Tagarchief: Klimaatverandering

Is onze ramkoers met vernietiging onvermijdelijk?

Posted on by Jeppe Kleijngeld

People are crazy and times are strange.
I’m locked in tight, I’m out of range.
I used to care, but things have changed.
>>> Bob Dylan, Things Have Changed

In de klimaatdiscussie hink ik op twee benen. Enerzijds ben ik een optimist die gelooft dat de mensheid er uiteindelijk in gaat slagen de enorme transitie naar CO2-neutraal te maken. Weliswaar gaan we tot die tijd (circa 2050) nog enorm veel uitstoten – en zullen we van de klimaatverandering die er al is – en nog erger gaat worden – heel veel last hebben, maar we gaan niet ten onder. Anderzijds heb ik af en toe wanhopige momenten waarin ik geloof dat de huidige mensheid te dom is om te overleven.

Zoals ik op deze blog heb aangegeven: ik geloof in de evolutie van bewustzijn. En dat de mensheid uiteindelijk leert om in vrede samen te werken aan continue vooruitgang. Noem het optimistisch Star Trek denken. Maar evolutie is een heel traag proces…

De Veda’s hebben het al voorspeld: dit is een tijdperk van een laag niveau van bewustzijn. En dat is duidelijk te zien in de politiek, het publieke debat, en waar mensen zich over het algemeen mee bezig houden. Kijk op social media en je ziet wat ik bedoel.

Uit het laatste klimaatrapport van de VN, en het recente extreme weer in Nederland, België, Griekenland, Canada, blijkt dat we afstevenen op rampspoed als we niet heel snel stoppen met het uitstoten van CO2 en het over-exploiteren van de aarde. Het bewijs is er, we kunnen het met onze eigen ogen aanschouwen. En dan nóg zijn de meeste mensen niet aan boord. Niet echt.

Wat we nodig hebben zijn talentvolle leiders met visie die ons naar een veilige toekomst gaan leiden. Maar we hebben Rutte met zijn visie dat we vooral ‘moeten blijven kunnen barbecueën’. Precies het soort lage bewustzijn waar de Veda’s het over hadden. Rutte heeft zich laten gijzelen door de populisten. Types als Baudet en Wilders die ontkennen dat er iets moet gebeuren aan het klimaat en de natuur.

Ik hoop dat mijn positieve versie gelijk krijgt, maar het zou me niet verbazen als de natuur even grote schoonmaak gaat houden. Corona was een heel mild begin. De overstromingen en hittegolven zijn de volgende fase. Misschien dat omdat we ons niet sneller aanpassen, de natuur ons dan maar een handje gaat helpen door een paar miljard mensen uit te roeien. Evolutie vraagt soms om massale vernietiging om weer verder te komen. Kijk maar naar de dinosaurussen.

Maar hier ga ik me niet zonder meer bij neerleggen. We zijn het aan de volgende generatie verplicht om onze maximale efforts erin te steken. De grootste impact moeten bedrijven en overheden maken. Maar zij gaan het uit zichzelf niet doen, niet snel genoeg in elk geval. We zullen ze ertoe moeten dwingen.

Het belangrijkste argument van klimaatsceptici ontkracht

Posted on by Jeppe Kleijngeld

Als het gaat om de klimaatdiscussie die sinds het recente VN-rapport weer volop gevoerd wordt, hoor ik minder vaak ontkenning dan een paar jaar geleden. Behalve een aantal gekken die zeggen dat er niks aan de hand is, zijn de meeste mensen er toch wel van overtuigd dat het echt aan het plaatsvinden is.

De klimaatsceptici blijven wel wat anders beweren. Namelijk: ‘Het klimaat verandert sowieso. Daar heb je geen mensen voor nodig. En de mens kan er ook niks aan veranderen.’

En dat is een oliedomme opmerking.

Ja, het klimaat verandert, maar denken dat 7,5 naakte apen daar niks mee te maken hebben is je hoofd in het zand steken. Deze apen vernietigen namelijk ecosystemen. En ze stoten 51 miljard ton CO2 per jaar uit en CO2 heeft twee ongunstige eigenschappen:
1. Een overschot aan CO2 blijft honderden jaren in de atmosfeer hangen;
2. Het houdt warmte vast op aarde.
Dus misschien dat het klimaat wel langzaam opwarmt de komende 10.000 jaar. Maar de mensheid krijgt het in slechts een paar honderd jaar voor elkaar. En dan gaat het ook nog eens om een veel grotere stijging van gemiddelde temperatuur. Gevolgen: hitte, uitdroging, meer extreem weer, een stijgende zeespiegelstijging en nog veel meer onprettigheden.

Misschien heeft dit laatste ‘argument’ tegen klimaatactie te maken met de klimaat moedeloosheid die velen voelen (zie krantenknipsel). Het probleem is zo reusachtig dat we er toch niks aan kunnen doen. Ook hier kan het geen kwaad om naar de experts te luisteren. Velen van hen zeggen namelijk dat we er nog wel wat aan kunnen doen als we opschieten. Overheden zullen keihard beleid moeten voeren. Bedrijven moeten hun bedrijfsmodellen transformeren. En burgers moeten eisen dat ze dit nu echt gaan doen en tegelijkertijd hun eigen consumptiegedrag veranderen. Verder moet er veel meer geïnvesteerd worden in uitstoot besparende technologie.

Als we deze dingen gaan doen – en snel – kunnen we in 2050 in een CO2-vrije wereld wonen. Er is dan evengoed een klimaatprobleem (dat is er immers nu al) en daar gaan we behoorlijk last van krijgen. Maar de ergste scenario’s hoeven niet uit te komen. Het kan bij de lichtste blijven.

Het is volkomen logisch dat veel van ons ons moedeloos voelen, zeker als we zien dat de politiek geen actie onderneemt. Maar er is nu wel momentum. Laten we hier nou alsjeblieft gebruik van maken en actie eisen. Het is cruciaal het ijzer te smeden als het heet is. En heet is het nu zeker.


Uit Trouw, zaterdag 14 augustus 2021

Rosa in de Kidsweek

Posted on by Jeppe Kleijngeld

Vandaag in de Kidsweek aandacht voor de overstromingen in Limburg, België en Duitsland. Rosa was één van de kinderen die over haar ervaringen mocht vertellen:

Er kwam ook een expert aan het woord die uitlegde dat een aantal speciale weersomstandigheden samen hebben gezorgd voor de overstromingen die niemand zag aankomen en die aan 200 mensen en talloze dieren het leven hebben gekost. Hij verwacht niet dat dit snel nog eens zo fout kan gaan – misschien pas over 100 jaar weer – maar erkent dat klimaatverandering dit kan versnellen. Dit zorgt immers veel vaker voor extreem weer.

Van 51 miljard ton uitstoot naar 0

Posted on by Jeppe Kleijngeld

Hoe komen we van onze verslaving aan fossiele brandstoffen af? Laat die enorm complexe vraag maar over aan de rijkste nerd ter wereld: Bill Gates. De oud-Microsoft oprichter dook in het klimaatprobleem en schreef er het urgente boek over: ‘How to Avoid a Climate Disaster’.

Bill Gates (65), oprichter van Microsoft, multimiljardair en filantroop, is tien jaar bezig geweest de oorzaken en gevolgen van klimaatverandering te onderzoeken. Met behulp van experts in natuurkunde, scheikunde, biologie, technologie, politieke wetenschap en finance heeft hij in kaart gebracht wat er moet gebeuren om een klimaatcatastrofe te voorkomen. ‘Naar nul gaan zal heel erg moeilijk zijn, maar het is mogelijk’, aldus Gates.

51 miljard ton. Dat is de hoeveelheid broeikasgassen die we met de mensheid uitstoten in een jaar tijd. Dat moet terug naar nul omdat CO2 heel lang in de atmosfeer blijft en warmte vasthoudt. Dat levert allemaal vervelende (en extreem prijzige) problemen op, zoals droogte, bosbranden, stormen en overstromingen. En slechts een halve graad verschil – van 1,5 naar twee – kan tot een 100 procent slechter resultaat leiden.

Tegelijkertijd groeit de wereldbevolking naar tien miljard mensen in 2050 en zal de behoefte aan energie, voeding, spullen en transport op aarde flink toenemen. Dat zijn twee gigantische uitdagingen naast elkaar die we moeten oplossen. En de enige manier om dat te doen is schone energie zo goedkoop maken dat zelfs de armste landen erop over kunnen schakelen. Door de coronacrisis zal de uitstoot met slechts twee of drie miljard ton dalen. Dat is het bewijs dat we er niet gaan komen met minder vliegen en autorijden.

Een lege badkuip
Het doel is volgens Gates om naar nul uitstoot te gaan. De reden is dat het klimaat te vergelijken is met een badkuip die volstroomt. Als we minder uitstoten stroomt de badkuip nog steeds vol alleen langzamer. Natuurlijk zullen we altijd nog wel wat fossiele brandstoffen gebruiken. Daarvoor kan Direct Air Capture (DAC) -technologie worden ingezet dat atmosferische lucht aantrekt en vervolgens via een reeks chemische reacties de kooldioxide (CO2) extraheert. Kunnen we deze technologie niet gewoon massaal inzetten om het gehalte CO2 op het optimale niveau te houden? Helaas is dat technologisch niet mogelijk op deze schaal (Gates heeft wel het prijskaartje toegevoegd voor als dat wel zou kunnen: 5,1 biljoen dollar, 6 procent van de wereldeconomie). Al is het niet de ultieme oplossing, zal DAC wel een belangrijk onderdeel zijn van de weg naar nul.

Wat moet er allemaal gebeuren?
Fossiele brandstoffen zijn overal: plastic, cement, hamburgers, elektriciteit, wegen, tunnels, wc-papier en kleding… Of ze bevatten fossiele brandstoffen en/of ze worden vervoerd met voertuigen die fossiele brandstoffen verbranden. Per dag gebruiken we vier miljard vaten olie en deze olie is goedkoper dan frisdrank. Dus voorlopig zit stoppen er niet in. Maar het pad inzetten richting nul kan wel en dat vraagt om een complexe combinatie van openbaar beleid en technologische innovatie. Wat de transitie lastig zal maken is weerstand vanuit de energie-industrie die gebaat is bij de status quo. ‘Wat we moeten doen is de juiste incentives invoeren om het gedrag van mensen en bedrijven te veranderen. Dit zal niet makkelijk worden’, schrijft Gates.

>>> Lees verder op CFO.nl <<<