Pusher

Recentelijk verscheen voor het eerst de Pusher trilogie op DVD. Deze films werden al in 1997, 2005 en 2006 vertoond op het International Film Festival Rotterdam, waar ze op veel waardering konden rekenen van de cult/art house crowd.

Het kijken naar een ‘Pusher’ film is een genot voor de zintuigen. Nicolas Winding Refn (recentelijk bekend geworden met ‘Drive’) schetst een schemerige onderwereld waar criminele freaks en losers zich staande moeten zien te houden. De beloning is dat ze leven, maar in de troosteloze milieus waarin ze verkeren is dat nauwelijks een beloning te noemen.

De losjes aan elkaar verbonden films hebben ieder een eigen verhaal. De protagonist is altijd een pusher (drugsdealer) die zijn positie probeert te handhaven in de drugscene van Kopenhagen. Die positie komt dan onder druk te staan door concullega’s of bovenbaasjes, maar bovenal door fouten die de hoofdpersonen maken in hun dagelijkse handelen.

Het geweld is erg gedoseerd waardoor het extra hard binnenkomt wanneer het zich voordoet. In het eerste deel is er een scene met een honkbalknuppel die de kijker lang zal bijblijven en in deel 3 zorgt het wegwerken van een paar lijken voor een grafisch geweldsspectakel.

Ieder deel heeft gemeenschappelijke ‘Pusher’ kwaliteiten die er voor zorgen dat je ze gefascineerd en zonder onderbreking wilt afkijken. Deze kwaliteiten omvatten hypnotiserend camerawerk, montage, geluidsaffecten en een boeiend verhaal. Daarnaast zijn er afzonderlijke elementen die het tot losstaande meesterwerkjes maken. Deel 1 brengt de wanhoop van een crimineel in de penarie geweldig naar voren. Deel 2 is een ijzersterke tragedie met veel psychologische diepgang. Het derde deel combineert keiharde misdaad met zwarte komedie tot een niet te versmaden mix.

De cast verdient ook nog wat woorden van lof. De onbekende hoofdpersoon van deel 1 mist het charismatische van Mads Mikkelsen (deel 2) en Zlatko Buric (deel 3), maar weet de kijker wel in zijn verhaal te zuigen en niet meer los te laten. Mikkelsen, die een paar jaar later internationaal zou doorbreken als bad guy in Bond-film ‘Casino Royale’, is een geweldig acteur die van zijn Tonny een tragisch personage van Shakespeariaanse proporties weet te maken. En Buric is niet minder dan briljant als de Servische gangster Milo.

De ‘Pusher’ trilogie verdient een plek tussen de Europese misdaadmeesterwerken, en de films hebben het in zich als tijdloze klassiekers herkeken te worden.

Crisis!

In 2008 viel de bank Lehman Brothers om en we hadden een wereldwijde financiële crisis, of wel bankencrisis, te pakken. Dit werd gevolgd door een economische recessie en nu zitten we in Europa in een landencrisis. Wat komt hierna? Immers, als we al drie crisissen gehad hebben, waarom dan nu stoppen? Inderdaad; hierna komt een energiecrisis. We gebruiken nu 90 miljoen vaten olie per dag en opkomende landen zoals China gaan steeds meer energie consumeren. De prijs van olie zal dus enorm gaan stijgen, want de oliemaatschappijen kunnen steeds moeilijker voldoen aan de toenemende vraag. Het zal niet lang duren voordat deze vierde crisis begint.

Ik weet nog dat jonge mensen in 2008 geen idee hadden wat ze van de crisis moesten verwachten. Ik zelf ook niet overigens. We hebben toch te eten? We hebben onze banen nog, dus het lijkt in de verste verte niet op het beeld van de grote depressie uit de jaren 30’. Maar inmiddels is het voor bijna iedereen wel voelbaar wat een crisis inhoud. Salarissen zijn bevroren. Er zijn minder vacatures. De overheid gaat miljarden bezuinigen. Alles gaat op de schop. Bijvoorbeeld de kunst en cultuursector. Het Internationale Film Festival Rotterdam, waar ik trouw bezoeker en oud-werknemer ben, stuurde me gisteren bijvoorbeeld een brief. Of ik een donatie wil doen. Ze zijn niet de enige. Verre van.

Europa zit in, wat ze wel noemen The Great Stagnation; een lange periode van lage tot geen economische groei. Deze periode kan wel eens 10 tot 15 jaar gaan duren. Landen en banken moeten herstructureren, wat veel tijd kost, en bedrijven krijgen te maken met nieuwe en sterke competitie uit groeimarkten. Het is niet meer dan logisch; je kunt als land of continent niet blijven groeien. Op een gegeven moment komt er een landing, en dit is in Europa nu gebeurd. Ach, we moeten niet zeiken; we hebben het nog altijd hartstikke goed vergeleken met een heel groot deel van de wereld. Daarnaast is een heel groot voordeel van de crisis dat mensen er creatiever van worden. En dat kunnen we goed gebruiken in een land wat behoorlijk verwend en materialistisch is geworden.

Dus, we kunnen ons opmaken voor een lange periode van economische stilstand! Ik zou er zelf bijna blij van worden. Maar dat gaat misschien wat te ver. Laat ik het erop houden dat back-to-basics een hele heilzame werking kan hebben op de samenleving en het bedrijfsleven. Een vakantie en een iPadje minder kunnen de meeste Nederlanders prima hebben.