niks van af weten. Ze kunnen niet voelen; ik ben degene met ‘t gevoel omdat ik degene ben die ‘t uitdrukt. De plaats van hun leven wordt door mij en andere artiesten ingenomen, en wij zijn degenen…. ‘t is zelfs met boksers zo. Wanneer Oscar (Bonaventura) de ring in komt joelen ze hem de kloten van z’n lijf. Een keer raakt hij Clay en ze juichen hem toe.”

Ben je tevreden over je nieuwe album (John Lennon/Plastic Ono Band)?
“Ja, ik ben er erg tevreden over. Maar er zijn een hoop dingen die ik graag zou willen verbeteren.”

Zoals?
“Nou, met dit album heb ik in technisch opzicht veel geleerd. Vroeger hoefde ik niet zoveel te leren want gewoonlijk zaten, zeg, George, Paul en ik allemaal te luisteren en ik hoefde niet zoveel te denken over ieder afzonderlijk geluid. Er zijn nu een paar dingen die ik over de bas heb geleerd; waar ik méér had moeten gebruiken, en waar ik er een nummer mee heb verprutst; een paar technische dingen die me tenslotte zijn gaan irriteren. Maar over de opzet en het geheel ben ik tevreden.”

Denk je dat je op dit album beter zingt?
“Ik zing waarschijnlijk beter omdat ik alle tijd aan mezelf had. Deze keer was het mijn album en ik hoefde niet . . . ‘t werd gewoonlijk een beetje gênant tegenover George en Paul omdat we elkaar zo goed kenden… Oh, hij probeert Elvis na te doen, oh, nou doet hij dit. We waren een beetje al te kritisch ten opzichte van elkaar, dus we beperkten elkaar nogal. En nu heb ik Yoko erbij, en Phil erbij, afzonderlijk en gezamenlijk, die zo’n beetje van me houden, dus ik kan ‘t beter brengen; en ik ontspande me, weet je. Ik heb nu thuis een studio en ik denk dat ‘t de volgende keer nog beter wordt omdat dát me nog minder beperkt dan naar de EMI-studio gaan. Zo zit ‘t. Maar het losser worden van het zingen begon als met Cold Turkey door mijn ervaringen met het zingen met Yoko. Zij beperkt haar keel niet, begrijp je?”

Ik wil ‘t je nog eens vragen: ben je tevreden over het nieuwe album?
“Ik geloof dat ‘t het beste is wat ik ooit gemaakt heb. Ik geloof dat het realistisch is en voor mij staat ‘t vast dat ‘t zich door de jaren heen ontwikkeld heeft uit nummer als In My Life, I’m a Loser, Help, Strawberry Fields. Dat waren allemaal persoonlijke nummers. Ik schreef steeds over mezelf als ik de kans kreeg. Ik hield er niet erg van om songs in de derde persoon te schrijven over mensen met betonnen flats en dergelijke dingen. Ik hou van eerste persoonsmuziek. Maar vanwege m’n frustraties en talloze andere dingen kwam ik er maar nu en dan toe om alleen over mezelf te schrijven. Nu heb ik alles over mezelf geschreven en zo werk ik ‘t liefst. Ik ben ‘t zelf! En niemand anders. En dus hou ik ervan.”

Waarom heb je Mummy’s Dead aan het einde gehangen?
“Zo gebeurde ‘t nou eenmaal. Al die songs kwamen gewoon uit me los. Ik ging niet zitten denken ‘Ik ga schrijven over mijn moeder’ of ‘Ik ga schrijven over zus of zo’. Ze kwamen gewoon los, zoals al het beste werk dat iemand ooit doet, of het nou een artikel is of wat dan ook, ‘t zijn de beste die vanzelf loskomen. En ze kwamen allemaal los omdat ik de tijd had – en of je nou op vakantie bent, of in therapie, waar je ook bent, als je er tijd aan besteedt…. Zoals in India, daar schreef ik de laatste portie beste songs. Ik kon er een hoop schrijven als I’m So Tired en Yer Blues, want ze waren tamelijk realistisch. Ze gingen over mij en ik vond ‘t altijd – wat ik ‘t woord – grappig, ironisch of zoiets, dat ik ‘t deed in naar men mag aannemen aanwezigheid van een goeroe, en terwijl ik zoveel uur per dag zat te mediteren schreef ik I’m So Tired en songs over pijn als Yer Blues. Wat ik meende.”

Er werd altijd over de Beatles gepraat, en de Beatles praatten over zichzelf ook, als vier delen van dezelfde persoon. Wat is er met die vier delen gebeurd?
“Ze herinnerden zich dat ze vier individuen waren. Wij geloofden ook in de Beatles-mythe, begrijp je. Ik weet niet of de anderen er nog in geloven. We waren vier knapen . . . Ik ontmoette Paul en zei: ‘Wil je in m’n band komen?’, weet je. Toen kwam George erbij en daarna Ringo. We waren gewoon een band die ‘t erg, erg ver geschopt heeft, dat is alles. Ons beste werk is nooit opgenomen.”

Waarom?
“Omdat we podiummusici waren – wat Mick ook zegt over ons – in Liverpool, Hamburg en andere danszalen, en wat we voortbrachten was fantastisch wanneer we regelrechte rock speelden, en niemand kon ons in Engeland benaderen. Zodra we ‘t maakten maakten we ‘t, maar de boel werd bijgeschaafd. Brian deed ons pakken aan en zo en we werden zeer beroemd. Maar we verkochten onszelf, weet je. De muziek was dood voordat we zelfs maar de theater-toernee door Engeland maakten. We voelden ons al klote omdat we twee uur spelen dat we in zekere zin graag deden, terug moesten brengen tot twintig minuten en iedere avond dezelfde twintig minuten moesten herhalen. Muzikaal stierf de Beatles-muziek toen. We hebben onszelf vermoord om ‘t te maken. En daarmee was ‘t afgelopen. George en ik zijn meer geneigd om dat te zeggen. We hebben altijd ‘t optreden in clubs gemist omdat we daar muziek maakten. En later werden we technisch efficiënte studio-artiesten, hetgeen wat anders is. We waren vakbekwame mensen weet je, en welk medium je ons ook in zet, we kunnen altijd iets maken dat de moeite waard is.”

The White Album Compressed

In the documentary The Beatles Anthology (1995), the three then still living band members discuss their recording history at Abbey Road. The non-Beatle with the greatest influence over these legendary recordings is without a doubt George Martin, sometimes referred to as ‘the fifth Beatle’. The extremely talented producer and musician offers some interesting comments on the production. Especially about the The White Album – the only double album made by the band (not counting Past Masters) – he has an interesting thing to say. He thinks they shouldn’t have made it a double album, but pick the best songs and turn it into a very good, single album.

The band disagreed. McCartney said that the record was fine as it was, remarking: “It was great. It sold. It’s the bloody Beatles’ White Album. Shut up!” Harrison thought a double album was a good idea to clear the backlog of songs the group had at that time, though he also admitted not all songs were that strong.

Reducing the backlog to a single album would have been quite a challenge though. The group had spent a couple of months in Rishikesh, India, for a course in Transcendental Meditation and written no less than 40 songs. George really developed himself as a songwriter during this period. But Lennon also said he wrote some of his greatest songs in India. The White Album contains many fantastic songs, and the fragmented whole is a terrific mix of genres, like folk, country, blues, ska, music hall and avant-garde. Why would one mess with that?

However, as a thought experiment, let’s consider what a single White Album would be like. Some tough decisions would have to be made. It contains 30 songs, and would have to be cut down to 17 (taking Abbey Road as a measure). Which 13 songs would perish?

At the risk of pissing off some fellow Beatles fanatics, I would get rid of these 13 tracks.

Wild Honey Pie (McCartney)
This is just a curious short McCartney thing. No problem dumping this one.
Why Don’t We Do It in the Road? (McCartney)
It’s alright, but it’s not great is it?
Yer Blues (Lennon)
A dark and moody song by Lennon, but he did better later in his solo career.
Mother Nature’s Son (McCartney)
Off course it’s an okay song, but if you have to choose between this and the remainders, it is really no choice at all.
Glass Onion (Lennon)
This one I like. I like the guitar play and the references in the lyrics. Still, it’s not brilliant.
Everybody’s Got Something to Hide Except Me and My Monkey (Lennon)
The longest title of a Beatle track. Do I love this song? No. So it can go.
Helter Skelter (McCartney)
Now this one is a classic and the toughest decision yet. Sorry Paul. We can release it as B-side to a Happiness Is a Warm Gun single maybe.
Long, Long, Long (Harrison)
Never had much use for this track.
Revolution 1 (Lennon)
What?!? How can you get rid of Revolution! One of Lennon’s best songs. Pay attention please. This is Revolution 1, not Revolution that was released as B-side of Hey Jude. And that is a way better version with one of my favorite beginnings of a Beatles-song.
Savoy Truffle (Harrison)
Sorry Harrison, but I don’t care much for a candy addicted Eric Clapton.
Revolution 9 (Lennon)
Nobody is gonna give me a hard time over this one. It was a weird decision to put it on the album in the first place. Nobody listens to it more than once.
Rocky Racoon (McCartney)
George Martin thought this was filler. I disagree. I think it is a great track. But in exercises like this you have to kill your darlings.
Good Night (Lennon, sung by Ringo)
This one I love as well. Painful to let it go, but I must.

And now, we’re left with the Compressed White Album. I’m satisfied. You can find it on Spotify under jkleyngeld. Check it out.

Side one
01. Happiness Is a Warm Gun
02. Piggies
03. Ob-La-Di, Ob-La-Da
04. I’m So Tired
05. I Will
06. Cry Baby Cry
07. Julia
08. While My Guitar Gently Weeps
09. Honey Pie

Side two
10. The Continuing Story of Bungalow Bill
11. Birthday
12. Sexy Sadie
13. Back in the U.S.S.R.
14. Don’t Pass Me By
15. Dear Prudence
16. Martha My Dear
17. Blackbird

The Beatles: Reunion Project

It was fifty years ago today…

Vandaag is het 50 jaar geleden dat Paul McCartney aankondigde uit The Beatles te stappen. Een scheiding is nooit in één moment te vatten, maar dit is wel een vrij definitief moment geweest.

Mijn adoratie voor The Beatles kan ik niet sterk genoeg uitdrukken. Ik zie hun verschijning in de geschiedenis als de levens van Plato en Aristoteles in het oude Griekenland. Zij gaven ons filosofie en wetenschap. The Beatles gaven ons via hun muziek de boodschap dat het universum uiteindelijk iets goeds is en dat liefde de drijvende kracht is.

Dat vier zulke getalenteerde muzikanten elkaar hebben gevonden en de levens van miljoenen en miljoenen mensen positief hebben beïnvloed is een wonder. Kun je nagaan in wat voor bizar universum we leven? Een universum dat heeft gezorgd voor het ongemanifesteerde potentieel voor deze band om in bestaan te komen. Hoe goed waren ze? Een groep die een nummer als Revolution als B-kant van een single heeft uitgebracht. I rest my case.

De muzikale erfenis van de groep is groot en machtig. Stuk voor stuk heb ik ze kapot gedraaid: de vijftien albums uit de kerncatalogus. Van Please Please Me tot Past Masters en alles ertussen. Ze hebben een enorme output geleverd, zeker gezien de korte tijd dat ze bij elkaar waren. Alles even briljant en de muziek gaat nooit vervelen. Dan is er nog het solo-werk van de individuele Beatles-leden om uit te putten. Maar hoe goed sommige platen ook zijn; het zijn geen Beatles-albums. Gelukkig is hiervoor een oplossing gevonden door acteur Ethan Hawke.

Compilatie van solo-werk
Beatles-fanaat Ethan Hawke stelde The Black Album samen voor de film Boyhood van Richard Linklater, een film waarin scheidingen een belangrijk thema is. Hawke schreef hier een geweldige essay over dat slechts deels in de film zit (lees het volledige essay hier).

The Black Album is een krachtige mix waarin Hawke erin slaagt een balans te vinden tussen het solowerk van John, Paul, George en Ringo, zodat het inderdaad bijna lijkt alsof de band weer bij elkaar is. Echter, smaak is persoonlijk en ik zou andere keuzes maken. Vandaar dat ik – geïnspireerd door Hawke – mijn eigen compilatie heb gemaakt om The Beatles weer bij elkaar te brengen, getiteld Reunion Project. Het zijn in totaal vier albums geworden, één voor iedere Beatle. De albums zijn op Spotify te luisteren onder deze titels:
– The Beatles: Reunion Project Vol. 1
– The Beatles: Reunion Project Vol. 2
– The Beatles: Reunion Project Vol. 3
– The Beatles: Reunion Project Vol. 4


Toegegeven: het artwork kan nog wat werk gebruiken. Maar het gaat om het idee. The Black Album was een rouw-album en was dus zwart. De Reunion Project-albums hebben juist felle kleuren om te vieren dat de boys weer bij elkaar zijn.

De tracks

Volume 1
01. Let ‘Em In (Paul McCartney & Wings, Wings at the Speed of Sound, 1976)
02. Crippled Inside (John Lennon, Imagine, 1971)
03. Jenny Wren (Paul McCartney, Chaos and Creation in the Backyard, 2005)
04. Gimme Some Truth (John Lennon, Imagine, 1971)
05. What is Life (George Harrison, All Things Must Pass, 1970)
06. When the Night (Paul McCartney & Wings, Red Rose Speedway, 1973)
07. Mrs. Vandebilt (Paul McCartney & Wings, Band on the Run, 1973)
08. Mother (John Lennon, John Lennon/Plastic Ono Band, 1970)
09. Free as a Bird (The Beatles, Anthology 1, 1995)
10. Junk (Paul McCartney, McCartney, 1970)
11. Bogey Music (Paul McCartney, McCartney II, 1980)
12. You (George Harrison, Extra Texture (Read All About It), 1975)
13. One Day (At a Time) (John Lennon, Mind Games, 1973)
14. Woman (John Lennon, Double Fantasy, 1980)
15. Living in the Material World (George Harrison, Living in the Material World, 1973)
16. Photograph (Ringo Starr, Ringo, 1973)
17. Maybe I’m Amazed (Paul McCartney, McCartney, 1970)

Volume 2
01. Working Class Hero (John Lennon, John Lennon/Plastic Ono Band, 1970)
02. I Don’t Know (Paul McCartney, Egypt Station, 2018)
03. Beautiful Boy (John Lennon, Double Fantasy, 1980)
04. The Lovely Linda (Paul McCartney, McCartney, 1970)
05. Too Many People (Paul McCartney, Ram, 1971)
06. It Don’t Come Easy (Ringo Starr, non-album single, 1971)
07. Whatever Gets You Thru the Night (John Lennon, Walls and Bridges, 1974)
08. John Sinclair (John Lennon, Some Time in New York City, 1972)
09. Give Me Love (Give Me Peace On earth) (Harrison, Living in the Material World, 1973)
10. Uncle Albert/Admiral Halsey (Paul McCartney, Ram, 1971)
11. Oh My Love (John Lennon, Imagine, 1971)
12. Here Today (Paul McCartney, Tug of War, 1982)
13. I Live For You (George Harrison, All Things Must Pass, 1970)
14. Oh Yoko! (John Lennon, Imagine, 1971)
15. Fine Line (Paul McCartney, Chaos and Creation in the Backyard, 2005)
16. Getting Closer (Paul McCartney & Wings, Back to the Egg, 1979)
17. Nobody Loves You (When You’re Down and Out) (Lennon, Walls and Bridges, 1974)

Volume 3
01. (Just Like) Starting Over (John Lennon, Double Fantasy, 1980)
02. All Things Must Pass (George Harrison, All Things Must Pass, 1970)
03. Ram On (Paul McCartney, Ram, 1971)
04. Jealous Guy (John Lennon, Imagine, 1971)
05. You Gave Me the Answer (Paul McCartney & Wings, Venus and Mars, 1975)
06. Back Off Boogaloo (Ringo Starr, non-album single, 1972)
07. Love (John Lennon, John Lennon/Plastic Ono Band, 1970)
08. Who Can See It (George Harrison, Living in the Material World, 1973)
09. Bluebird (Paul McCartney & Wings, Band on the Run, 1973)
10. Every Night (Paul McCartney, McCartney, 1970)
11. Friends To Go (Paul McCartney, Chaos and Creation in the Backyard, 2005)
12. Instant Karma! (We All Shine On) (John Lennon, non-album single, 1970)
13. One More Kiss (Paul McCartney & Wings, Red Rose Speedway, 1973)
14. A Certain Softness (Paul McCartney, Chaos and Creation in the Backyard, 2005)
15. Hold On (John Lennon, John Lennon/Plastic Ono Band, 1970)
16. That Would Be Something (Paul McCartney, McCartney, 1970)
17. Cheer Down (George Harrison, non-album single, 1989)

Volume 4
01. My Sweet Lord (George Harrison, All Things Must Pass, 1970)
02. Real Love (The Beatles, Anthology 2, 1996)
03. Come On To Me (Paul McCartney, Egypt Station, 2018)
04. Oh My My (Ringo Starr, Ringo, 1973)
05. Don’t Let Me Wait Too Long (George Harrison, Living in the Material World, 1973)
06. Out the Blue (John Lennon, Mind Games, 1973)
07. Another Day (Paul McCartney, Ram, 1971)
08. Look At Me (John Lennon, John Lennon/Plastic Ono Band, 1970)
09. San Ferry Anne (Paul McCartney & Wings, Wings at the Speed of Sound, 1976)
10. Imagine (John Lennon, Imagine, 1971)
11. Band on the Run (Paul McCartney & Wings, Band on the Run, 1973)
12. Grow Old With Me (John Lennon, Milk and Honey, 1984)
13. Watching the Wheels (John Lennon, Double Fantasy, 1980)
14. English Tea (Paul McCartney, Chaos and Creation in the Backyard, 2005)
15. The Back Seat of My Car (Paul McCartney, Ram, 1971)
16. Mind Games (John Lennon, Mind Games, 1973)
17. Warm and Beautiful (Paul McCartney & Wings, Wings at the Speed of Sound, 1976)

Toelichting selectie
● Ik heb de verhouding toegepast van de laatste albums. John & Paul zijn 50/50 verantwoordelijk voor het leeuwendeel. George heeft zo’n één op zeven nummers bijgedragen en Ringo één bijdrage per album. Paul heeft iets meer songs omdat hij langer door heeft kunnen componeren dan John, maar ik ben extra kritisch op hem geweest om de verhoudingen te bewaken.
● Het nummer God, hoewel een van de betere nummers van John Lennon, heb ik niet opgenomen omdat hij zingt ‘I don’t believe in Beatles’. Dat past niet op een reünie-album.
● Het Dylanesque Working Class Hero, ook van Lennon, heb ik wel opgenomen ook al zingt hij meerdere malen ‘fuck’, iets wat op een typisch Beatles-album niet zou voorkomen. Maar ik heb het benaderd alsof de boys in 1970 niet uit elkaar zouden zijn gegaan. Dan waren ze andere dingen gaan proberen, waaronder wellicht Lennon een keer ‘fucking’ laten zingen op een album.
● Zoals op alle albums vanaf Rubber Soul zijn er geen covers opgenomen. Alle nummers zijn dus door de solo-artiesten zelf geschreven, soms wel met een medeschrijver.
● De twee tracks die Paul, George en Ringo opnamen voor Anthology in 1995, 15 jaar na de dood van John Lennon, heb ik ook opgenomen omdat het gewoon super goede tracks zijn. In de Anthology-documentaire vertellen de toen nog drie levende Beatles dat ze graag wat muziek wilde maken toen ze toch weer bij elkaar waren. Maar John was er niet om inspraak te geven en ze besloten altijd alles met zijn vieren. Toen hebben ze gezocht naar werk wat hij niet heeft kunnen afmaken en vonden ze Real Love en Free as a Bird. En zo zijn er uiteindelijk toch nog twee echte Beatles-tracks toegevoegd aan de gigantische waslijst songs die ze hebben geproduceerd.

Na 50 jaar is de pijn van de scheiding eindelijk een keer voorbij en kunnen we gewoon puur genieten van hun nalatenschap. Hoe langer iets al bestaat, hoe langer het nog zal bestaan. 50 jaar is dus niks. The Beatles zijn een blijvend geschenk van het universum.

© Jeppe Kleyngeld, april 2020