Kan sensitisatie overgaan?

‘A study demonstrated that when predicting persistent pain after an acute episode of back or neck pain, it is not the severity of the injury that is important. Instead, factors such as cumulative traumatic events, high levels of depression, and belief that pain may be permanent increase the subsequent pain and disability.’
‘Chronic Pain: Your Key to Recovery’ (authorhouse, 2014)

M’n vrouw Loesje nadert momenteel het einde van een revalidatietraject voor chronische pijn, die wordt gecreëerd door haar centrale zenuwstelsel zonder dat er (nog) sprake is van een lichamelijk probleem. Een verschijnsel dat bekend staat als ‘sensitisatie’. De resultaten van het programma zijn boven verwachtingen positief. Er is nog wel pijn, maar de intensiteit is sterk afgenomen en het is veel beter te beheersen.

Voor het traject begon (de wachttijd was ruim een jaar) was het echter heel lang onduidelijk hoe de toekomst eruit zou zien en in hoeverre de pijn zou overgaan. Vandaar deze blog met de vraag als titel: Kan sensitisatie overgaan?

Het antwoord op deze vraag is erg lastig te vinden op internet. Dus mochten revalidatie- of pijnartsen dit toevallig lezen, de informatievoorziening kan zeker beter. Nu begrijp ik wel dat dit lastig is. Geen enkele patiënt is hetzelfde en aangezien de chronische pijn bij sensitisatie uit de hersenen komt is het lastig te voorspellen in hoeverre dit minder wordt. Het is namelijk niet zo dat je een operatie uitvoert met een X% slaagkans. Middels een multidisciplinair programma (fysiotherapie, ergotherapie en psychologie) proberen de artsen het pijnsysteem te herprogrammeren. De uitkomst voorspellen van zo’n complex proces is moeilijk en de meeste artsen branden er liever hun vingers niet aan.

Maar ik ben geen arts en kan met stelligheid zeggen: het is absoluut mogelijk het overprikkelde zenuwstelsel tot rust te brengen, waardoor de pijn sterk zal afnemen of zelfs zal overgaan!

Wanneer je er vrij zeker bent dat er sprake is van sensitisatie en dat er niet (langer) een lichamelijk probleem aan de basis ligt van je klachten, dan heb je al een hele grote blokkade overwonnen. De meeste pijnpatiënten willen er niet aan omdat ze het gevoel hebben dat hun klachten daarmee voor ‘niet echt’ worden aangezien. De klachten zijn dat echter wel degelijk. Als je een hersenscan maakt van een persoon met ernstige pijnklachten, is er overmatig veel activiteit gaande in de pijn verwerkende gebieden. Deze pijn is echter niet meer (volledig) te herleiden tot een fysieke beschadiging. Het systeem is op hol geslagen, en je moet het weer rustig zien te krijgen.

Kan sensitisatie overgaan 2

Hoe weet je zeker of je het hebt? De meeste fysieke klachten horen vanzelf over te gaan in maximaal zes weken. Zolang je geen uitvalverschijnselen hebt, en langer dan drie maanden pijnklachten hebt die niet afnemen is de kans groot dat er sprake is van sensitisatie.

Ik adviseer je in dat geval aan de volgende stappen te nemen.

• Laat je door je huisarts doorverwijzen naar pijnrevalidatie om voor sensitisatie te behandelen. Sommige huisartsen zijn echter niet bekwaam, dus laat je niet met een kluitje in het riet sturen. De wachttijd is lang, maar je kunt in de tussentijd van alles doen. Zoals:

• Leidt jezelf op over je conditie. Dit boek is een aanrader: ‘Chronic Pain: Your Key to Recovery’ door Georgie Oldfield McSp. Het is alleen in het Engels verkrijgbaar, maar de inhoud is zeer helder omschreven en wetenschappelijk onderbouwt. Oldfield gelooft dat alle pijnklachten die geen duidelijke fysieke basis hebben (naast sensitisatie ook bijv. migraine en RSI) verklaart kunnen worden door stress, levensstijlkeuzes en onverwerkte emoties. Dit noemt ze ‘Stress Illnesses’. Ze geeft in het boek vele tips en adviezen over hoe je van pijn of kunt komen. Deze zijn bewezen effectief. Lees ook mijn eerdere blog over chronische pijn: ‘Operaties vaak niet effectief. Hoe wel te herstellen van chronische zenuwpijn in de lage onderrug?’

Kan sensitisatie overgaan 1

• Ga aan de slag met mindfulness. Chronische pijn gaat vaak gelijk op met chronisch zorgen maken en angst. Op de aanhoudende pijn lijk je geen invloed te kunnen hebben. Dit kan wel, maar dan via je zorgen en je angsten. Mindfulness is hier een zeer effectieve manier voor, omdat je in het nu leert leven zonder je zorgen te maken over de dag van morgen.

• Wat voor emotionele gebeurtenissen spelen er nog meer in je leven? Vaak is er een verband aan te wijzen tussen die gebeurtenissen en je pijn. Loesje was bijvoorbeeld net moeder geworden toen het weer erg opspeelde. Het verband tussen deze gebeurtenis – die heel veel met haar gedaan heeft – en de pijn is duidelijk aangetoond.

• Denk er heel goed over na voor je je laat opereren, want dit kan de problemen alleen maar erger maken. Realiseer je goed dat alleen al het goed begrijpen van je conditie een hele lastige opgave is. Ga er met een open mind in staan, en geloof een ervaringsdeskundige, er is licht aan het einde van de tunnel.

Veel succes! En mail me gerust (j.kleyngeld@yahoo.com) wanneer je vragen hebt.

Advertenties

Afscheid nemen

Zondag 15 juni
Terwijl het Nederlands elftal op vrijdag de 13de chorizo maakte van Spanje, zaten Loesje en ik gehurkt bij onze stervende poes Woeffie. Dinsdag kregen we te horen dat ze een kwaadaardige tumor had. Drie dagen later is het afgelopen met onze prachtige Noorse Boskat. Ze is 12 jaar geworden.

‘Ik ben trots op je Woeffie’, zegt Loesje. ‘Je hebt het zo goed gedaan. Je hebt ons altijd beschermd tegen indringers, en als er iemand moest huilen kwam je altijd meteen aanrennen om te troosten. Je bent zo’n dappere, lieve, loyale poes. We zullen je nooit vergeten.’ Ik weet niet goed wat ik moet zeggen, maar ik maak oogcontact met Woeffie. Het lijkt alsof ze zegt: ‘het is goed zo’. Ik voel de band die ik met haar heb heel sterk. Loesje heeft hetzelfde.

’s Middags in de tuin heeft Woeffie een doodstrijd geleverd. Verschrikkelijk ziek was ze en de stuiptrekkingen waren afschuwelijk om naar te kijken. Nu ligt ze er vredig bij. En ze krijgt de volle aandacht van zowel mij als Loesje. Ze heeft nooit iets fijner gevonden dan dat. We hebben haar binnen op een dekentje gelegd. In een rustig hoekje, zodat ze niet gestoord wordt door de andere katten. Het duurt nu niet lang meer. De lichaamsprocessen vallen langzaam uit, en na die verstandhouding die ik net had met Woeffie lijkt ze nu langzaam het bewustzijn te verliezen. Ik moet een enorm brok wegslikken. Woeffie, blijf bij ons. Ik je wil je niet hoeven missen, je hoort bij ons.

Om 00:30 ga ik nog even bij haar kijken. Ze ademt niet meer en haar blik staat op oneindig. Soms denk ik nog iets te zien bewegen, maar ik vermoed dat haar ziel haar lichaam verlaten heeft.

Vanmiddag hebben we haar begraven op een mooie plek in de tuin. Gek hoe veel je kunt geven om een dier. Ik heb me lang niet zo gevoeld. Woeffie zweeft nog ergens rond, dat voel ik. Of halen m’n hersens een trucje met me uit? Hopelijk blijft ze in de buurt. Hoe dan ook, ze heeft voor altijd een plek in mijn hart.

Rust zacht Woef.

Woeffie  2002 - 2014

Woeffie
2002 – 2014

Aan alles komt een einde

I’m fixing a hole where the rain gets in.
And stops my mind from wandering.
Where it will go.

Ouder worden brengt nieuwe angsten met zich mee. Met het verstrijken van de jaren verschuiven langzaam de prioriteiten in iemands leven. Levensgeluk wordt belangrijker dan harde ambities, familie wordt belangrijker dan vrienden, en gezondheid wordt belangrijker dan uiterlijk.

Voor de meeste mensen verloopt de levenscyclus redelijk hetzelfde. Jeugd – school – studie – werk – kinderen – werk werk werk werk – pensioen – kleinkinderen – dood. Voor sommige mensen stopt het ergens middenin, zoals mijn oude collega Fraukje. Dat is het wrede van het leven. Maar aan het afmaken van de cyclus zitten ook mindere kanten. Je verliest dan veel mensen om wie je geeft, lichaam en hersenen takelen af, en passies vervagen samen met de herinneringen. Toch zou iedereen kiezen voor die laatste optie, want een onafgemaakt leven is kut.

Loesje en ik zitten nu middenin de cyclus. We hebben al ervaren hoe belangrijk gezondheid is. In je jeugd ben je daar nauwelijks van bewust. Loesje’s revalidatie is begonnen en het slaat goed aan. Na afloop van het traject kunnen we eindelijk gaan genieten van ons ‘nieuwe leven’. Genieten zoals we dat in het verleden samen deden, maar nu met een kind erbij, ons fantastische meisje.

Een kind erbij heeft wel enorme impact. Dat heb ik zelfs een beetje onderschat. Een kind erbij betekent namelijk een definitief einde aan een zekere periode. De studietijd bijvoorbeeld, een tijd waarin alleen het behalen van voldoende punten nog een soort van verplichting is. Daarnaast kun je het helemaal insteken zoals je zelf wilt. Als je bijvoorbeeld 100 uur wilt besteden aan het spel ‘Grant Theft Auto: San Andreas’, onder het genot van de beste nederwiet uit Haarlem, dan kan dat.

Nu is de studietijd – waarin ik met mijn Indonesische studiematen Yoga & Rio in het smerigste huis van Haarlem woonde – nog slechts een nostalgische herinnering. Voor mij was studie niet zozeer veel feesten, maar meer een tijd van ultieme vrijheid. Ik kon me verdiepen in de dingen die me echt interesseerde, zoals films. Het halen van de studie was echt een part-time baan, dus bleef er veel tijd over om te blowen, rond te hangen met geweldige vrienden zoals Rico en Matthias, en veel tijd achter het beeldscherm doorbrengen. In 2003 ontdekte ik ‘The Sopranos’ en die serie kijken, stoned als een garnaal, op mijn kamertje in Haarlem was een oneindig fascinerende ervaring.

Begin 2003 had ik daarnaast een passievolle relatie gekregen met de liefde van mijn leven. Loesje en ik waren gemaakt voor elkaar, en we peddelden vrolijk op neer tussen Loesje’s huis in Amsterdam en mijn huis in Haarlem (alhoewel meestal Amsterdam, het huis in Haarlem was te smerig om met goed fatsoen vrouwen te ontvangen).

Wat ik momenteel moeilijk te verkroppen vind, is dat die momenten nu voor altijd voorbij zijn. Je weet dat aan iedere periode een einde komt. Hoe bijzonderder de periode, hoe moeilijker dat is. En de kans op nieuwe dergelijke periodes wordt steeds kleiner. Mijn ouders naderen de 70. Ze gaan aan het einde van het jaar naar Australië en beschouwen dat als hun laatste grote reis. Het onverteerbare aan hun leeftijd vind ik dat ze hun kleindochter slechts deels zien opgroeien. Op een gegeven moment stopt het. Hoe moet je daarmee omgaan?

Zoals gezegd, het leven is nu anders dan het ooit geweest is. Niet dat ik helemaal geen vrijheid meer heb… Neem vandaag, ik ben vrij, de zon schijnt, Rosa is op de opvang… Ik eet eerst mijn huevos rancheros en drink mijn zwarte koffie, en daarna ga ik lekker wat rommelen op het Konijneneiland 2.0, keer op keer luisteren naar ‘Days’ van ‘The Kinks’, momenteel het enige liedje op mijn iPhone. Die angsten moet ik maar even loslaten, zodat ik optimaal kan genieten van het moment. Een vaardigheid waar je gelukkig met leeftijd ook steeds bekwamer in wordt.

Een paar flinke stappen terug

17 november 2013

Het is een donkere, mistige winteravond, hier in Hotel Blooming, Bergen. Loesje en ik hebben kleine Rosa net in bed gelegd en we zijn nu aan het bijkomen van een paar drukke dagen. Dit is onze eerste vakantie dit jaar sinds Loesje zo ziek is geworden in april. Daarvoor, nadat ze haar eerste pijnblokkade had gehad, zaten we in een hotel in Nunspeet, en begon de pijn heftig toe te nemen. Na de tweede blokkade ging het helemaal mis. Het gaat nog steeds niet goed, en het wachten is op het begin van het revalidatieprogramma in 2014.

Buiten is het muisstil en in de kamer hoor je alleen het zachte gezoem van de airco. Op tafel liggen de restanten van onze roomservice bestelling; brood, omelet en vistapas. Ik heb net een fles rode wijn open gemaakt en ben van plan die vanavond helemaal weg te werken. Bergen. Roomservice. Rode wijn. Vriend Guus zou zeggen dat ik een kakker ben. Maar voor Guus is iemand al snel een kakker.

Ik heb onze spullen vanmiddag al naar het hotel gebracht. Loesje’s pijnklachten vragen om een zorgvuldige planning van activiteiten. Dat heeft ze door harde lessen geleerd. Een half uur rondzeulen met tassen en een loodzwaar kind kan dagenlang zenuwpijn opleveren. Daarom ben ik vast op en neer gegaan met alle bagage voordat ik Loesje en Rosa heb opgepikt. Ik voelde me net een hobo toen ik de lobby binnenkwam. Ik had mijn eilandkleren nog aan vol met vlekken, scheuren en gaten. Samen met Guus was ik ’s middags naar het Konijneneiland 1.0. geweest om de allerlaatste spullen weg te halen. Daarmee hebben we de verhuizing officieel afgerond en het eiland opgeleverd voor de nieuwe huurders.

Het was een vreemd gevoel om over het gigantische, lege eiland te wandelen. Nog geen jaar eerder had het nog volgestaan met kippen- en konijnenhokken, hekken, stenen vloertjes, tonnen en buizen waar de konijnen doorheen konden kruipen. Meerdere zomers had ik er vele middagen doorgebracht met Loesje en schoonvader Leo. En heel vaak was ik me bewust geweest van mijn geluk op dat moment. Nu is het tijd voor een nieuwe start…

Hotel Blooming

Hotel Blooming

Nu ik hier op bed lig, soepel op de i-Pad tikkend, vind ik het een goed moment om eens terug te blikken op 2013. Het jaar zit er toch bijna op. Wat ik er ten eerste over kan zeggen is dat duidelijk de ‘13’ in het jaar zat. Loesje is door een hel gegaan. Om het beter te begrijpen, vergelijk ik zenuwpijn met de pijn die ik ervaarde toen ik een niersteen had een paar jaar terug. Die eerste ochtend toen het kristalletje in mijn plasbuis ronddwaalde verging ik werkelijk van de pijn. Zulke pijn heeft Loesje het afgelopen jaar voortdurend gehad. Ze heeft het als een echte bikkel doorstaan, maar als je geconsumeerd wordt door pijn is er weinig ruimte over voor andere ervaringen. En dat terwijl dit dé tijd is om te genieten van alles wat we hebben opgebouwd; ons prachtige dochtertje, onze relatie, onze mooie huis in de polder, enzovoorts. Maar dat denken mensen denk ik altijd als er iets op hun pad komt dat ze niet hebben voorzien.

Chronische pijn is wel te vergelijken met huisarrest. Loesje kan niet in de auto stappen om een boodschapje te doen. Ze is gebonden aan het dorp, en hoe mooi Schermerhorn ook is – het gaat vervelen. Dus, dat was wel dé duidelijke downer dit jaar. En eentje die nog niet voorbij is. Wel geloof ik dat haar zenuwstelsel langzaam tot rust gaat komen, zeker na het revalidatieprogramma dat in februari eindelijk – na 10 maanden wachten – gaat beginnen.

Een minder persoonlijke downer vind ik de harde sfeer die in Nederland is ontstaan. Momenteel is de Zwarte Pieten discussie in volle gang en veel Nederlanders – van het type dat graag in de slachtofferrol duikt – hebben het gevoel dat ‘hun laatste Nederlandse traditie’ van ze wordt afgepakt. Mijn standpunt: Uit historisch onderzoek is onomstotelijk aangetoond dat Piet inderdaad afstamt van kindslaven. Daar kunnen we anno 2013 gewoon niet meer mee aankomen. Afschaffen die handel dus. Maar ik vrees dat er nog nare dingen staan te gebeuren voordat dit een feit is. Nederland zit in een crisis, en het is geen economische dit keer.

Om toch met een positieve noot te eindigen, ik heb ook successen gekend in 2013. Loesje, ik en Rosa zijn als gezin sterk genoeg gebleken om tegen die verrotte pijn op te boksen. We hebben ons stresslevel ondanks de situatie behoorlijk terug weten te brengen. Dat is geruststellend, want vroeg of laat komt zoiets op ieders pad. Het is nog niet overwonnen, maar we hebben de test wel doorstaan. Op professioneel vlak heb ik ook grote stappen gezet, zowel in kennis als vaardigheden. Mijn goede voornemen voor 2014 is zoveel mogelijk mooie momenten te beleven met mijn gezin, en het pijnlevel van Loesje flink terug te brengen. En uiteraard weer te werken aan veel inspirerende content.

De beste wensen &
Tot volgend jaar.

J