Those Were the DVDays

Na 20 jaar verzamelen is het nu eindelijk afgelopen. Mijn DVD-collectie ligt in mappen op zolder. Voor schijfjes is geen plaats meer op deze wereld. Alles is streambaar of downloadbaar. En dat is oké, beter voor het milieu ook. Maar voor het plezier van het verzamelen bestaat in deze tijd nog geen vervanger.

Ik begon halverwege de jaren 90’ met het aanleggen van een VHS-collectie (voor de jongere lezer: videobanden). Dit waren de jaren dat je films nog moest huren bij de lokale videotheek. Ik kocht de echte topfilms die ik wilde bezitten bij o.a. Free Record Shop, Blokker, Virgin Megastore, Fame, Boudisque, en de inkoopafdeling van verschillende videotheken. Niet toevallig bijna allemaal zaken die nu uit het straatbeeld zijn verdwenen. Zij konden de omslag niet maken naar de nieuwe tijd.

Toen we het nieuwe millennium naderde , kreeg ik mijn eerste DVD: Naked Lunch van David Cronenberg. Er volgde er snel meer. DVD’s boden in die tijd nog twee voordelen. Ten eerste kon je opeens unieke films krijgen, via o.a. Amazon, Boudisque en Concerto, die ik daarvoor nog nooit ergens had kunnen vinden. Ik begon cult films te verzamelen: oude horror klassiekers, obscure spaghettiwesterns en blaxploitation klassiekers zoals Foxy Brown en Cleopatra Jones. Langzaam groeide mijn verzameling uit tot een echte super collectie.

Het tweede voordeel van DVD’s was dat het de enige manier was om series – die in die tijd aan een snelle opmars bezig waren – on demand te zien. In 2004, toen ik studeerde in Haarlem, ging ik maar eens het eerste seizoen van The Sopranos op DVD scoren. Ik had een artikel gelezen over hoe briljant de psychotherapie in de serie was weergegeven. “Wedden dat je hier binnen twee weken terug bent om seizoen 2 te halen?” zei de verkoper. Hij had helemaal gelijk; ik raakte binnen de kortste keren hooked aan de belevenissen van Tony Soprano en zijn New Jersey maffiaclan. Die dagen op m’n studentenkamertje waren misschien wel de beste televisie-uren van mijn hele leven. Hiermee wil ik zeggen; weet wat je beleeft als je het beleeft, want misschien beleef je het wel nooit meer.

Inmiddels hebben streamingdiensten het hele serie-aanbod overgenomen. Netflix brengt veel door hun geproduceerde content niet eens meer uit op DVD. De obscure cult films zijn inmiddels ook te vinden via download-sites. Niet helemaal legaal natuurlijk, maar daar hebben de meeste moderne filmkijkers maling aan. Kortom, het bezitten van films via een fysiek medium heeft veel van zijn waarde verloren. Natuurlijk kun je nog wel digitaal films kopen via bijvoorbeeld iTunes, wat ik als karma-gelovige nog wel eens doe, maar dit biedt natuurlijk niet de vreugde van de zoektocht naar bijzondere titels.

Er is nog tenminste één plek in Nederland waar ik uit nostalgie terecht kan voor een zoektocht naar speciale films: Concerto aan de Utrechtsestraat in Amsterdam. Niks heerlijkers dan een uur lang door alle bakken gaan en te vertrekken met een stapel nooit-geziene juweeltjes onder de arm.

Voor deze activiteit bestaat nog geen equivalent in het digitale domein. Misschien een kans voor een nieuwe businessmodel. De fysieke wereld en virtuele wereld gaan steeds meer integreren en op elkaar lijken. Het verzamelen van films via iTunes is saai en lijkt in niks op deze speciale ervaring. Een slimme ondernemer zou het type verzamelaars als ik als klant kunnen maken wanneer hij er in slaagt die bijzondere ervaring in een virtuele omgeving mogelijk te maken. Een klein marktsegment weliswaar, maar wel eentje die bereid is een flink budget te besteden.

Tot die tijd,
Thank you for the DVDays!

Betaald films streamen: De beste aanbieders in Nederland

Wie illegaal films download gaat naar de hel. Steve Jobs zei het al toen hij de iTunes Store lanceerde in 2003: ‘Betaal voor je muziek, dat is beter voor je karma.’ Hij heeft natuurlijk gelijk en de iTunes Store was ook een goede oplossing voor artiesten en muziekmaatschappijen om nog wat te verdienen aan hun opgenomen werk.

Op filmgebied is echter niet zo snel op dergelijke schaal een betaalde dienst verschenen. De mindset is Nederland is dat je films gewoon download. Als je daar voor gaat betalen ben je een schlemiel, al is het natuurlijk gewoon diefstal. Deze mentaliteit heeft al veel distributeurs in de problemen gebracht en geleid tot het faillissement van A-Film.

Betaald films streamen

Laat het dus duidelijk zijn; illegaal downloaden doe je niet, je betaalt voor de films die je wilt kijken. Maar waar kun je daarvoor het beste terecht? Ik denk dat iTunes de beste oplossing is. Oké, iTunes is helemaal geen streamingdienst, maar je kunt er wel films huren en kopen. En het aanbod is enorm: er zijn 50.000 titels beschikbaar! Vergelijk dat met streamingsdiensten als Videoland en Netflix met 1500 titels en je begrijpt waarom ik enthousiast ben over deze Apple Store.

Bovendien verschijnen nieuwe films direct in de iTunes Store en dat is bij streamingdiensten niet het geval. Tot dit moment mogen nieuwe films namelijk niet worden opgenomen in diensten, zoals Netflix, Videoland en UPC MyPrime. Videoland heeft hier wel een oplossing voor gevonden. In het systeem staan namelijk ook recente films. Wil je deze kijken, dan kun je de films als losse titels huren. Dat kan ook bij Pathé-thuis.nl.

Maar wat als je gewoon wilt streamen en geen zin hebt om los films te huren of dat te duur vindt? Tja, dan ben je waarschijnlijk het beste af met Netflix. Voor een redelijke prijs, 10 euro per maand, heb je toegang tot een zeer aantrekkelijk aanbod series (House of Cards, Better Call Saul, Fargo en vele anderen). Het filmaanbod is echter heel karig (ze hebben maar één western in hun hele aanbod) en nieuwe films tref je helemaal niet aan. Toch is Netflix vergeleken met de anderen een prima aanbieder, maar voor een echte filmverslinder zal het niet bevredigend zijn.

HBO zou ik niet aanraden omdat het heel sterk leunt op één topserie (Game of Thrones) maar verder weinig te bieden heeft, en bovendien een waardeloze app heeft. Een aanbieder die heel interessant zou kunnen zijn is Amazon. Maar hun streamingdienst Amazon Prime is nog niet toegankelijk in Nederland. Jammer jammer, want het filmaanbod ziet er heel veel veel beter uit dan wat de huidige Nederlandse aanbieders hebben. Ook ontwikkelt Amazon goede eigen series, zoals ‘Bosch’. Het ziet er erg goed uit. Misschien dat wanneer Amazon fysiek aanwezig is in Nederland vanaf oktober dit jaar, dat ook de streamingdiensten toegankelijk worden. Ik wordt klant, want Amazon is – net als Apple – een waanzinnig bedrijf dat zijn klanten altijd op nummer 1 zet.

Betaald films streamen 2

Einde van een tijdperk (over Boardwalk Empire)

Let op: bevat spoilers voor seizoen 5 – het laatste seizoen

‘Boardwalk Empire’, de serie die een 10 scoort voor productieontwerp en een drie voor emotionele impact is voorbij. Na ‘The Sopranos’ en ‘The Wire’ had HBO de vrijwel onmogelijke uitdaging een nieuw misdaaddrama te ontwerpen om de harten van serieliefhebbers wereldwijd te veroveren. Ze trokken het grootste schrijverstalent aan dat ze in huis hadden. Tim van Patten en Terence Winter verdienden beide hun sporen met ‘The Sopranos’. En Martin Scorsese ging produceren. De kaarten van ‘Boardwalk Empire’ waren meer dan uitstekend. Toch is het eindresultaat niet het ‘Once Upon a Time in Atlantic City’ geworden dat het had moeten zijn.

Tot zover het negatieve, want met een bevredigend laatste seizoen is er toch veel goeds te schrijven over het droogleggingsdrama. Alhoewel nee, er is toch nog wat te klagen. Arnold Rothstein, het beste personage uit de show (ja, Richard Harrow is ook cool), is al dood bij aanvang van de eerste aflevering van het laatste seizoen! Dat komt omdat er een sprong van zeven jaar gemaakt wordt van seizoen 4 naar seizoen 5 en de echte Rothstein in de tussenliggende periode was vermoord tijdens een pokerwedstrijd. Historisch correct dus, maar wel eeuwig zonde. Acteur Michael Stuhlbarg vertolkte Rothstein perfect. Nooit was een glimlach zo bedreigend als van A.R., zoals hij door zijn vrienden in de serie genoemd werd. Sinds zijn speech in aflevering 2 ben ik gefascineerd door hem geweest. Voor de liefhebbers:

Arnold Rothstein: ‘There was a man once – I don’t recall his name – frequented the billiard parlors downtown. He made a comfortable living wagering whether he could swallow certain objects, billiard balls being a specialty. He’d pick a ball, take it down his gullet to here, then regurgitate it back up. And one evening I decided to challenge this man to a wager. Ten thousand in cash for him to do the trick with a billiard ball of my choosing. Now, he knew I’d seen him do this a dozen times, so I can only surmise that he thought I was stupid. We laid down the cash and I handed him the cue ball. He swallowed it down. It lodged in his throat, and he choked to death on the spot. What I knew and he didn’t was that the cue ball was one-sixteenth of an inch larger than the other. Just too large to swallow. Do you know what the moral of this tale is, Mr. Yale?’

Frankie Yale: ‘Don’t eat a cue ball?’

Arnold Rothstein (smiles): ‘The moral of this story is that if I’d cause a stranger to choke to death for my own amusement, what do you think I’ll do to you if you don’t tell me who ordered you to kill Colosimo?’

Voor de historische personages is de afloop bekend, maar haalt Nucky het einde van het laatste seizoen?

Voor de historische personages is de afloop bekend, maar haalt Nucky het einde van het laatste seizoen?

Geen Rothstein in seizoen 5

Geen Rothstein in seizoen 5

Symbolisch einde van de drooglegging?

Symbolisch einde van de drooglegging?

Dit citaat illustreert ook meteen het beste schrijfwerk van de serie, want hoewel de recreatie van het tijdperk authentiek voelt, mist het soms de scherpte en de humor, die in HBO’s eerdere misdaad meesterwerken te vinden was. Dat lag ook aan de personages (nu gooi ik alles er maar uit). De protagonist Nucky Thompson is nogal een dode pier in de eerste seizoenen. Misschien is dat ook logisch, want gangsters als Nucky zijn nu eenmaal vrijwel gevoelloos. Toch weet het laatste seizoen middels flashbacks over Nucky’s jeugd enige kleur aan dit personage te geven. Maar wie is die verschrikkelijke acteur die de jonge Nucky gestalte geeft? En is dat een gebitsprothese in zijn mond om hem meer op Steve Buscemi te laten lijken? Daar zal de goede ouwe Steve wel om gelachen hebben.

Als maffiakenner wist ik natuurlijk al hoe het historisch correcte ‘Boardwalk Empire’ zou aflopen. Tenminste met de echte personages, zoals Al Capone, Charles ‘Lucky’ Luciano, Meyer Lanski, Salvatore Maranzano en Joe Masseria. Maar zou Nucky het einde van de serie gaan halen? En Chalky White? En Van Alden, de ex-droogleggingsagent en moordenaar die in Chicago verstopt zit? Ik vroeg me laatst af of Nucky überhaupt echt bestaan heeft. Het antwoord staat op Wikipedia (waar anders?): Nucky is loosely based on former Atlantic City political figure Enoch Lewis ‘Nucky’ Johnson.

Maar omdat het ‘gebaseerd op’ is, zegt het lot van de echte Johnson niks over het lot van de fictieve Thompson. En dat lot is uiterst toepasselijk: Thompson wordt doodgeschoten door Tommy Darmody, zoon van de door Nucky vermoorde Jimmie Darmody op het einde van seizoen 2. Er vloeit nog veel meer bloed. In aflevering 6 van het laatste seizoen leggen maar liefst twee memorabele hoofdpersonages het loodje: Van Alden en Chalky White. En het er wordt daarmee eindelijk – zeker met de dood van laatstgenoemde – ingespeeld op het gevoel van de kijker.

Het gangstergeweld in seizoen 5 doet ook denken aan de verbeten strijd tussen HBO en het steeds machtiger wordende Netflix. Geen goede overwinning zonder vijanden, dus HBO zal de creatieve capaciteiten moeten aanwenden om prominent op het toneel te blijven. Ze hebben sinds ‘The Sopranos’ begon in 1999 een gouden decennium beleefd, maar lijken nu net niet die draai terug te kunnen vinden. Het ambitieuze vlaggenschip ‘Game of Thrones’ nadert ook een climax, en met ‘Boardwalk Empire’ ten einde is er op misdaadvlak ook nog geen opvolger in zicht. Ik wacht in spanning af met een herkijk van HBO’s excellente ‘In Treatment’ op het programma.

De markante televisie carrière van Steven Van Zandt

Door Jeppe Kleyngeld

Hij viel me direct op in ‘The Sopranos’: Steven Van Zandt, die de memorabele rol vertolkte van Silvio Dante, Tony’s consiglieri en eigenaar van de Bada Bing stripclub. Hij had geen enkele acteerervaring toen hij werd gecast. Van Zandt was decennialang de vaste gitarist in Bruce Springsteen’s E Street Band en droeg bij aan vele andere muzikale projecten voordat zijn carrière als acteur begon. Ook had hij een tijdje zijn eigen band: ‘Little Steven and the Disciples of Soul’.

Van Zandt groeide op in New Jersey, waar hij al op jonge leeftijd in bandjes ging spelen. Van 1969 tot 1971 maakte hij als gitarist deel uit van Steel Mill, een vroege band van Bruce Springsteen. In 1972 was hij betrokken bij de oprichting van de E Street Band, Springsteen’s vaste achtergrondband die gedurende het al 40 jaar durende bestaan ook voor vele andere befaamde artiesten optrad waaronder; Bob Dylan, The Rolling Stones, David Bowie, Sting, The Grateful Dead, Santana, Tracy Chapman, Lady Gaga, and Aretha Franklin.

Van Zandt is van Italiaanse afkomst. Hij werd geboren als Steven Lento, maar zijn moeder hertrouwde toen hij jong was, en hij nam de achternaam van zijn stiefvader aan die een Nederlandse achtergrond heeft. Als lid van de E Street Band was de zeer muzikaal begaafde Van Zandt niet zomaar een achtergrondgitarist en zanger, maar een artiest die daadwerkelijk bij het creatieve werk betrokken was. Springsteen heeft hem zelfs credit gegeven als medebedenker van de beroemde gitaarlijn in ‘Born to Run’.

In 1997 zou de carrière van Steven een flinke wending krijgen. Sopranos-bedenker David Chase (ook een Italiaan, zijn oorspronkelijke achternaam is DeCesare) zag Van Zandt op televisie toen hij The Rascals in de Rock and Roll Hall of Fame mocht inlijven. Chase vond Van Zandt erg grappig en charismatisch. Toen zei hij tegen zijn vrouw: hem moeten we hebben voor onze show!

Steven Van Zandt 1

De twee gezichten van Stevie Van Zandt

Chase was destijds bezig ‘The Sopranos’ van de grond te krijgen en hij nodigde Van Zandt uit voor een gesprek. Deze had toevallig zelf een script geschreven waarin hij de rol zou vertolken van een nachtclubeigenaar in Atlantic City genaamd Silvio Dante. In het script was het de rol van deze Dante om bandjes te boeken voor de club. ‘Zoiets hebben we niet in onze show’, antwoorde Chase toen. ‘Maar er moet toch een manier zijn dit in de show te verwerken.’ Zo gezegd, zo gedaan en de ongewone casting van de acteur zonder acteerervaring was een feit.

Het karakter Silvio Dante is wat mij betreft de beste toevoeging aan ‘The Sopranos’ op de hoofdpersoon Tony Soprano na. En in het geval van ‘The Sopranos’ zegt dat wel wat. Van Zandt is zeker niet de beste acteur uit de show, en wat dat betreft is het goed dat de rol van Tony Soprano – waarvoor Van Zandt ook auditie deed – niet naar hem is gegaan, maar naar de briljante acteur James Gandolfini. Net zoals Silvio de tweede man is voor Tony werd Stevie dat voor James. Silvio’s uitspraak ‘Some people are better at being number two’s’ klopt dan ook als een bus.

Wat maakt Van Zandt nou zo’n goede toevoeging aan de serie? Hij heeft gewoon wat, noem het de X-factor. Zijn manier van praten, zijn ingetrokken nek, zijn humor, zijn toupet dat elk seizoen hoger lijkt te worden…. Hij is op internet wel eens omschreven als maffia karakter dat zo uit Mad Magazine is weggelopen, en dat is zeker een terechte observatie. Maar hoewel hij in de eerste seizoenen vooral als komisch bijfiguur dient, wordt zijn rol in latere seizoenen wat zwaarder en serieuzer. Vooral wanneer hij zich als brute, misogyne moordenaar ontpopt in de voorlaatste aflevering van het vijfde seizoen. Sopranos liefhebbers weten direct over welke scene ik het hier heb…

Zijn acteer carrière had gemakkelijk kunnen eindigen met het einde van ‘The Sopranos’ in 2007, maar in 2012 was daar ineens de Noorse (!) serie Lilyhammer met in de hoofdrol … jawel Good Old Stevie Van Zandt. De serie gaat over maffiabaas Frank ‘The Fixer’ Tagliano die in het getuigenbeschermingsprogramma gaat na een aanslag op zijn leven, en wordt geheralloceerd in het Noorse Lillehammer, een plaatsje dat hij kent van de Olympische Winterspelen van 1994. ‘Lilyhammer’ is de eerste exclusieve content aangeboden door Netflix.

Steven Van Zandt 2

Het is natuurlijk geen Sopranos, maar dat is geen enkele serie. Maar het is wel een komische en zeer vermakelijke show met een fantastische hoofdrol voor Van Zandt! Feitelijk speelt hij gewoon opnieuw Silvio, en daar is absoluut niks verkeerds aan. De humor zit vooral in de pogingen van de Noorse maatschappij om Tagliano te integreren in de samenleving, maar als maffiosi schrijft hij zijn eigen regels, dus verloopt het integratieproces vaker andersom. Hij opent een populaire nachtclub en weet de zaakjes prima naar zijn hand te zetten. En hij boekt ook nog de bandjes en artiesten voor de club. Dit keer wel.

Het eerste en tweede seizoen van de serie was een groot succes en onlangs werd ‘Lilyhammer’ al weer vernieuwd voor een derde ronde. Een mooie kans om nog wat langer te genieten van het komische talent van Van Zandt.