Het mentale universum

Met de opkomst van kwantummechanica een eeuw geleden deed het universum een verdwijntruc en het is er sindsdien niet meer solide op geworden. Met zijn uitstekende TED-talk maakt Anil Seth duidelijk dat de neurobiologie het volgende gebied is wat het onvermijdelijke duidelijk maakt; we leven in een mentaal en niet een fysiek universum.

De plaatjes die ons bewustzijn via onze hersenen genereert komen zowel van binnen als van buiten het brein. Als je dit verder doordenkt, ga je je afvragen wat het verschil eigenlijk is tussen die twee. Is er wel een verschil? Ik denk het niet; Robert Lanza heeft gelijk: onze interne wereld en de externe wereld zijn één en dezelfde.

Intuïtief blijft dit een lastig idee omdat we gedeelde ervaringen hebben. Stel, je gaat een schoenenwinkel in met je vriendin en je ziet allebei een paar blauwe sportschoenen. Theoretisch is het mogelijk om jouw brein te modereren, zodat je in plaats van het paar schoenen twee knalrode kreeften zie. Je vriendin ziet nog steeds de blauwe schoenen en de schoenenverkoper ziet ze ook, maar jij ziet kreeften. Wat zegt dat over die schoenen? Waar bevinden die zich? Puur in onze hoofden, niet in een winkel die buiten ons bewustzijn bestaat. Onze gedeelde ervaringen noemen we de buitenwereld, maar we ervaren hetzelfde – niet omdat er een externe wereld is – maar omdat we allemaal via ons bewustzijn zitten aangesloten op een soort bio-matrix: een oneindig raster van mogelijkheden waar we ons op lineaire wijze bewust van worden.

Voor een Indiaan die 10.000 jaar geleden met een speer in de jungle rondrende was het idee van een mentaal universum makkelijker te accepteren, dan in deze hypermoderne tijd waarin we omringt zijn door auto’s, stoelen, stofzuigers, computerschermen, koffiezetapparaten, sportkleding, McDonalds-drive ins, flatgebouwen, treinen en billboards. Die wekken sterk de indruk dat er echt een externe wereld bestaat, maar het zijn allemaal mentale projecties. Objecten zijn hoopjes moleculen die wij waarnemen als een soort vormen, maar we hallucineren de hele boel bij elkaar. Zelfs onze eigen lichamen en hersenen kunnen we als objecten beschouwen.

Het universum is een mentale wereld die zich via levende wezens van zichzelf bewust wordt. In de wetenschap is het nog steeds niet politiek correct om dit te benoemen en ook de media blijft hangen in het dominante beeld van mechanisch universum, maar de komende decennia gaat dit ongetwijfeld veranderen en komt er meer bewustzijn over deze uiteindelijk veel logischer interpretatie van het leven en de wereld. Anil Seth slaat de spijker op de kop: we zijn onlosmakelijk onderdeel van de natuur, en niet slechts een product uit de natuur. En omdat we onderdeel zijn van de ‘mind-at-large’ kunnen we nooit echt verdwijnen… Een mooie gedachte…

Advertenties