Vakantie – Deel 5

Na een periode waarin ik anderhalve baan had gewerkt, was het tijd voor wat welverdiende ontspanning. Ik kon niet wachten om Schermerhorn, de zorg voor het eiland en de dieren – en natuurlijk de M&A Community – achter me te laten.

Een landschap en een website onderhouden lijken eigenlijk wel op elkaar, bedacht ik tijdens het vakantieklaar maken van het eiland. Je moet eerst zorgen voor een goede basis: een variatie in flora. Op een website zijn dat je thema’s, contentsoorten en categorieën. Als die basis eenmaal staat, komt het onderhoud. In een tuin betekent dat vooral snoeien; op een website gaat het om het zorgen voor een continue aanvoer van nieuwe berichten en premium content.

Het afgelopen jaar heb ik als freelance hoofdredacteur een goede basis gelegd voor MandA.be, een Engelstalig M&A-platform voor de Belgische markt. Vlak voor mijn vertrek is er een vaste hoofdredactrice aangetrokken, die vanuit Zuid-Afrika werkt. Dat betekent dat ik mijn rol kan beperken tot af en toe interviews doen met grote Belgische dealmakers en investeerders. Verder kan ik me weer richten op mijn fulltime baan voor M&A Nederland – en natuurlijk op mijn eigen producties, waarover later meer.

Dit jaar vierde ik vakantie met Loesje, Rosa en haar vriendin Anne-Roos (net als Rosa 14 jaar). De bestemming: Italië (de vijfde keer sinds 2018). We legden een inmiddels bekende route af: eerst door Duitsland met een stop in Dannenfels. Op de tweede dag reden we door naar Luzern in Zwitserland voor een overnachting. Op dag drie gingen we naar het Living Hotel in Milaan, waar we een extra nacht bleven, en tenslotte door naar onze eindbestemming: Tenuta Della Selva, nabij Siena in Toscane.

De rit door Zwitserland was weer onwaarschijnlijk prachtig, en ik kwam onmiddellijk in een andere mentale toestand. Het is grappig hoe je door een baan of andere routine ongemerkt in een soort mentaal pak wordt genaaid – bijna ongemerkt. Je zit toch in een flow, en vakantie bevrijdt je hiervan. Ik kreeg direct allerlei nieuwe ideeën – ze vloeiden zo mijn hoofd in.

Maar hoe lang is dit nog de manier van leven met de AI-explosie die nu echt op stoom komt? En de klimaatverandering die de wereld nu echt begint te beïnvloeden? Europa, inclusief Engeland, ervaart de grootste hittegolf ooit gemeten, en oogsten worden negatief beïnvloed. Historisch grote bosbranden teisteren onder andere Frankrijk, Spanje en Canada.

De wereld wordt meer dan ooit door chaos overheerst, en het is moeilijk om daar een einde aan te zien. De oligarchen van de wereld zetten al in op het einde van de democratie, veel AI-experts voorspellen het einde van de mensheid, en AI-agenten die zelfstandig organisaties hacken halen nu regelmatig de krantenkoppen.

Zelfs als de mensheid overleeft, maken deze gedachten – en de continue stroom slecht nieuws – het lastig om echt te onts-n-a-pp-en / onts-p-a-nn-en. Maar ik probeer het toch, op mijn manier: Italiaans eten, bier en wijn, een gezonde dosis films en boeken, koude zwemriviertjes bezoeken en gewoon in de ruimte staren… Het helpt allemaal.

Maar wanneer gaat Trump nou eindelijk eens dood? We moeten het doen met de prominente Republikeinse senator Lindsey Graham – ondanks zijn voornaam is het toch echt een man – die op 71-jarige leeftijd onverwachts sterft. De vlag kon wel uit: Graham was een groot voorstander van de Irak-oorlog en een groot supporter van Israël. Als de Jerusalem Times hem een man van ‘onwankelbare morele helderheid’ noemt, weet je genoeg over zijn karakter. Maar goed, Trump, Poetin en Netanyahu leven nog en blijven doorgaan met het creëren van misère, dood en vernietiging.

De hittegolf bereikte ondertussen nieuwe extremen. Op donderdag 16 juli tikte de thermometer 38 graden aan. De lokale Italianen zijn wel wat gewend, maar vertelden ons ook dat dit “incredible” is. De enige remedie: blue lagoon-achtige rivieren met koud bergwater bezoeken, om de hersenen nog enigszins te laten functioneren.

Ondanks de hitte kon ik toch genieten van de Italiaanse vibe: de groene natuur, het fantastische eten, de aardige mensen, de hagedissen die constant langs me schoten. Heerlijk. Net alsof ik in het oude Romeinse Rijk ben.

Zoals tijdens iedere vakantie evolueerden de projecten die ik thuis uitvoer. Zo werkte ik in ons huisje in Tenuta Della Selva aan het script voor 2001: A Thailand Odyssey, mijn 21e YouTube-video die ik dit jaar wil uitbrengen. Het is een nieuwe montage van mijn reisvideo (‘De Gako’s in Thailand’) van de Thailandreis die ik 25 jaar geleden met vier vrienden maakte. Deze nieuwe video van ongeveer een half uur wordt een mix van komische reisgebeurtenissen en een meditatie over evolutie en waar we als mensheid nu staan (niet al te best, dus).

Een ander project is een feature op Fragmenten/FilmDungeon, genaamd ‘The 33 Gangster Films You Can’t Refuse’. Tijdens de vakantie heb ik de laatste twee films uit deze lijst gerecenseerd. Deze feature zal in september op mijn weblog verschijnen.

Tot slot is er Free-Consciousness, waar mijn ambitie groot voor is (te groot misschien). Volgens plan lanceer ik dit jaar een nieuwe serie van 10 essays op het kanaal (ik heb er nu drie klaar). Daarnaast wil ik een e-boek schrijven, genaamd ‘ObserverWorld’. In dit fictieve boek over kwantumfysica en realiteit staat de Solvay-conferentie van 2027 centraal, die 100 jaar na de beroemde conferentie van 1927 (over elektronen en fotonen) plaatsvindt.

Kortom: zoveel te doen en zo weinig tijd. Gelukkig is mijn geest door deze vakantie weer opgeladen voor de volgende fase.

Let’s do it.

Waarom vrouwen altijd de schuld krijgen…

Botje, botje in de zee,
hier is mannetje Timpetee.
Mijn liefste vrouw Elsebil,
wil iets hebben wat ik niet wil.

Bovenstaand rijmpje komt uit het sprookje ‘De visser en zijn vrouw’. In dit verhaal woont een visser met zijn vrouw in een omgekeerde bloempot. De visser vond dat niet erg, maar zijn vrouw was ontevreden. Op een dag ving hij een vis – een botje – die hem vroeg hem terug te gooien in ruil voor een wens.

De man vertelt het aan zijn vrouw en ze draagt hem op om een huis te vragen. Dat doet hij met bovenstaande rijmpje, daarbij implicerend dat de vrouw hem tot iets dwingt omdat ze hebberig is. Het botje vervult de wens, maar na een paar weken wil de vrouw een groter huis, en de visser wordt weer op pad gestuurd.

Zo gaat het door en Timpetee vraagt het botje om dienstmeisjes, een kok, een tuinman. Vervolgens begon zijn vrouw weer te zeuren (zo staat het er echt), en wenst hij namens haar dat ze koningin wil worden en in een paleis wil wonen. Daarna wil ze keizerin worden – en uiteindelijk wil ze god worden. Maar na die wens woont ze weer in een bloempot.

Bovenstaand verhaal is er slechts een van vele waarin de man-vrouw verhoudingen zo geschetst worden. Door de eeuwen heen zijn vrouwen in verhalen, mythes en media vaak afgebeeld als verleidsters, manipulatrices of breukmakers.

Het bekendste voorbeeld is Adam en Eva. God verbiedt hen van de appelboom te eten. Adam houdt zich eraan, maar Eva kan de verleiding niet weerstaan – en haalt hem over om hetzelfde te doen. Zo wordt de vrouw de zondaar, de man het slachtoffer.

Ook in Shakespeares Macbeth is het de vrouw die de man overhaalt tot moord. Macbeth is ambitieus, maar zijn vrouw zet hem aan tot actie. Zij draagt de schuld, hij is slechts een willoos instrument.

Deze verhalen zijn diepgeworteld en beïnvloeden hoe we vrouwen nog steeds waarnemen. Een duidelijk voorbeeld is de Beatles. Yoko Ono krijgt de schuld van het uiteenvallen van de band, maar er speelde van alles dat uiteindelijk tot het einde van de groep heeft geleid. Natuurlijk heeft Yoko invloed gehad, maar John Lennon is uiteindelijk zelf degene geweest die uit de band is gestapt – ook wellicht omdat hij door zijn ouders verlaten was, verbondenheid vond bij de Beatles en dat toen later vond bij Yoko waardoor hij de groep kon loslaten. En vergeet niet, Linda McCartney werd ook gehaat. Haar aanwezigheid als vrouw maakte haar, net als Yoko, een gemakkelijk doelwit voor de frustraties van fans.

Ik heb zelf iets soortgelijks meegemaakt. Toen ik los wilde van mijn oude vriendengroep rond 2008/2009 omdat we voor mijn gevoel uit elkaar waren gegroeid kreeg Loesje er de schuld van dat ze mij ervan overtuigd had dit te doen. Ik geef toe dat mijn communicatie over waarom ik uit de groep wilde niet best was, maar zij kreeg direct alle schuld en onterechte verwijten over zich heen. In plaats van dat mijn oude vrienden inzagen dat relaties complex zijn en beinvloedt worden door talloze factoren werd de vrouw direct als enige schuldige aangewezen en werd ik gezien als het willoze, gemanipuleerde slachtoffer.

Sociaal onderzoek naar schuldtoewijzing bevestigt dat dit echt zo werkt. Studies (zoals die van Psychology of Women Quarterly) tonen aan dat vrouwen vaker de schuld krijgen voor relationele problemen, zelfs als mannen evenveel ‘schuld’ hebben. Dit geldt zowel in persoonlijke relaties als in professionele conflicten.

Onderzoekers hebben ook het ‘Yoko Ono-effect’ gedocumenteerd: vrouwen die zich mengen in mannelijk gedomineerde groepen (zoals bands, sportteams of bedrijven) worden systematisch negatiever beoordeeld dan mannen in dezelfde positie.

Een oorzaak is dat vrouwen traditioneel worden geassocieerd met emoties, relaties en sociale dynamiek, terwijl mannen vaak gezien worden als rationeel, onafhankelijk en stabiel. Als er iets misgaat in een relatie of groep (zoals een vriendschapsband die verslapt of een band die uit elkaar valt), wordt de vrouw sneller gezien als de ‘verstoorder’ – alsof zij de bestaande orde doorbreekt. Mannen worden daarentegen vaker gezien als slachtoffer of als neutrale partij.

In heteroseksuele relaties wordt van vrouwen vaak verwacht dat zij sociale contacten en relaties ‘beheren’. Als een man zijn vrienden minder ziet, wordt aangenomen dat zijn vriendin hem ‘beperkt’ – alsof zij actief zijn sociale leven controleert. Mannen daarentegen worden zelden verantwoordelijk gehouden voor het onderhouden of verwaarlozen van vriendschappen.

Conclusie
De neiging om vrouwen de schuld te geven is diepgeworteld in cultuur, psychologie en sociale structuren. Het is geen toeval, maar het resultaat van langdurige patronen waarin vrouwen worden gezien als verantwoordelijk voor sociale harmonie – en dus ook als schuldig als die harmonie verstoord wordt.

Bronnen voor verdere verdieping:
‘The Psychology of Blame’ (Psychology Today)
‘Why Women Are Blamed More Than Men’ (Harvard Business Review)
‘The Yoko Ono Effect: Gendered Blame in Male-Dominated Groups’ (Journal of Experimental Social Psychology)
‘Gender Stereotypes and Relationship Conflict’ (Psychology of Women Quarterly)

Mijn 10 favoriete videogames aller tijden

Ik zou mezelf niet echt gamer noemen, maar toch heb ik wel enige liefde voor het medium. Vorig jaar heb ik van mijn bescheiden bijverdiensten in België een Playstation 5 gekocht – en na jaren van niet gamen ben ik nu weer af en toe achter de console te vinden, vaak samen met Rosa.

Ik speel momenteel o.a. Robocop: Rogue City, GTA V, Hot Wheels Unleashed 2 – Turbocharged, en Red Dead Redemption 2 (de best beoordeelde game ooit op IMDb). Van die games is Robocop: Rogue City mijn favoriet. Het is een stijlvolle, gewelddadige shooter met Peter Weller (de originele RoboCop) in de hoofdrol. Het verhaal is een echte RoboCop original en speelt zich af tussen de gebeurtenissen van RoboCop 2 en RoboCop 3.

Hoewel de graphics van moderne games prachtig zijn, weten de games nog minder te betoveren dan de spelletjes die ik in mijn jeugd speelde. Mijn leven als gamer bestaat uit vier fases: in mijn hele jonge jaren speelde ik games op de Commodore 64 – spelletjes die je moest laden met een cassettebandje. Daarna kwam de Nintendo 8 Bit, een fantastische console waarvan ik de games in mijn lagere schooltijd kapot heb gespeeld.

In mijn studietijd had ik een Playstation 2 waarmee ik honderden uren in de werelden van GTA heb doorgebracht. En nu dus een PS5, waarmee ik me weliswaar vermaak, maar die me nog niet volledig heeft ingepakt. Maar GTA VI moet nog uitkomen, dus ik voorspel dat dat het grote verschil gaat maken. Tussen deze fases door heb ik ook nog verschillende games op de PC gespeeld.

Als ik nadenk over mijn favoriete games en de magie daarvan, is er nog geen PS5 titel doorgedrongen tot de Top 10. Dit gaat hopelijk veranderen het komende jaar. Hierbij mijn top 10 beoordeeld aan de hand van jeugdherinnering en de mate waarin een game je echt kan meevoeren in een andere wereld.

10. Manhunt (Playstation 2)

In dit spel speel je een veroordeelde moordenaar die door een sadistische snuffmovie-producent wordt opgesloten in een jachtterrein vol gewelddadige gangs. Je missie: vermoord alle gangleden om door te mogen naar het volgende level. Hoe gruwelijker de kill, hoe meer punten. Deze game is zó extreem spannend dat dit voor mij nooit is geëvenaard door welke andere game dan ook. De sfeer is intens duister en beklemmend. Een echt donkere parel van Rockstar North.

09. Ikari Warriors (Nintendo 8-bit)

Deze uiterst simpele shooter van de NES uit 1986 heb ik opgenomen simpelweg omdat ik me er zoveel uren mee vermaakt heb. Het spel is erg moeilijk – en een gemiddeld potje duurt vijf minuten – maar met de code ABBA kun je steeds weer drie nieuwe levens krijgen en het spel uitspelen. Hier doe je geloof ik anderhalf tot twee uur over.

08. Blue Max (Commodore 64)

Een vergelijkbaar verhaal als Ikari Warriors, alleen was ik hier pas vijf jaar oud toen ik deze game eindeloos speelde. Je bestuurt een bommenwerper die in de Eerste Wereldoorlog gebouwen moet vernietigen en vijandelijke vliegtuigen moet neerhalen. De game is verrassend speelbaar en nog steeds erg vermakelijk.

07. Grand Theft Auto IV (PC)

GTA IV kwam uit in 2008 en was qua ontwerp een enorme sprong voorwaarts ten opzichte van andere games uit die tijd. Het openwereldontwerp en de mechanics waren indrukwekkend vernieuwend. Ook het verhaal over een Oost-Europese crimineel die een stad à la New York op stelten zet wist me te raken. Het enige nadeel vond ik het sociale systeem waarbij je allerlei vriendschappen moest onderhouden. Daar ben ik niet zo goed in…

06. Super Mario Bros. (Nintendo 8-bit)

Samen met Duck Hunt was dit mijn allereerste game-ervaring op de NES – een enorme upgrade ten opzichte van de Commodore 64. Super Mario Bros. is simpelweg een prachtige game: eindeloos herspeelbaar, met iconisch leveldesign en fantastische muziek.

05. Duke Nukem 3D & Wolfenstein 3D (PC)

Hier smokkel ik stiekem een extra titel de Top 10 binnen. Deze twee klassieke first-person shooters uit de jaren ’90 zijn extreem vermakelijk en heerlijk gewelddadig. In de ene neem je het op tegen aliens, in de andere tegen nazi’s. Vijanden aan flarden schieten met een arsenaal aan wapens en explosieven blijft simpelweg leuk. Ik speel ze allebei nog weleens op de PC – for old times’ sake.

04. StarCraft (PC)

StarCraft is een briljant ontworpen strategiespel met een enorme culturele impact, vooral in Zuid-Korea. Je voert oorlog als één van drie rassen: de marine-achtige Terrans, de steeds evoluerende insectachtige Zerg en de machtige, mysterieuze Protoss. Ik geef toe dat ik het spel nooit heb uitgespeeld zonder cheatcodes (‘show me the money’), maar het heeft me ongelooflijk veel plezier gegeven.

03. Grand Theft Auto: San Andreas (Playstation 2)

Een cadeautje van Loesje voor Sinterklaas 2004. Het jaar daarop heeft ze me nauwelijks gezien ;-). Dit openwereld-gangsterspel is een ode aan de gangster- en hiphopscene van Los Angeles in de jaren ’90. De mogelijkheden in het spel zijn bijna eindeloos, het verhaal is fantastisch – met onder andere Samuel L. Jackson als corrupte agent – en de soundtrack is ronduit waanzinnig.

02. Super Mario Bros 3 (Nintendo 8-bit)

Tijdens een vakantie in Frankrijk, eind jaren ’80, speelde ik dit voor het eerst in een arcadehal op een camping. Ik was meteen verkocht. Het leveldesign is schitterend en de mogelijkheden en geheimen zijn vele malen uitgebreider dan in het originele Super Mario Bros.. Dit is zonder twijfel een van de beste en meest vermakelijke spellen ooit gemaakt.

01. Grand Theft Auto: Vice City (Playstation 2)

Een gangsterspel in een open wereld, gemodelleerd naar Miami in de jaren ’80, met een verhaal dat voelt als een mix tussen Scarface en Goodfellas? Dat móét wel mijn favoriete game aller tijden zijn. Met Ray Liotta als Tommy Vercetti, die zich van net vrijgekomen maffialid opwerkt tot ultieme gangsterbaas van Vice City. Dit spel was een droom die uitkwam en liet zien wat er allemaal mogelijk was binnen het medium. Hoe indrukwekkend GTA VI ook gaat worden: ik verwacht niet dat ze dit ooit nog gaan overtreffen. Een absolute klassieker.

LEES OOK: Mijn 10 favoriete comics & graphic novels