Vakantie – Deel 5

Na een periode waarin ik anderhalve baan had gewerkt, was het tijd voor wat welverdiende ontspanning. Ik kon niet wachten om Schermerhorn, de zorg voor het eiland en de dieren – en natuurlijk de M&A Community – achter me te laten.

Een landschap en een website onderhouden lijken eigenlijk wel op elkaar, bedacht ik tijdens het vakantieklaar maken van het eiland. Je moet eerst zorgen voor een goede basis: een variatie in flora. Op een website zijn dat je thema’s, contentsoorten en categorieën. Als die basis eenmaal staat, komt het onderhoud. In een tuin betekent dat vooral snoeien; op een website gaat het om het zorgen voor een continue aanvoer van nieuwe berichten en premium content.

Het afgelopen jaar heb ik als freelance hoofdredacteur een goede basis gelegd voor MandA.be, een Engelstalig M&A-platform voor de Belgische markt. Vlak voor mijn vertrek is er een vaste hoofdredactrice aangetrokken, die vanuit Zuid-Afrika werkt. Dat betekent dat ik mijn rol kan beperken tot af en toe interviews doen met grote Belgische dealmakers en investeerders. Verder kan ik me weer richten op mijn fulltime baan voor M&A Nederland – en natuurlijk op mijn eigen producties, waarover later meer.

Dit jaar vierde ik vakantie met Loesje, Rosa en haar vriendin Anne-Roos (net als Rosa 14 jaar). De bestemming: Italië (de vijfde keer sinds 2018). We legden een inmiddels bekende route af: eerst door Duitsland met een stop in Dannenfels. Op de tweede dag reden we door naar Luzern in Zwitserland voor een overnachting. Op dag drie gingen we naar het Living Hotel in Milaan, waar we een extra nacht bleven, en tenslotte door naar onze eindbestemming: Tenuta Della Selva, nabij Siena in Toscane.

De rit door Zwitserland was weer onwaarschijnlijk prachtig, en ik kwam onmiddellijk in een andere mentale toestand. Het is grappig hoe je door een baan of andere routine ongemerkt in een soort mentaal pak wordt genaaid – bijna ongemerkt. Je zit toch in een flow, en vakantie bevrijdt je hiervan. Ik kreeg direct allerlei nieuwe ideeën – ze vloeiden zo mijn hoofd in.

Maar hoe lang is dit nog de manier van leven met de AI-explosie die nu echt op stoom komt? En de klimaatverandering die de wereld nu echt begint te beïnvloeden? Europa, inclusief Engeland, ervaart de grootste hittegolf ooit gemeten, en oogsten worden negatief beïnvloed. Historisch grote bosbranden teisteren onder andere Frankrijk, Spanje en Canada.

De wereld wordt meer dan ooit door chaos overheerst, en het is moeilijk om daar een einde aan te zien. De oligarchen van de wereld zetten al in op het einde van de democratie, veel AI-experts voorspellen het einde van de mensheid, en AI-agenten die zelfstandig organisaties hacken halen nu regelmatig de krantenkoppen.

Zelfs als de mensheid overleeft, maken deze gedachten – en de continue stroom slecht nieuws – het lastig om echt te onts-n-a-pp-en / onts-p-a-nn-en. Maar ik probeer het toch, op mijn manier: Italiaans eten, bier en wijn, een gezonde dosis films en boeken, koude zwemriviertjes bezoeken en gewoon in de ruimte staren… Het helpt allemaal.

Maar wanneer gaat Trump nou eindelijk eens dood? We moeten het doen met de prominente Republikeinse senator Lindsey Graham – ondanks zijn voornaam is het toch echt een man – die op 71-jarige leeftijd onverwachts sterft. De vlag kon wel uit: Graham was een groot voorstander van de Irak-oorlog en een groot supporter van Israël. Als de Jerusalem Times hem een man van ‘onwankelbare morele helderheid’ noemt, weet je genoeg over zijn karakter. Maar goed, Trump, Poetin en Netanyahu leven nog en blijven doorgaan met het creëren van misère, dood en vernietiging.

De hittegolf bereikte ondertussen nieuwe extremen. Op donderdag 16 juli tikte de thermometer 38 graden aan. De lokale Italianen zijn wel wat gewend, maar vertelden ons ook dat dit “incredible” is. De enige remedie: blue lagoon-achtige rivieren met koud bergwater bezoeken, om de hersenen nog enigszins te laten functioneren.

Ondanks de hitte kon ik toch genieten van de Italiaanse vibe: de groene natuur, het fantastische eten, de aardige mensen, de hagedissen die constant langs me schoten. Heerlijk. Net alsof ik in het oude Romeinse Rijk ben.

Zoals tijdens iedere vakantie evolueerden de projecten die ik thuis uitvoer. Zo werkte ik in ons huisje in Tenuta Della Selva aan het script voor 2001: A Thailand Odyssey, mijn 21e YouTube-video die ik dit jaar wil uitbrengen. Het is een nieuwe montage van mijn reisvideo (‘De Gako’s in Thailand’) van de Thailandreis die ik 25 jaar geleden met vier vrienden maakte. Deze nieuwe video van ongeveer een half uur wordt een mix van komische reisgebeurtenissen en een meditatie over evolutie en waar we als mensheid nu staan (niet al te best, dus).

Een ander project is een feature op Fragmenten/FilmDungeon, genaamd ‘The 33 Gangster Films You Can’t Refuse’. Tijdens de vakantie heb ik de laatste twee films uit deze lijst gerecenseerd. Deze feature zal in september op mijn weblog verschijnen.

Tot slot is er Free-Consciousness, waar mijn ambitie groot voor is (te groot misschien). Volgens plan lanceer ik dit jaar een nieuwe serie van 10 essays op het kanaal (ik heb er nu drie klaar). Daarnaast wil ik een e-boek schrijven, genaamd ‘ObserverWorld’. In dit fictieve boek over kwantumfysica en realiteit staat de Solvay-conferentie van 2027 centraal, die 100 jaar na de beroemde conferentie van 1927 (over elektronen en fotonen) plaatsvindt.

Kortom: zoveel te doen en zo weinig tijd. Gelukkig is mijn geest door deze vakantie weer opgeladen voor de volgende fase.

Let’s do it.

Waarom vrouwen altijd de schuld krijgen…

Botje, botje in de zee,
hier is mannetje Timpetee.
Mijn liefste vrouw Elsebil,
wil iets hebben wat ik niet wil.

Bovenstaand rijmpje komt uit het sprookje ‘De visser en zijn vrouw’. In dit verhaal woont een visser met zijn vrouw in een omgekeerde bloempot. De visser vond dat niet erg, maar zijn vrouw was ontevreden. Op een dag ving hij een vis – een botje – die hem vroeg hem terug te gooien in ruil voor een wens.

De man vertelt het aan zijn vrouw en ze draagt hem op om een huis te vragen. Dat doet hij met bovenstaande rijmpje, daarbij implicerend dat de vrouw hem tot iets dwingt omdat ze hebberig is. Het botje vervult de wens, maar na een paar weken wil de vrouw een groter huis, en de visser wordt weer op pad gestuurd.

Zo gaat het door en Timpetee vraagt het botje om dienstmeisjes, een kok, een tuinman. Vervolgens begon zijn vrouw weer te zeuren (zo staat het er echt), en wenst hij namens haar dat ze koningin wil worden en in een paleis wil wonen. Daarna wil ze keizerin worden – en uiteindelijk wil ze god worden. Maar na die wens woont ze weer in een bloempot.

Bovenstaand verhaal is er slechts een van vele waarin de man-vrouw verhoudingen zo geschetst worden. Door de eeuwen heen zijn vrouwen in verhalen, mythes en media vaak afgebeeld als verleidsters, manipulatrices of breukmakers.

Het bekendste voorbeeld is Adam en Eva. God verbiedt hen van de appelboom te eten. Adam houdt zich eraan, maar Eva kan de verleiding niet weerstaan – en haalt hem over om hetzelfde te doen. Zo wordt de vrouw de zondaar, de man het slachtoffer.

Ook in Shakespeares Macbeth is het de vrouw die de man overhaalt tot moord. Macbeth is ambitieus, maar zijn vrouw zet hem aan tot actie. Zij draagt de schuld, hij is slechts een willoos instrument.

Deze verhalen zijn diepgeworteld en beïnvloeden hoe we vrouwen nog steeds waarnemen. Een duidelijk voorbeeld is de Beatles. Yoko Ono krijgt de schuld van het uiteenvallen van de band, maar er speelde van alles dat uiteindelijk tot het einde van de groep heeft geleid. Natuurlijk heeft Yoko invloed gehad, maar John Lennon is uiteindelijk zelf degene geweest die uit de band is gestapt – ook wellicht omdat hij door zijn ouders verlaten was, verbondenheid vond bij de Beatles en dat toen later vond bij Yoko waardoor hij de groep kon loslaten. En vergeet niet, Linda McCartney werd ook gehaat. Haar aanwezigheid als vrouw maakte haar, net als Yoko, een gemakkelijk doelwit voor de frustraties van fans.

Ik heb zelf iets soortgelijks meegemaakt. Toen ik los wilde van mijn oude vriendengroep rond 2008/2009 omdat we voor mijn gevoel uit elkaar waren gegroeid kreeg Loesje er de schuld van dat ze mij ervan overtuigd had dit te doen. Ik geef toe dat mijn communicatie over waarom ik uit de groep wilde niet best was, maar zij kreeg direct alle schuld en onterechte verwijten over zich heen. In plaats van dat mijn oude vrienden inzagen dat relaties complex zijn en beinvloedt worden door talloze factoren werd de vrouw direct als enige schuldige aangewezen en werd ik gezien als het willoze, gemanipuleerde slachtoffer.

Sociaal onderzoek naar schuldtoewijzing bevestigt dat dit echt zo werkt. Studies (zoals die van Psychology of Women Quarterly) tonen aan dat vrouwen vaker de schuld krijgen voor relationele problemen, zelfs als mannen evenveel ‘schuld’ hebben. Dit geldt zowel in persoonlijke relaties als in professionele conflicten.

Onderzoekers hebben ook het ‘Yoko Ono-effect’ gedocumenteerd: vrouwen die zich mengen in mannelijk gedomineerde groepen (zoals bands, sportteams of bedrijven) worden systematisch negatiever beoordeeld dan mannen in dezelfde positie.

Een oorzaak is dat vrouwen traditioneel worden geassocieerd met emoties, relaties en sociale dynamiek, terwijl mannen vaak gezien worden als rationeel, onafhankelijk en stabiel. Als er iets misgaat in een relatie of groep (zoals een vriendschapsband die verslapt of een band die uit elkaar valt), wordt de vrouw sneller gezien als de ‘verstoorder’ – alsof zij de bestaande orde doorbreekt. Mannen worden daarentegen vaker gezien als slachtoffer of als neutrale partij.

In heteroseksuele relaties wordt van vrouwen vaak verwacht dat zij sociale contacten en relaties ‘beheren’. Als een man zijn vrienden minder ziet, wordt aangenomen dat zijn vriendin hem ‘beperkt’ – alsof zij actief zijn sociale leven controleert. Mannen daarentegen worden zelden verantwoordelijk gehouden voor het onderhouden of verwaarlozen van vriendschappen.

Conclusie
De neiging om vrouwen de schuld te geven is diepgeworteld in cultuur, psychologie en sociale structuren. Het is geen toeval, maar het resultaat van langdurige patronen waarin vrouwen worden gezien als verantwoordelijk voor sociale harmonie – en dus ook als schuldig als die harmonie verstoord wordt.

Bronnen voor verdere verdieping:
‘The Psychology of Blame’ (Psychology Today)
‘Why Women Are Blamed More Than Men’ (Harvard Business Review)
‘The Yoko Ono Effect: Gendered Blame in Male-Dominated Groups’ (Journal of Experimental Social Psychology)
‘Gender Stereotypes and Relationship Conflict’ (Psychology of Women Quarterly)