10 tips voor het schrijven van dialogen

Eens in mijn leven wil ik een werk van fictie afleveren. Het scenario dat ik daarvoor in gedachte heb is nu in de maak. Maar met het huidige tempo zal ik het pas afronden in 2025. Geeft niet, want zoals ik al schreef: ik hoef het maar één keer te doen. Bovendien schrijf ik één van de hoofdpersonages speciaal voor een 50 jarige Leonardo DiCaprio en is hij nu 40.

In het boek ‘A busy writer’s Guide – How To Write Dialogue’ geeft de auteur vele nuttige tips voor ambitieuze schrijvers om hun dialogen op juiste wijze te formatteren, overtuigend te maken en variatie aan te brengen in de dialogen. Dit is gericht op het schrijven van boeken/verhalen, maar grotendeels ook toepasbaar op scripts.

How to write dialogue

1. Zet nieuwe dialogen onder elkaar
Fout is dus:
‘Ik ben het daar niet mee eens’, zei Koen. ‘Maar wacht eens’, reageerde Lisa.

Goed is:
‘Ik ben het daar niet mee eens’, zei Koen.
‘Maar wacht eens’, reageerde Lisa.

2. Houd het zoveel mogelijk op ‘zei hij’ en ‘zei zij’
Leg geen emoties uit door te schrijven ‘brieste hij’ of ‘siste hij’. Emoties van karakters moeten blijken uit hun acties, niet door hoe zij het zeggen. Probeer uitsluitend te gebruiken: zei, vroeg, fluisterde en schreeuwde.

3. Vermijd uitroeptekens
Net als de vorige regel wordt dit ook gezien als zwak schrijfwerk. Bovendien vermindert het effect wanneer je het vaak gebruikt.

4. Laat je personages elkaar niet teveel bij hun naam aanspreken
‘Zag ik jou door de stad lopen vanmiddag, Patrick?’ vroeg Louis.
‘Nee Louis, dat moet iemand anders geweest zijn,’ reageerde Patrick.

In de praktijk doe je dit alleen als je iemand roept, of bij hallo en afscheid. Je kunt het natuurlijk wel gebruiken om iemand te karakteriseren, bijvoorbeeld een gladde verkoper die iets van mensen gedaan wilt krijgen.

5. Voorkom monologen
Houd het aantal zinnen dat een karakter uitspreekt beperkt tot maximaal drie. Zelfs bij enorme ouwehoeren. Laat een ander karakter ze dan onderbreken of beschrijf tussendoor een actie.

6. Voeg variëteit toe
Probeer voor je lezers de illusie te creëren dat ze echte gesprekken lezen. Dat kun je doen door echte spraakpatronen te imiteren:
– Vragen beantwoorden met vragen
– Onderbrekingen
– Echo’s
– Non-reacties
– Stiltes
– Subtekst toevoegen
– Humor gebruiken

7. Haal opvullers eruit
Sociaal geklets, zoals ‘hallo’ en ‘hoe haat het?’ mag er allemaal uit. Daar hoeft de lezer niet mee verveeld te worden. Dialoog heeft een sterke reden nodig om te bestaan.

8. Geef al het dialoog een doel
Iedere regel dialoog moet minimaal één van de volgende drie dingen doen:
– Het plot vooruit stuwen
– Een karakter ontwikkelen
– Het thema echoën

9. Vermijd een info dump
Karakters vertellen elkaar geen dingen die ze al weten. ‘Toen we dit huis kochten zijn we een grote schuld aangegaan.’ Dat zou een man niet tegen zijn vrouw zeggen, want de vrouw weet dat al. Zoek een andere oplossing om de schuld bekend te maken aan de lezer.

10. Maak personages uniek middels dialoog
– Verschillen in woordkeuze (waar komen ze vandaan?)
– Wat is hun opleidingsniveau, IQ en waar staan ze in hun leven?
– Het personage’s persoonlijke woordenboek
– De persoonlijkheid van je personage

Extra tip: Besteed speciale aandacht aan de eerste zin dialoog van ieder personage: dat maakt voor de lezers meteen veel duidelijk over zijn/haar persoonlijkheid.

Booms and busts, bears and bulls, bubbles and burstings

Bear Market Bull Market 1

Economie is psychologie. Voelen we ons massaal optimistisch, gaan we kopen, voelen we angst, dan trekken we ons terug en doen we helemaal niks meer. Hebben we veel schulden gemaakt, dan gaan we (zeker in Nederland) werken aan het verkleinen van die schulden wat weer rampzalig is voor economische groei.

Economie beweegt zich in conjuncturele cycli, die tot voor 2008 redelijk voorspelbaar waren. Niet meer. Als midden dertiger heb ik in mijn werkende leven maar één soort economische getij ervaren en dat is een neergang geweest. Toen ik in 2008 vond dat ik toch maar eens wat serieus werk moest gaan doen, liep het in het bedrijfsleven nog gesmeerd, maar daar kwam snel verandering in. De crisis raakte iedere organisatie – van profit sector tot overheid – en eindigde pas zeven jaar later. En zelfs dat is misleidend, want onder de oppervlakte sluimert nog veel meer misère. YouTube heeft de trend al voor ons uitgetekend:

Bear Market Bull Market 2

Recentelijk meldde het CBS dat de economie nu pas weer het niveau heeft bereikt van 2008. We zijn dus niet gegroeid in de afgelopen zeven jaar, gekrompen zelfs. Niet dat het erg is. Het enige echt vervelende van crisis in ons land is dat je je baan kunt verliezen. Verder kun je in feite gewoon doen wat je altijd al deed. Dat de politiek zaken kapot bezuinigt is ook slecht nieuws voor veel mensen, maar dat zie ik toch niet als direct gevolg van de crisis: dat zou anders kunnen, al zeg ik niet dat de politiek een makkelijke taak heeft gehad.

Maar nu hebben we het getij dus mee, wat een ervaring! Ik kan nu gewoon business ideeën voorleggen en uitvoeren, en ze werken ook nog. Mensen en bedrijven zien het weer zitten. Ze gaan investeren, mensen aannemen, innoveren. Ik zit niet stil: Behalve de nieuwe initiatieven bij CxO Media heb ik vorige week mijn eerste freelance klus gedaan. Ik word deeltijd ondernemer, en dat is nodig ook.

Want economische groei of niet, het is al lang duidelijk dat dit geen normale tijd is waarin we leven. We zullen nooit meer terugkeren naar ‘business as usual’. Er zijn verschillende ontwrichtende ontwikkelingen gaande die nu samenkomen en een terugkeer naar voor de crisis onmogelijk maken. De drie belangrijkste zijn:

– Het kapitalisme in huidige vorm richt te veel schade aan aan de natuurlijke hulpbronnen van de mens en zorgt voor steeds grotere ongelijkheid. De economie zal op grootschalige wijze hervormd moeten worden.
– Europa en Amerika verliezen hun dominante positie aan groeiende mega-economieën als China en India.
– Technologische ontwikkelingen gaan sneller dan ooit en ontwrichten iedere industrie.

Ook hier geldt: het is alleen vervelend als je hierdoor inkomen verliest, en mocht je denken dat jou bedrijf of sector veilig is: think again. Ik raad iedereen aan ontwikkelingen heel nauw te volgen en na te denken over alternatieven voor je huidige vak. Maar eerst nog even genieten van de hoogconjunctuur die nu nog bij onze bubbel economie hoort. Het zal van korte duur zijn; de instabiliteit van ons systeem tekent zich met de dag duidelijker af.

Icon 31 - Chaos