Europa in (permanente) crisis

Europa

Wanneer je Den Haag binnenrijdt, betreed je gelijk een andere wereld. Dit is waar de leiders van ons land zich ophouden. Vorige week woonde ik een lezing bij van prof. Mark Mazower (Columbia University) over de uitdagingen van Europa. Er waren wel 200 aanwezigen, allen leden van de Haagse elite; politici, intellectuelen en (hoge) ambtenaren. Ik voelde me een outsider – dat ben ik ook in deze kringen – en zo werd ik ook wel aangekeken. Wat je hier aantreft op deze bijeenkomsten is geen afspiegeling van de maatschappij.

Mazower betoogt dat het gezien de aanhoudende crisis in Europa makkelijk is om het zicht te verliezen op waar het allemaal om gaat. Maar waar gaat het eigenlijk om? Wat is het grotere plaatje? Volgens de professor gaat het Europese verbond in essentie om betere leefomstandigheden creëren voor iedere Europeaan. En daar kan niemand op tegen zijn. Verder moeten we stereotypen vermijden. Grieken zijn niet lui. Nederlanders die in Griekenland wonen betalen ook geen belasting. Het is het systeem dat niet goed is.

Klinkt als een nobel doel, maar gezien de enorme cultuurverschillen zou het doel net zo goed betere leefomstandigheden voor alle burgers ter wereld kunnen zijn. Wellicht heb ik meer met een Fransman dan een Taiwanees, cultureel gezien. Maar in tijden waarin de welvaart niet overvloeit, zullen mensen meer gefocust zijn op wat ze zelf verliezen dan op wat anderen kunnen winnen. Nationalisme zal oplaaien, dat is onvermijdelijk.

Natuurlijk zal een deel van de meer verlichte zielen in dit land de strategische doelen van het Europese project niet uit het ogen verliezen. Maar ondertussen blijven er brandjes ontstaan die snel uitwoeien tot enorme branden. We blijven voorlopig bezig met het blussen van die brandjes en het zal voor veel Europeanen lastig blijken solidair te zijn met elkaar. Er wachten nog donkere dagen voor het continent.

Advertenties

Booms and busts, bears and bulls, bubbles and burstings

Bear Market Bull Market 1

Economie is psychologie. Voelen we ons massaal optimistisch, gaan we kopen, voelen we angst, dan trekken we ons terug en doen we helemaal niks meer. Hebben we veel schulden gemaakt, dan gaan we (zeker in Nederland) werken aan het verkleinen van die schulden wat weer rampzalig is voor economische groei.

Economie beweegt zich in conjuncturele cycli, die tot voor 2008 redelijk voorspelbaar waren. Niet meer. Als midden dertiger heb ik in mijn werkende leven maar één soort economische getij ervaren en dat is een neergang geweest. Toen ik in 2008 vond dat ik toch maar eens wat serieus werk moest gaan doen, liep het in het bedrijfsleven nog gesmeerd, maar daar kwam snel verandering in. De crisis raakte iedere organisatie – van profit sector tot overheid – en eindigde pas zeven jaar later. En zelfs dat is misleidend, want onder de oppervlakte sluimert nog veel meer misère. YouTube heeft de trend al voor ons uitgetekend:

Bear Market Bull Market 2

Recentelijk meldde het CBS dat de economie nu pas weer het niveau heeft bereikt van 2008. We zijn dus niet gegroeid in de afgelopen zeven jaar, gekrompen zelfs. Niet dat het erg is. Het enige echt vervelende van crisis in ons land is dat je je baan kunt verliezen. Verder kun je in feite gewoon doen wat je altijd al deed. Dat de politiek zaken kapot bezuinigt is ook slecht nieuws voor veel mensen, maar dat zie ik toch niet als direct gevolg van de crisis: dat zou anders kunnen, al zeg ik niet dat de politiek een makkelijke taak heeft gehad.

Maar nu hebben we het getij dus mee, wat een ervaring! Ik kan nu gewoon business ideeën voorleggen en uitvoeren, en ze werken ook nog. Mensen en bedrijven zien het weer zitten. Ze gaan investeren, mensen aannemen, innoveren. Ik zit niet stil: Behalve de nieuwe initiatieven bij CxO Media heb ik vorige week mijn eerste freelance klus gedaan. Ik word deeltijd ondernemer, en dat is nodig ook.

Want economische groei of niet, het is al lang duidelijk dat dit geen normale tijd is waarin we leven. We zullen nooit meer terugkeren naar ‘business as usual’. Er zijn verschillende ontwrichtende ontwikkelingen gaande die nu samenkomen en een terugkeer naar voor de crisis onmogelijk maken. De drie belangrijkste zijn:

– Het kapitalisme in huidige vorm richt te veel schade aan aan de natuurlijke hulpbronnen van de mens en zorgt voor steeds grotere ongelijkheid. De economie zal op grootschalige wijze hervormd moeten worden.
– Europa en Amerika verliezen hun dominante positie aan groeiende mega-economieën als China en India.
– Technologische ontwikkelingen gaan sneller dan ooit en ontwrichten iedere industrie.

Ook hier geldt: het is alleen vervelend als je hierdoor inkomen verliest, en mocht je denken dat jou bedrijf of sector veilig is: think again. Ik raad iedereen aan ontwikkelingen heel nauw te volgen en na te denken over alternatieven voor je huidige vak. Maar eerst nog even genieten van de hoogconjunctuur die nu nog bij onze bubbel economie hoort. Het zal van korte duur zijn; de instabiliteit van ons systeem tekent zich met de dag duidelijker af.

Icon 31 - Chaos

Succesvolle mensen: 2 prototypen

Mijn dagelijks werk bestaat uit onderzoeken wat mensen succesvol maakt en die kennis beschikbaar stellen voor anderen. In het specifiek doe ik dat voor financiële professionals, maar mijn belangstelling gaat veel breder dan dat. Ik wil niet alleen onderzoeken hoe mensen in het bedrijfsleven succesvol kunnen zijn, maar in hun hele leven.

In deze blog beschrijf ik twee succesvolle mensen met een hele andere persoonlijkheid, en wat we van hen kunnen leren.

Persona 1 – Het mensenmens
Ik heb laatst een actrice ontmoet, en was vrijwel direct zeer gecharmeerd van haar. Haar professionele succes zou ik beoordelen met een 8 op een schaal van 10. In het wereldje van theater, film, televisie en musicals is dat heel indrukwekkend. Hierin slaagt maar een heel klein percentage.

Zonder dat ik haar aan het werk heb gezien, begrijp ik meteen waarom zij succesvol is. Los van haar ongetwijfeld grote talent voor acteren, wist zij me met haar persoonlijkheid direct in te pakken. Ze was enorm vriendelijk en open. Gewoon een heel prettig mens om in je buurt te hebben.

Wat me vooral opviel was haar grote interesse in anderen. Ze stelde veel vragen en liet niet los. Ze nodigde uit om te vertellen en haar interesse voelde 100 procent authentiek. In een wereld waar de concurrentie voor het bemachtigen van rollen gigantisch kan ik me goed voorstellen waarom zij gekozen wordt. Nogmaals, ongetwijfeld is ze erg goed en professioneel in haar werk, maar ze heeft daarnaast de gunfactor. Zo’n prettige persoonlijkheid gun je de hele wereld. Je wil haar bovendien graag om je heen hebben.

Succesvolle mensen

Persona 2 – De doelgerichte leider
Ik ken een manager die excellentie nastreeft in alles wat hij doet. Hij is niet snel tevreden, vraagt veel van zijn mensen en is nogal ongeduldig. In de financiële wereld is hij zeer succesvol. Hij heeft een scherp instinct voor zakelijke kansen en speelt hier slim op in. Ook is het een doorzetter; hij blijft zijn klanten vragen hoe het beter kan en gaat net zolang door totdat hij zijn doel bereikt heeft.

In de crisis heeft hij zich vijf jaar lang koest gehouden, een teken dat hij weet wanneer hij even niks moet doen. Maar nu er weer groei te bespeuren is, is hij weer tevoorschijn gekomen en aan het knallen als nooit tevoren.

Hij is dan wel zeer succesvol in het ondernemen, sociaal ontbreekt er wel een stukje bij deze topmanager. Hij stoot vaak mensen voor de borst, omdat zijn empatisch vermogen niet werkt zoals bij andere mensen. Zonder dat hij het zo bedoelt, kan hij enorm lomp uit de hoek komen, en met zijn veeleisendheid heeft al de nodige werknemer weg gekregen. Hij is een typische rode persoonlijkheid met alle voor- en nadelen die daar bijhoren.

Lessen
Van beide persoonlijkheden kun je enorm veel leren. Met de authenticiteit en warmte van het mensenmens kun je elke deur open krijgen die je maar wilt. En met de enorm hoge standaard en het doorzettingsvermogen van persona 2 kun je je concurrentie ver achter je laten. Maar persona 2 loopt het risico zichzelf over de kop te werken, en heeft meer moeite bevrediging te halen uit zijn succes.

Daarom zou ik wanneer je maar aan één persoon een voorbeeld kunt nemen voor het mensenmens gaan. De reden hiervoor is simpel; het draait in het leven om meer dan zakelijk succes; het draait om geluk. En wanneer je met mensen kunt omgaan, en geluk voor hen weet te creëren, komt dat geluk ook weer bij jezelf terug.

Maar is zoiets te trainen? Absoluut. Begin met het lezen van Dale Carnegie’s ‘ How to make Friends and Influence People’ (of lees zijn belangrijkste lessen voor leiders in dit artikel dat ik vorig jaar schreef). Het verreist het doorzettingsvermogen en hard werk, maar is voor iedereen haalbaar. Zelfs persona 2 met zijn gebrek aan empatisch vermogen zou hier zijn voordeel mee kunnen doen.

Wat maakt banken succesvol? Niet winstgevendheid

Bank

Afgelopen week ontving ik een persbericht van een bekende consultancypartij die stelt dat de winstgevendheid van Europese banken te laag blijft. ‘De resultaten van de Europese banken verbeteren, maar de winstgevendheid blijft te laag. Om die de komende jaren te verdubbelen, moet worden ingezet op kostenbesparingen, innovatie en groei in de emerging markets’, aldus de studie van het betreffende bureau.

Ik heb het bericht niet geplaats voor een aantal redenen. De belangrijkste is dat winstgevendheid van banken vooral belangrijk is voor de aandeelhouders, maar niet voor de andere stakeholders van de bank. Mijn vermoeden wordt bevestigd verderop in het bericht: ‘Doel is dat zij veranderen in solide spelers met stabiele winsten, een voorspelbaar risicoprofiel en een royaal dividendbeleid.’

Dit is de gedachte van voor de crisis. Natuurlijk moet een bank – net als een bedrijf of een overheidsinstelling – financieel gezond zijn. Een zekere winstgevendheid is ook nodig om de continuïteit te waarborgen. Maar ik betwijfel dat dit het aspect is waar banken zich op moeten focussen om het vertrouwen dat ze zo grandioos verkwanseld hebben enigszins terug te winnen. Vergeet niet, we zitten in al sinds 2008 in de financiële malaise vanwege de financiële sector. Hun inhalige gespeculeer met onbegrijpelijke producten heeft geleid tot massaverliezen, en de crisis die volgde is op de reële economie overgeslagen.

In een debat hierover dat ik van de week volgde zei Jeroen Smit (auteur de Prooi) iets heel interessants. Namelijk dat banken geen normale ondernemingen zijn. Ze hebben ook een nutsfunctie, namelijk zorgen dat de kredietverlening aan ondernemers en particulieren op pijl blijft. En zo is het maar net! Die kredietverlening staat er dramatisch voor momenteel. Dat lijkt me dus eerder iets waar banken nu een prioriteit van moeten maken. Net als het verder verhogen van hun buffers. Drie of vier procent is veel te weinig.

Maar ik snap de schrijvers van het bericht wel. Hun klanten – CEO’s van banken – hebben te maken met ontevreden aandeelhouders die klagen omdat de tenten waarin zij geïnvesteerd hebben niet renderen. Het consultancybureau probeert nu middels wat pr aan te tonen dat zij wel even binnen kunnen komen op de winstgevendheid omhoog te krijgen. Maar ik ben tegenwoordig ook aandeelhouder van een aantal Nederlandse banken, en met mij alle inwoners van Nederland. En ik zeg: breng eerst maar is de zaken op orde waar voor je in het leven bent geroepen en dan zien we wel weer verder.

Icon 19 - Arrows