Orwell 2 + 2 = 5

Posted on 5 april 2026 by Jeppe Kleijngeld

De documentaire Orwell 2 + 2 = 5 is geen biografische vertelling over de schrijver George Orwell (1903–1950). Het is een audiovisueel essay, waarin teksten uit zijn bekende werken (zijn essays en boeken ‘Animal Farm’ en ‘1984’) worden voorgelezen en gekoppeld aan beelden uit bekende films en onze hedendaagse samenleving.

Orwell was mordicus tegen autoritaire regimes. In het kleine stuk biografie dat in de film zit, blijkt dat hij als imperiale politieagent in 1922 in Birma werkte en daar leerde hoe despotisme werkt. Hij ontwikkelde er een grote aversie tegen. Hij was toen zelf onderdeel van een onderdrukkend systeem en dat vormde zijn denken. Hij hield er een slecht geweten aan over dat hij de lokale bevolking had onderdrukt.

Dit verhaal gaat over hoe de schrijver gevormd wordt, want een schrijver schrijft vrijwel altijd over wat hij kent. In de woorden van Orwell: “Een samenleving wordt totalitair wanneer de structuur flagrant kunstmatig wordt. Wanneer de heersende klasse haar functie heeft verloren, maar erin slaagt zich met geweld of bedrog aan de macht vast te klampen.”

Au. Dat is onze hedendaagse samenleving. Met name in de VS momenteel, maar de krachten die zo’n samenleving voor ogen hebben, verkeren ook in Europa in een machtigere positie dan in de afgelopen 80 jaar.

Een cruciaal onderdeel is het creëren van een alternatieve werkelijkheid. Kijk niet verder dan het Trump-tijdperk, maar het verontrustende is dat dit eigenlijk een ‘normaal’ onderdeel van de moderne samenleving is geworden. Dit wordt weergegeven als George W. Bush Jr. de slechtheid van Irak uitlegt, afgewisseld met de film 1984, waarin het land Oceanië propagandavideo’s vertoont over de bedreiging van Eurazië (“guilty of every bestial crime a human can commit”).

Ik ben opgegroeid in Nederland en heb eigenlijk weinig gedachten besteed aan autoritarisme. Dat was iets van een andere tijd en plaats. Maar daar kom ik nu heel snel van terug. De democratie verkeert wereldwijd in groot gevaar. Dat is de boodschap van twee recente gezaghebbende rapporten: een van het Zweedse V-Dem, met als ondertitel ‘Ontrafeling van het democratische tijdperk?’, en een van Freedom House in de VS, met als ondertitel ‘De groeiende schaduw van autocratie’.

Deze rapporten maken twee fundamentele punten duidelijk. Ten eerste: wat Larry Diamond van Stanford een ‘democratische recessie’ noemde, die twintig jaar geleden begon, begint gevaarlijk veel op een democratische depressie te lijken. Ten tweede: in 2020 zette de regering-Trump de snelste achteruitgang van de gezondheid van een belangrijke democratie in gang, de snelste in recente tijden.

George Orwell voorspelde dit tijdperk met pijnlijke precisie. MAGA-aanhangers accepteren alle alternatieve waarheden, net zoals de inwoners van 1984-stad de waarheden van hun regime accepteren: ‘War is peace’, ‘freedom is slavery’ en ‘ignorance is strength’. Objectieve waarheid wordt gewantrouwd, en de partijleiders spreken de enige waarheid. Wie een andere waarheid verkondigt (2 + 2 = 4) zal worden gemarteld.

Om een totalitair systeem in stand te houden, schreef Orwell, moeten de leiders onfeilbaar zijn. En dat zijn ze. We zien Trump-aanhangers beweren dat de aanval op het Capitool op 6 januari niet is uitgevoerd door Trump-aanhangers, maar door de FBI is georkestreerd. Omdat niemand echt onfeilbaar is, moet de geschiedenis vaak worden herschreven (Lees: Herinneringen aan Capitoolbestorming zijn onvindbaar in Washington D.C.). Het Trump-regime is momenteel bezig met het herschrijven van de Amerikaanse genocide op Indianen en andere wreedheden.

Trump creëert voortdurend successen die niet bestaan: ‘De economie heeft er nooit beter voorgestaan.’ ‘Amerika zal opnieuw een gouden eeuw beleven.’ ‘Ik heb meer bereikt dan welke president dan ook in mijn eerste jaar.’ Et cetera. Iedere aanhanger gelooft dat de andere zijde verantwoordelijk is voor gruwelijkheden. Zoals in ‘1984’ het land Oceanië de volledige schuld legt bij Eurazië. Zie MAGA, die alles aan de Democraten wijten en niets aan ‘Dear Leader’ en zijn partij.

MAGA-aanhangers accepteren alle alternatieve feiten, en de schoolboekverbanningen, en het feit dat Trump nieuwe oorlogen begint in het Midden-Oosten terwijl hij gezegd had dit niet te zullen doen. Vanuit totalitair perspectief is de geschiedenis iets dat gecreëerd wordt in plaats van dat geleerd wordt. En de leiders bepalen wat gelezen en gezien mag worden.

In de documentaire zit ook een en ander over het klassesysteem (‘Animal Farm’), zoals de stijgende ongelijkheid, maar de grootste kritiek zit in ons huidige systeem en waar we naartoe op weg zijn. Ook de toezichtstaat is een factor. De documentaire maakt een treffende vergelijking tussen de film Minority Report van Steven Spielberg – waarin toekomstige misdadigers worden gearresteerd voordat ze een misdaad begaan, op basis van data – en het ‘sociale credit systeem’ in China, waarin miljoenen slimme camera’s alles vastleggen en elke overtreding tonen, samen met je naam en werkgever op grote displays in de stad.

Orwell 2 + 2 = 5 is een buitengewoon briljante, angstaanjagende en geweldige documentaire. Het laat zien dat de angstbeelden van ’s werelds beste sciencefictionschrijvers feitelijk al zijn uitgekomen. Wat de documentaire niet doet, is ons vertellen wat we eraan kunnen doen. Maar dat komt waarschijnlijk omdat Orwell niet bekendstond als rasoptimist, getuige het sombere en indringende einde van 1984:

Winston Smith, de hoofdpersoon, wordt na zijn opstand tegen het regime van Big Brother gevangengenomen, gemarteld en hersenspoeld door de Gedachtepolitie. Aan het einde van het boek is Winston gebroken: hij heeft zijn liefde voor Julia verloochend en zijn loyaliteit aan de Partij en Big Brother volledig geaccepteerd. Het boek sluit af met de beroemde zin:

“Hij hield van Big Brother.”

Deze slotzin benadrukt de totale onderwerping van Winston aan het systeem en de absolute macht van de Partij. Het is een krachtige, maar ontluisterende afsluiting die de triomf van totalitarisme en psychologische manipulatie illustreert.

Toch zegt Orwell nog iets wat we als aansporing mogen beschouwen: “Alles wat we hebben gedaan, is vooruitgaan tot een punt waarop we een echte verbetering in het menselijk leven hadden kunnen bewerkstelligen. Maar we zullen het niet bereiken zonder de erkenning dat fatsoen essentieel is.”

Het verdienmodel achter manosfeer uitgelegd

Posted on 29 maart 2026 by Jeppe Kleijngeld

In zijn nieuwste documentaire Inside the Manosphere op Netflix doet Louis Theroux wat hij het beste doet: : mensen uit dubieuze gemeenschappen aan het woord laten, zodat ze zichzelf onthullen.

In dit geval duikt hij in de manosfeer, een groep influencers die jonge, onzekere mannen via social media beïnvloedt met anti-feminisme, toxische mannelijkheid, en andere giftige denkbeelden. Deze influencers hebben miljoenen volgers en hun invloed reikt ver.

Maar al bij de eerste manosfeer-vlogger die hij interviewt, de Britse fitness freak Harrison Sullivan (alias HStikkytokky, of HS), wordt duidelijk waar hun ideologie écht om draait: puur en alleen geld verdienen.

In dit social media tijdperk (door Sullivan aangeduid als de attention economy) draait het allemaal om aandacht. Hoe controversiëler de content, hoe meer de algoritmes het promoten. Dus waar kunnen influencers mee scoren? Vooral met boodschappen die veel emoties oproepen. En dus hebben de eerste manosfeer-influencers een ‘filosofie’ bedacht die ze gebruiken om volgers te winnen.

De centrale bewering van de manosfeer is dat de moderne samenleving ‘gynocentrisch’ is (gedomineerd door vrouwelijke belangen) en inherent in het nadeel van mannen is, wat resulteert in de onderdrukking, marginalisering en ‘slachtofferrol’ van mannen. De ideologie van de manosfeer stelt dat feminisme en de strijd voor gendergelijkheid geen rechtvaardigheid hebben gecreëerd, maar mannen juist actief hebben benadeeld, hen hun rechtmatige status hebben ontnomen en een ‘misandristische’ (vooroordelen tegen mannen) cultuur hebben gecreëerd. Deze bewering staven ze met nep-onderzoeken en desinformatie.

Het is niet moeilijk te begrijpen waarom dit standpunt onzekere mannen aanspreekt. De manosfeer stelt dat mannen zonder ‘waarde’ geboren worden – en met waarde bedoelen ze: economische waarde. Vrouwen zouden die wel hebben, in de vorm van hun uiterlijk. Volgens hen kunnen vrouwen hun uiterlijk economisch uitbuiten, terwijl mannen hun ‘dominante rol’ in de samenleving moeten heroveren.

Veel van deze influencers hebben een grote bek over dat ze hun vrouw de afwas laten doen en dat ze een eenzijdig polygamische relatie hebben (zij mogen seks met andere vrouwen, maar hun partner mag geen andere mannen), maar als Louis Theroux ze met hun partner spreekt, blijkt het allemaal gelul te zijn voor de camera.

Want het verspreiden van deze ideologie levert ze bakken met geld op. Wat verkopen ze aan hun volgers? Succestips, datingadvies, crypto- en aandelencursussen, en fitnessprogramma’s. Naast advertentie-inkomsten (bijvoorbeeld via YouTube) betalen volgers ook voor ‘exclusieve’ content, bijvoorbeeld over hoe je geld kunt dienen met trading. Theroux zoekt uit dat de ‘trading’ clubs die ze aanprijzen verschrikkelijk zijn. De negatieve gevolgen zijn groot: uit recent onderzoek blijkt dat de druk van social media twee op de drie Gen Z’ers in de schulden jaagt.

Een ander kenmerk: manosfeer-influencers doen alsof ze staan voor traditionele waarden, maar omringen zich wel voortdurend met schaars geklede vrouwen omdat het kliks oplevert. “I know it’s not good, but I only care about the money”, geeft Harrison toe.

Kortom, manosfeer-influencers zijn ordinaire oplichters die een lucratieve scam hebben ontdekt, perfect afgestemd op dit social media-tijdperk. Geen wonder dat ze fan zijn van de Trumps, een andere oplichtersfamilie die fortuin maakt met toxische online retoriek. Deze documentaire bevestigt een verontrustende waarheid: de verdienmodellen van social media zijn een van de grootste problemen van onze tijd – en het wordt tijd dat daar iets aan gedaan wordt.

Man on the Run: McCartney After the Beatles

Posted on 20 maart 2026 by Jeppe Kleijngeld

Do you foresee a time when Lennon-McCartney becomes an active songwriting partnership again?

No.

What if you’ve been part of the greatest band in history and it breaks up, what do you do?

That is the central question of Paul McCartney: Man on the Run, a documentary about Paul McCartney in his post-Beatles years.

The Beatles officially disbanded in 1970, but the cracks had already begun to show a year earlier when John Lennon declared he wanted a “divorce.” Devastated, McCartney retreated to Scotland, sparking the infamous ‘Paul is Dead’ rumor.

Struggling with depression and heavy drinking, McCartney found solace in his family: his wife Linda, whom he had married just eight months prior; his adopted daughter Heather; and their newborn, Mary (named after his late mother). Slowly, he began composing again.

His first post-Beatles album, ‘McCartney’, was a homemade effort that received scathing reviews. His follow-up, ‘Ram’ – nowadays considered a classic – fared little better with critics at the time.

Determined to move forward, McCartney formed a new band. Linda, a photographer but capable singer and keyboardist, joined first, followed by guitarist Denny Laine (formerly of The Moody Blues), lead guitarist Henry McCullough, and drummer Denny Seiwell.

Yet to truly break free, McCartney had to legally dissolve The Beatles. The only way out was to sue his former bandmates, a painful but necessary step. “My mates would hate me for it, the public would hate me for it, and I would hate me for it”, he admitted. “But otherwise, I would never get out.”

To prove The Beatles were finished, McCartney played Lennon’s song ‘God’ for the court, in which Lennon sings, “I don’t believe in Beatles.” The case was settled.

In 1972, his new band, Wings, began rehearsing. McCartney wanted to start fresh, so they embarked on a modest UK tour, playing university gigs for little pay. Bigger tours soon followed, with the family in tow.

Musically, Wings was still finding its footing, and McCartney faced criticism for not matching his Beatles-era brilliance. Worse, he recorded ‘Mary Had a Little Lamb’ – hardly the revolutionary rock ‘n’ roll of the time.

Everything changed in 1973. Wings traveled to Nigeria to record their third album, but two members quit just before the sessions. Furious, McCartney declared, “I’m gonna make the best album you’ve ever heard.”

The result, ‘Band on the Run’, may not be the greatest album ever, but it’s undeniably terrific. It’s a thematic exploration of breaking free and embracing total creative freedom. The album was a hit, earning praise even from Lennon, who had been critical of McCartney’s post-Beatles work.

New members joined the band – Jimmy McCulloch on guitar and Geoff Britton on drums – and they learned enough new songs, so they could go on world tour. They did. In 1975 they did the Wings Over America tour. He had made it there, like more than ten years earlier with the Beatles. The word spread: this show is good. Wings brought a new sound for a new generation.

Wings was successful commercially. But the problem with the band was obvious. Paul wanted them to be equals, but obviously they weren’t. He was the only superstar in the band.

There were more changes in the line-up, and they produced more hit singles, like ‘Mull of Kintyre’. But when another member quit and another died of an overdose, Wings was heading towards the end.

Linda was pregnant and tired of touring, and even McCartney felt his enthusiasm for touring had peaked. So when they were going to Japan for a concert tour, he subconsciously sabotaged it. He smuggled marijana and got arrested at the airport. He spent time in jail and had time to think what he would do if “he ever got out of there.”

It was 1980, ten years after the end of the Beatles, and now it was the end of Wings as well. And just like in 1970 he released a solo album, aptly titled ‘McCartney II’. After two decades in which he had been the driving force beyond two wildly successful bands, McCartney was back again.

The Doorway (2): DMT

Posted on 22 december 2025 by Jeppe Kleijngeld

DMT (Dimethyltryptamine) is an extremely powerful hallucinogenic found throughout nature that has a profound impact on human consciousness.

The structure of DMT is very simple: there are only four positions where chemical groups can attach. It’s everywhere in nature. All organisms have the two key enzymes that lead to the synthesis of DMT. It is also the visionary ingredient in ayahuasca, a very popular psychedelic in the West nowadays.

Ayahuasca is created by combining two Amazon plants, one containing DMT and one containing an enzyme inhibitor, needed for the DMT to have effect. How did these Amazonian Indians know how to combine these plants? A trip created by orally consuming DMT can last three to four hours. That is much more time than the bullet train trip you get when smoking or injecting DMT.

So DMT is everywhere in nature, but what is it for? Many leading experts say they are messenger molecules. It is a powerful tool to explore the whole mysterious question: what is consciousness?

DMT is often referred to as the spirit molecule, which is a conundrum. The spirit is the inner world and the molecule is the external world. So the psychedelic is an entheogen; they take us from the science to the spirit.

DMT can also be produced by the human brain in extremely small amounts. The enzymes necessary for its production are expressed in the cerebral cortex, the choroid plexus, and the pineal gland.

Rick Strassman – a professor in psychiatry – has done extensive research in DMT and non-ordinary states of consciousness. It is his belief that the pineal gland, a tiny, pinecone-shaped endocrine gland in the center of the brain, at times releases DMT to facilitate the entering and exciting of the soul in the body.

Through various practices, like fasting, chanting and praying, a release might be triggered that is correlated with mystical experiences. A DMT trip is described as a ‘psychedelic bungee jump’. Just like that, you find yourself in a completely different reality, and – bang! – just like that, you’re out of it again.

Why are these plants made illegal in our ‘enlightened’ Western societies? “It is very revealing about these societies”, says writer and journalist Graham Hancock. “Our society devalues non-ordinary states of consciousness. Any other consciousness that is not related to the production or consumption of material goods is stigmatized in our society today.”

There is fear in the powers that be that ended the psychedelic revolution in the sixties. Fear that if enough people take these substances, the very fabric of our societies would be picked apart.

After a near ban of psychedelic research, Rick Strassman got approval in 1989 to do a DMT study. It was the first psychedelic research in a generation. He did not approach the work as psychotherapy, but as pure scientific research, focusing on what happened in the body and brain. He recorded the experiences of participants and later published them in his book ‘DMT: The Spirit Molecule’, a fascinating byproduct of the study.

So what is the experience like? Time crumbles. The linearity of time is totally meaningless in a DMT experience. You are at the God Head, the point where all time folds in on itself. You are no longer a human being. In fact, you are no longer anything you can identify with. It is a terrifying experience. You are blasted out of your body at warp speed, backwards through your own DNA out the other end into the universe.

DMT users often report encountering pure consciousness, sometimes perceived as a vastly advanced civilization; far beyond anything known on Earth. “My sense was that at some point there was an implicit realization: this is the divine realm”, one user said.

“It’s a place I’ve been many times before. A place where souls await rebirth. An incredible, transcendent peace came over me. I have never felt such peace in my life. Every fear, hope, and attachment to the material world was stripped away. I was free to simply be the essence of a soul.”

Strassman’s explanation: The brain, the organ of consciousness, was transformed in such a way that it could receive information that it couldn’t normally receive. “It rips that filtering mechanism away for just a few minutes and for this time you are immersed in raw data: sensory input, memories, associations. It seems your brain builds reality out of these things. You associate and synthesize these things together and tell yourself a story basically.”

During DMT experiences, encounters with aliens, angels, and other entities are common, as are visions of other civilizations. An intelligence is often perceived, one that does not seem to exist within three-dimensional space.

DMT is a messenger that offers a glimpse into possible future stages of human evolution. It may be the ultimate psychedelic compound: a doorway to another reality.