We leven in interessante tijden. De kennis die de mensheid bezit is groter dan ooit en neemt elke dag toe. Dit is een erg mooie bijkomstigheid van leven in 2011. Op veel vragen is een antwoord geformuleerd (of dat correct is, is een tweede, maar er is in ieder geval een vertrekpunt).

Stel bijvoorbeeld, ik wil weten wanneer het universum is ontstaan, en een blik op Wikipedia vertelt mij dat dit omstreeks 13,7 miljard jaar geleden gebeurd is. En wat was er daarvoor dan? Niets? Wat is in godsnaam ‘niets’? Volgens de wetenschap was er voor de oerknal een singulariteit, één punt waar alles in was samengedrukt. Oneindige compactheid.

Wanneer ontstond onze planeet dan, ten tijden van The Big Bang? Nee, dat gebeurde slechts 4,5 miljard jaar geleden. In de begintijd van het universum waren veel sterren nog groter dan nu. Eigenschappen van zulke grote sterren is dat ze een veel kortere levensduur hebben en exploderen als ze aan het einde van hun leven komen. De kern van zulke grote sterren, bestaande uit metaal (ijzer), wordt dan door zo’n supernova explosie als een gaswolk het universum ingeblazen. Op plekken waar deze gaswolken door zwaartekracht samengetrokken worden, ontstaan zo nieuwe sterren zoals onze zon. En van de overgebleven materialen ontstaan planeten die rond de ster draaien, zoals de aarde. De metalen die door de exploderende superster weg zijn geblazen, zijn dus ook op onze planeet terecht gekomen. Als je dus een metalen brug ziet, is die gemaakt van de restanten van een oude ster. Ook het ijzer in je eigen bloed en de koolstof in je cellen is gemaakt van sterrenstof.

Oneindig fascinerende gedachten. Echter, kleeft er niet ook een nadeel aan deze kennis? De Egyptenaren aanbeden de zon als een god, mensen dachten tot kort geleden dat de wereld plat was, en sterrenkunde was omgeven door mysterie in de tijd voor Einstein, die de wetten van de natuurkunde op zijn kop zette, maar zó veel heeft verklaard dat wetenschappers sindsdien alleen nog maar voort bouwen op zijn theorieën en wetten. Is mysterie niet wat ons passie geeft en ons drijft in onze levens? De zoektocht naar antwoorden die nooit eindigt?

Wellicht zit er in het voorgestelde dilemma wel een dualiteit die helemaal niet nodig is. Waarom zouden kennis en mysterie niet gewoon naast elkaar kunnen bestaan? We weten echt niet álles en kunnen nog altijd in de nachthemel staren en ons afvragen wat de toekomst ons zal brengen. Wat gebeurt er na de dood? Bestaan er wormgaten waarmee we wellicht stiekem stukken kunnen afsnijden in het onvoorstelbaar grote universum? Wat is de aard van ons bewustzijn?

We weten het niet met zekerheid en dus blijft het mysterie voortbestaan. Daarnaast kunnen we lekker genieten van alle kennis die anderen voor ons vergaren en vergaard hebben. Het zit in de natuur van de mens om alles te willen weten, maar alles weten is een illusie, want we weten niet eens hoeveel we niet weten. Aan leven met kennis én mysterie kan dus nooit een einde komen.