Those Were the DVDays

Na 20 jaar verzamelen is het nu eindelijk afgelopen. Mijn DVD-collectie ligt in mappen op zolder. Voor schijfjes is geen plaats meer op deze wereld. Alles is streambaar of downloadbaar. En dat is oké, beter voor het milieu ook. Maar voor het plezier van het verzamelen bestaat in deze tijd nog geen vervanger.

Ik begon halverwege de jaren 90’ met het aanleggen van een VHS-collectie (voor de jongere lezer: videobanden). Dit waren de jaren dat je films nog moest huren bij de lokale videotheek. Ik kocht de echte topfilms die ik wilde bezitten bij o.a. Free Record Shop, Blokker, Virgin Megastore, Fame, Boudisque, en de inkoopafdeling van verschillende videotheken. Niet toevallig bijna allemaal zaken die nu uit het straatbeeld zijn verdwenen. Zij konden de omslag niet maken naar de nieuwe tijd.

Toen we het nieuwe millennium naderde , kreeg ik mijn eerste DVD: Naked Lunch van David Cronenberg. Er volgde er snel meer. DVD’s boden in die tijd nog twee voordelen. Ten eerste kon je opeens unieke films krijgen, via o.a. Amazon, Boudisque en Concerto, die ik daarvoor nog nooit ergens had kunnen vinden. Ik begon cult films te verzamelen: oude horror klassiekers, obscure spaghettiwesterns en blaxploitation klassiekers zoals Foxy Brown en Cleopatra Jones. Langzaam groeide mijn verzameling uit tot een echte super collectie.

Het tweede voordeel van DVD’s was dat het de enige manier was om series – die in die tijd aan een snelle opmars bezig waren – on demand te zien. In 2004, toen ik studeerde in Haarlem, ging ik maar eens het eerste seizoen van The Sopranos op DVD scoren. Ik had een artikel gelezen over hoe briljant de psychotherapie in de serie was weergegeven. “Wedden dat je hier binnen twee weken terug bent om seizoen 2 te halen?” zei de verkoper. Hij had helemaal gelijk; ik raakte binnen de kortste keren hooked aan de belevenissen van Tony Soprano en zijn New Jersey maffiaclan. Die dagen op m’n studentenkamertje waren misschien wel de beste televisie-uren van mijn hele leven. Hiermee wil ik zeggen; weet wat je beleeft als je het beleeft, want misschien beleef je het wel nooit meer.

Inmiddels hebben streamingdiensten het hele serie-aanbod overgenomen. Netflix brengt veel door hun geproduceerde content niet eens meer uit op DVD. De obscure cult films zijn inmiddels ook te vinden via download-sites. Niet helemaal legaal natuurlijk, maar daar hebben de meeste moderne filmkijkers maling aan. Kortom, het bezitten van films via een fysiek medium heeft veel van zijn waarde verloren. Natuurlijk kun je nog wel digitaal films kopen via bijvoorbeeld iTunes, wat ik als karma-gelovige nog wel eens doe, maar dit biedt natuurlijk niet de vreugde van de zoektocht naar bijzondere titels.

Er is nog tenminste één plek in Nederland waar ik uit nostalgie terecht kan voor een zoektocht naar speciale films: Concerto aan de Utrechtsestraat in Amsterdam. Niks heerlijkers dan een uur lang door alle bakken gaan en te vertrekken met een stapel nooit-geziene juweeltjes onder de arm.

Voor deze activiteit bestaat nog geen equivalent in het digitale domein. Misschien een kans voor een nieuwe businessmodel. De fysieke wereld en virtuele wereld gaan steeds meer integreren en op elkaar lijken. Het verzamelen van films via iTunes is saai en lijkt in niks op deze speciale ervaring. Een slimme ondernemer zou het type verzamelaars als ik als klant kunnen maken wanneer hij er in slaagt die bijzondere ervaring in een virtuele omgeving mogelijk te maken. Een klein marktsegment weliswaar, maar wel eentje die bereid is een flink budget te besteden.

Tot die tijd,
Thank you for the DVDays!

Nieuw businessmodel nodig voor daklozenkrant

Ze stond buiten de Albert Heijn in Alkmaar. Een jonge vrouw wiens leeftijd ik moeilijk kon inschatten. 30? Ik weet niet, maar ze verkocht daklozenkranten en daar was ze in ieder geval veel te jong voor. Ze begroette alle mensen die naar binnen liepen met een glimlach. Mij ook. Op haar gezicht las ik iets van hoop. Er zou toch zeker weer een betere tijd aanbreken? leek ze wel te denken. Toen ik 10 minuten later naar buiten kwam was haar uitdrukking veranderd in triestheid. Geen hoop meer. Geen vooruitzichten. Het ellendige verleden had haar ingehaald en haar vertrouwen in de maatschappij was tot een dieptepunt gezakt. Zoals altijd had ik haast, en geen kleingeld bovendien, dus liep ik naar mijn auto.

Een tijdje terug sprak ik een expert in Turnaround Management die bedrijven in nood helpt. Turnaround Management draait om het afwenden van discontinuïteit. Ondernemingen moeten met hun tijd mee veranderen, anders gaan ze kopje onder. Denk maar aan de reiswereld in de tijd dat het internet opkwam. Of de retail. Nieuwe tijden vragen om aanpassingen in je businessmodel. Zodra de klantvraag uitvalt, is dat een zeer belangrijk alarmsignaal dat je in gevaar verkeerd.

Daar moest ik aan denken toen ik wegliep bij die arme jonge vrouw met haar daklozenkrant. Ik kan me niet voorstellen dat zij niet met grote vraaguitval te kampen heeft. Het is crisis en mensen letten enorm op de kleintjes. Mensen moeten harder werken, dus hebben minder tijd om te lezen. Als ze al tijd hebben om te lezen, kiezen ze voor bladen die hun eerste voorkeur hebben. Op internet kunnen ze bovendien steeds meer gratis lezen, dus zijn ze minder bereid te betalen voor content. Bovendien hebben mensen minder vaak contant geld op zak en dat zal alleen maar minder worden. Kortom, een hoop samenhangende problemen die van de daklozenkrantverkoop een noodleidende sector maken.

Een blik in het jaarverslag van Z! (uitgever van de Amsterdamse Daklozenkrant) leert dat deze organisatie inderdaad in zwaar weer verkeerd. ‘De stichting ontvangt geen structurele subsidies en is voor de continuïteit voor een groot deel afhankelijk van de verkoop van de krant (en advertenties). Die verkoop daalt echter geleidelijk maar gestaag, waardoor het eigen vermogen van de stichting sinds 2007 meer dan gehalveerd is’, aldus het jaarverslag. Voorlopig is de krant echter gered door een cashinjectie van een miljonair, maar van een structurele oplossing is geen sprake.

Daklozenkrant

Hoe zou je vanuit de turnaround gedachte het tij kunnen keren? Een succesvolle turnaround kenmerkt zich door het creëren van nieuw perspectief. Het eerste wat ik zou aanpakken is het product. Als mensen niet meer bereid zijn te betalen voor de daklozenkrant moet je bedenken waar ze wel voor willen betalen. Voor een gewone krant bijvoorbeeld – Het Parool, de Volkskrant of het NRC. De daklozenkrant zou kunnen functioneren als extra distributiekanaal voor de grote kranten. De daklozenkrant zelf (een verkorte versie om de kosten te drukken) kan als supplement toegevoegd worden.

Voor de krant kan een meerprijs gevraagd worden voor de service. Immers, die 2 euro voor een daklozenkrant betaal je ook niet voor het product, maar om iemand een steuntje in de rug te geven. Laten we dus zeggen dat je een euro toevoegt aan de normale verkoopprijs. Voor de deelnemende kranten kan dit een optie zijn om de losse verkoop een boost te geven. Ook de kranten verkeren zoals bekend in zwaar weer.

Ten tweede moet het contante geldissue aangepakt worden, want je moet wel de kans hebben te kunnen betalen en contant geld is minder beschikbaar. Stel mensen dus in staat per mobiel te betalen. Door een SMS te zenden naar een bepaald nummer met een locatiecode erbij kun je het afrekenprobleem de rek omdraaien. Of geef de daklozenverkopers een mobiel pinapparaat mee.

Zijn met deze suggesties de problemen opgelost? Zeker niet. Maar niets doen en wachten tot er misschien nog een geldinjectie komt is wachten op het einde. Er moet eerst nieuw perspectief gecreëerd worden.