De vele gezichten van het internet (Lo and Behold)

Posted on 12 mei 2017 by Jeppe Kleijngeld

In 1969 werd het eerste stukje internet aangesloten op UCLA en werd een bericht verzonden naar Stanford Research Institute. Het bericht moest worden LOGIN, maar de computer crashte bij de G. Het eerste bericht ooit verzonden via internet was dus LO, vandaar de titel voor deze documentaire van Werner Herzog (zelf een digitale leek die niet eens een mobiel heeft). ‘Lo and Behold’ – letterlijk look and see – is een uitdrukking die gebruikt wordt om verassing uit te drukken.

Sinds dit eerste bericht is het internet – eerst langzaam toen explosief snel – uitgegroeid tot grootste technologische creatie van de mensheid. De onderliggende technologie is opgeschaald met een factor miljoen. De komende tien jaar kan dat een factor miljard of zelfs triljard worden. Niemand had dat zien aankomen. De belangrijkste science fiction schrijvers hebben het internet gemist in hun toekomstvoorspellingen.

In de jaren 70’s bestond er een directory van alle internetgebruikers. Het was een bescheiden gids nog dunner dan een telefoonboek. Inmiddels knoopt het internet alles en iedereen in de wereld aan elkaar. Als je de dataflow van één dag op CD’s zou branden en op zou stapelen, dan zou je naar Mars en terug kunnen.

De glorie
Zaken die onmogelijk waren kunnen met de verbluffende schaal van het internet bereikt worden. Met 100.000den gamers werken aan een oplossing voor kanker bijvoorbeeld. Of het beste onderwijs van de wereld beschikbaar maken voor miljoenen kandidaten in plaats van een select groepje. Zelfrijdende auto’s die onderling data delen en de veiligheid en efficiency van rijden enorm verbeteren. En – misschien vindt niet iedereen dit een goede zaak – het Robocup team dat robots klaarstoomt om in 2050 de FIFA wereldkampioen te verslaan in voetbal.

De donkere kant
Internet brengt ook de donkere kant in mensen naar boven. Een familie van een meisje dat dodelijk was verongelukt kregen anonieme haatmails met verwensingen toegestuurd met als attachments gruwelijke foto’s van het dode lichaam van hun dochter. Waar is de waardigheid op het net?

Leven zonder het net
Er is ook een nieuwe aandoening, die nog niet erkend is, opgedoken: Electromagnetic Hypersensitivity (EHS). De mensen die hieraan lijden kunnen alle onzichtbare frequenties niet verdragen. In ‘Lo and Behold’ heeft een groep van hen toevlucht gezocht in Green Bank, West Virginia, waar vanwege een grote overheidstelescoop geen wifi, bluetooth en mobiele telefonie is toegestaan.

Verslaving
In Zuid-Korea was een koppel verslaafd aan een spel waarin ze voor een baby moesten zorgen. Hun eigen echte baby stierf ondertussen de hongerdood. Ze moesten de gevangenis in voor verwaarlozing met de dood tot gevolg. Dat is een wel heel extreem geval, maar veel internetverslaafden verwaarlozen alles dat zich niet online afspeelt: werk, school, familie, relaties en fysieke behoeften. In China en Korea dragen gamers regelmatig luiers om te voorkomen dat ze punten verliezen bij toiletbezoek.

Gevaren
Een zonnevlam is een event dat om de paar honderd jaar voorkomt. Dit zou op aarde alle elektriciteit en het wereldwijde web kunnen platleggen. Alles en iedereen is afhankelijk van de werking hiervan, dus de chaos en ontwrichting die dit zou veroorzaken is niet te overzien. Dan is er cybercrime: de droom van iedere terrorist. Makkelijk te financieren en uit te voeren. Hoeveel een organisatie ook investeert in beveiliging, zodra je één werknemer weet te manipuleren ben je binnen. Mensen zijn de zwakste schakel in beveiliging. We zouden nu in een cyberoorlog kunnen zitten en het niet eens weten.

Bewustzijn
Droomt het internet over zichzelf? Aangezien we bewustzijn niet begrijpen is het lastig hier voorspellingen over te doen. Het internet zou nu al bewust kunnen zijn en we zouden het niet eens hoeven weten. Wat we wel weten is dat robots in rap tempo de wereld leren kennen. Ze leren oorzaak en gevolg te begrijpen en alles wat ze leren kunnen ze direct met elkaar delen, dus dat gaat erg hard. Ze kunnen duizenden scenario’s per seconde doorrekenen en delen met elkaar, dus ze krijgen ook beelden te zien die ze niet zelf hebben meegemaakt. Dat zou je dromen kunnen noemen.

The Internet of Me
Het internet is out of control. Nu internet steeds meer wordt als elektriciteit, onzichtbaar en overal aanwezig zonder dat we nog weten hoe het werkt, is het behouden van kritisch denken fundamenteel. Er groeit nu een generatie op die alles aan internet vraagt en niet meer hoeft na te denken. Internet is de grootste vijand van kritisch denken geworden. Onze eigen filters inbouwen is het enige wat we kunnen doen om de controle weer terug te krijgen.

LENNONYC

Posted on 16 april 2017 by Jeppe Kleijngeld

Wat is er na The Beatles? Deze documentaire beantwoordt deze vraag voor ex-Beatle John Lennon. Het antwoord: New York City waar John na het uit elkaar gaan van The Beatles in 1969 ging wonen met zijn vrouw Yoko Ono.

John dook hier al weer snel de studio’s waar hij een aantal bijzondere muzikale prestaties afleverde. Iedereen kent het fabuleuze ‘Imagine’, maar hij schreef ook liedjes als ‘Woman is the Nigger of the World’ over de positie van vrouwen in die tijd (en die wat mij betreft nog steeds belabberd is).

Ook sloten hij en Ono zich aan bij de activistenbeweging die was opgestaan tegen de oorlogszuchtige regeringen van die tijd.

Toen Lennon en Ono ‘John Sinclair’ speelde voor een jongen die tot tien jaar cel was veroordeeld voor het bezit van twee joints werd Sinclair vrijgelaten. Toen wisten de activisten het zeker: John Lennon moeten we in ons kamp hebben. Hij kan miljoenen mensen bereiken. Ze wilden wereldvrede en dachten dit te kunnen bereiken. Alles leek toen mogelijk.

Maar Richard Nixon wilde de ex-Beatle het land uithebben en daarvoor gebruikte hij een oude veroordeling voor hasj-bezit. De strategie die John hanteerde om in de VS te blijven was het geven van benefietconcerten.

Toen Nixon werd herkozen in 1972 ging Lennon in de depressieve bui die daarop volgde vreemd. Ono kickte hem er toen uit en John ging naar L.A. waar hij met een groep vrienden, zoals Keith Moon en Harry Nilsson, van het leven genoot. Ook Ringo Starr en Paul McCartney kwamen langs en ze waren weer vrienden als vanouds.

Maar John leverde nog steeds gevechten tegen zijn eigen demonen. Hij dronk veel en gebruikte veel drugs en de reden daarvoor was, volgens zijn vrienden, dat hij diep van binnen niet gelukkig was.

Hij schreef ook in zijn tijd in L.A. mooie muziek met het album ‘Mind Games’ als hoogtepunt. In 1973, na ‘Mind Games’ begon hij met beroemd producer Phil Spector aan een rock & roll album. De opnamen werden een gekkenhuis met 28 doorgedraaide muzikanten. John dronk steeds meer en kreeg ruzie met Spector. Een vriend van hem belde Yoko Ono en zei; ‘je moet komen. Hij drinkt zich dood.’

Maar Yoko kwam niet en John bleef drinken. Steeds als hij heel dronken werd riep hij Yoko’s naam. “Ik had iemand nodig die van me hield”, aldus Lennon die op jonge leeftijd zijn moeder Julia verloor. In deze dronken periode werd hij één keer bijna door een menigte opgezwollen. Twee vrienden konden hem nog net op tijd in een auto gooien.

Uiteindelijk keerde hij toch terug in New York, waar hij een song deed met Elton John samen. Het werd een nummer 1 hit. (‘Whatever Gets You Thru the Night’). Vervolgens trad Lennon op als gastartiest bij een concert van Elton John (zijn laatste live optreden) en kreeg hij de grootste ovatie die misschien wel ooit iemand gehad heeft. “Het leek op een aardbeving”, aldus Elton John. En toen kwam hij weer bij Yoko Ono terug…

Kort daarop gebeurde twee fijne dingen in zijn leven; hij kreeg een verblijfsvergunning en een zoontje Sean. Hij besloot het rustiger aan te gaan doen. In de woorden van Ono: “Hij had de hele wereld afgereisd en vond dat hij nu met pensioen kon gaan en een lieve papa kon worden.”

In 1980 – hét jaar – werkte hij met Ono samen aan de ‘Double Fantasy’ sessies. Hij zong hierin hoe hij zich echt voelde en het was dit keer geen drugs en rock & roll meer. John Lennon was een oprecht artiest. Hij was altijd eerlijk, soms op het botte af. Ook nu zijn leven minder rock & roll was durfde hij dat te uiten. Hij was terug bij zijn vrouw, had een kind en alles was goed…

Ghost Exchange

Posted on 5 februari 2017 by Jeppe Kleijngeld

De wereld om ons heen verandert door digitalisering in een verbijsterend tempo en voor de financiële markten is dat niet anders. Wie bij aandelenhandel nog denkt aan schreeuwende mannetjes in gigantische beurshallen moet zijn beeld bijstellen. 75 procent van de handel op Wall Street wordt door algoritmes gedaan en voor een groot deel vanuit datacentra in New Jersey. De beurshallen op Wall Street zijn nu niet veel meer dan geglorificeerde televisiestudio’s geworden.

De documentaire ‘Ghost Exchange’ toont één van de belangrijke facetten van de ‘decline in American capitalism’: de flitshandel. Algoritmes die aandelenpakketten vaak maar voor delen van microseconden vasthouden en weer doorverkopen. Zo’n transactie levert vaak slechts een paar cent op, maar met miljoenen transacties per dag (‘high frequency trading’) tikt het lekker aan. Wie profiteren? De grote zakenbanken en handelskantoren die de middelen hebben om te investeren in de benodigde systemen en het wiskundige & analytische talent. Kleinere spelers kunnen in deze hyper competitieve markt niet meer meekomen.

Zijn er ook voordelen voor ondernemingen, beleggers en de maatschappij? Jazeker, de kosten van de handel zijn sterk gedaald door de digitalisering. Maar daar staan de volgende problemen tegenover:

1. Instabiliteit financiële markten
De handelssystemen zijn gebouwd om perfect te draaien, maar perfectie bestaat niet. Speciale gebeurtenissen, zoals de beursgang van Facebook in 2012, kunnen het systeem ontwrichten. Dat gebeurde dan ook bij de Facebook IPO (Initial Public Offering).

2. Afname in vertrouwen
Wat de economie nodig heeft zijn stabiele markten waarin prijzen kloppen. Tijdens de Flash Crisis waren sommige aandelen in één klap nog maar een duppie waard of juist 100.000 dollar. Dat is geen goede situatie voor beleggers en investeerders die juist betrouwbaarheid zoeken.

3. Complexiteit / Niet te reguleren
De quants en wiskundigen in dienst van de financiële dienstverleners vinden continu nieuwe systemen uit die de toezichthouders (vaak juridische experts en geen wiskundigen/techneuten) niet kunnen begrijpen. Hoe kunnen ze regels opleggen voor iets dat ze niet kunnen bevatten? De SEC is niet langer in control.

4. Verborgen Zwarte Zwanen
Flitshandel is geen markt meer, maar een spel dat zich onder de oppervlakte van de economie afspeelt. Daarin zitten gevaren verscholen die niemand aan kan zien komen. De dreiging van de volgende Flash Crisis (in 2010 vond een grote crisis plaats met dalingen van aandelen tot wel 10 procent binnen enkele minuten) hangt boven ons hoofd. Individuele dienstverleners lopen gevaar (o.a. JP Morgan en Knight Software verloren door systeemfouten honderden miljoenen dollars), maar door de verbondenheid van alle systemen is er het gevaar dat de hele markt in elkaar klapt.

5. Geen kapitaal meer voor kleinere bedrijven
Aandelenmarkten zijn bedoeld om kapitaal op te halen voor ondernemers die dat gebruiken om bedrijven te laten groeien en banen te creëren. In de huidige kapitaalmarkten profiteren echter alleen de grote bedrijven en kleine bedrijven krijgen niet de zichtbaarheid die ze verdienen. Verschillende experts waarschuwen in deze documentaire dat als er niks gebeurt, dit gaat leiden tot meer werkloosheid in de Verenigde Staten. Kostenbesparing door automatisering is goed, maar de verborgen kosten van werkloosheid en armoede worden nu vergeten.

Na de pijn van de meltdown van 2008, nemen de overheid en financiële sector in de VS nog steeds niet echt de moeite het systeem te herzien. Het is al vaker gezegd: het moet eerst opnieuw gruwelijk fout gaan en dan nog veel harder dan de vorige keer. Misschien dat er dan eindelijk gebeurt wat er moeten gebeuren.

Ayahuasca

Posted on 5 november 2016 by Jeppe Kleijngeld

Vine of the Soul: Encounters with Ayahuasca (2010)

Genre: Documentary
Regisseur: Richard Meech
Cast: Guillermo Arévalo, Gabor Mate, Dennis J. McKenna
Lengte: 52 min

Ayahuasca – wat ‘wijn van de ziel’ betekent is een kruidendrankje dat door sjamanen wordt gemaakt in de oerwouden van Peru. Het wordt altijd gemaakt van twee planten. Eentje daarvan bevat het hallucinogeen dimethyltryptamine oftewel DMT.

Ik heb zelf één keer in mijn leven een ingrijpende ayahuasca-ervaring meegemaakt (in 2001). Deze ervaring beschrijf ik in mijn nog niet afgeronde verhaal ‘Magische Dagen deel 2 – Ayahuasca: een liefdesgeschiedenis’. Mijn interesse in dit middel komt vooral door deze diepe spirituele ervaring.

In de amazone is ayahuasca een volledig ingeburgerd en legaal middel. De inheemse bevolking gebruikt het al eeuwen om lichamelijke en spirituele kwalen te genezen. Het is een essentieel onderdeel van de cultuur en hun leven.

De notie dat er een spirituele kant zit aan het genezingsproces is compleet weggesneden uit de biogeneeskunde in onze maatschappij. Onze maatschappij is erg materieel georiënteerd en geeft mensen daarmee niet wat ze echt nodig hebben. De ‘plantenleraar’ ayahuasca kan mensen helpen opnieuw de verbinding te maken met de natuur.

Ayahuasca laat mensen zien waar de mensheid vandaan komt; uit de ruimte. Dit kan ik bevestigen vanuit mijn eigen trip. Ook laat het zien waar energie vandaan komt in de vorm van licht. We zijn allemaal gevormd door een relatie tussen natuur, energie en licht. Ayahuasca laat mensen zich compleet voelen; daarom is het een geschikt middel om mensen af te laten kicken van een verslaving. Verslavingen worden meestal gedreven door de behoefte om een leegte op te vullen.

In deze documentaire trekken twee Canadezen, Rob een boekhouder en Kirstie een arts, samen naar Peru om ayahuasca uit te proberen. Ze trekken de Amazone in waar ze bij de sjamaan Guillermo de heilzame plant gaan uitproberen. Guillermo is een gids die zowel de lokale bevolking als sinds kort Westerlingen helpt met hun lichamelijke, geestelijke en spirituele problemen. Dat doet hij met behulp van ayahuasca.

Rob wil het doen om betekenis te vinden in zijn leven en Kirstie is benieuwd naar wat het middel kan betekenen voor haar patiënten. Na het innemen van de plant wordt de sfeer wat zwaar, iets wat de begeleiders verlichten met zingen. Rob en Kirstie laten zich meevoeren en voelen al snel een connectie met iets dat veel groter is dan zijzelf. ‘Het gevoel is subliem’, vertelt Rob. ‘Alles wat je met je lichaam doet, een simpele hoofdbeweging of ademteug, voelt zo levensbevestigend omdat je in complete harmonie bent met alles om je heen.’

Is er een sleutelinzicht dat je krijgt als je vaak ayahuasca gebruikt? vraagt de documentairemaker aan een ervaren ambassadeur van de plant. Zijn prachtige antwoord luidt: ‘we don’t know shit. We humans often think we’re running the show, but ayahuasca shows us that not only are we not running the show, we don’t even know what the show is. So be humble, and remember that you don’t know shit.’

Deze documentaire heeft mijn interesse in ayahuasca weer enorm aangewakkerd.