Stel, je bent lopend op weg naar een belangrijke afspraak, waarvoor je netjes gekleed bent. De schoenen die je draagt zijn net nieuw en hebben 200 euro gekost. Dan zie je een kind van twee jaar in de sloot vallen. Het kind kan duidelijk niet zwemmen en je ziet geen andere volwassenen in de buurt die kunnen helpen. Wat doe je? Let wel, het is een echte baggersloot.

Uiteraard duik je er achter aan en red je het leven van het kind. Dat je kleren en schoenen daarbij vies worden en misschien wel geruïneerd zijn neem je voor lief. Je laat een kind toch niet verdrinken? Natuurlijk niet.

Maar toch laat je kinderen in Afrika wel van de honger omkomen. Of doodgaan aan ziektes die met medicijnen genezen of voorkomen kunnen worden. Je kunt deze kinderen misschien niet zien, maar je weet dat ze er wel zijn. Je kunt ze lang niet allemaal redden, maar als je een deel van het geld dat je nu aan overbodige luxe uitgeeft – zoals te dure kleren, spullen die je niet nodig hebt en te luxe vakanties – aan een goed doel zou geven zou je vele kinderen het leven redden.

En je kunt niet de schuld geven aan de bedenkelijke kwaliteit van goede doelen en geen schenking doen omdat ‘dan veel geld aan de strijkstok blijft hangen’. Met een klein onderzoek kun je makkelijk vaststellen aan welk goed doel je je overtollige geld het beste kunt geven, wat deze stichting uitgeeft aan bedrijfsvoering en hoeveel van je geld uiteindelijk bij zieke en hongerige kinderen belandt. En bij de meeste goede doelen is dat een substantieel deel van je donatie. Waarom doe je het dan niet? Volgens de Australische filosoof Peter Singer zou je dat wel moeten doen.

Maar de meeste van ons kiezen voor luxe die we eigenlijk niet nodig hebben. Singer vindt het moreel onverdedigbaar dat sommige mensen in overvloed leven terwijl anderen doodgaan van de honger. Zelf doneert hij 33 procent van zijn salaris aan kosteneffectieve goede doelen. Hij is een aanhanger van het consequentialisme, of de gevolgenethiek, een stroming die mij erg aanspreekt. Het gaat erom dat je keuzes maakt die een maximaal positief resultaat opleveren voor zoveel mogelijk wezens.

Klopt, er staat ‘wezens’ en niet mensen. Dat is een andere opvatting van Singer die me erg bevalt. Alle wezens op aarde verdienen een gelijke behandeling. Wanneer je onderscheid maakt op grond van diersoort ben je volgens Singer een ‘speciest’.

Ja, dit is een confronterende blog ik weet het. Je wordt niet alleen voor morele mislukkeling uitgemaakt, maar ook nog eens voor speciest. Maar dat is wel hoe het is, tenzij je strikt vegetarisch leeft en al het geld dat je zou kunnen spenderen aan overmatige luxe weggeeft aan goede doelen.

Ik heb zelf afgelopen week een en ander van Singer gelezen, en ben nu hard aan het nadenken over hoe ik mijn leven moet veranderen om niet langer te kwalificeren als morele mislukkeling. Is Singer een moralist? Misschien wel, maar het is in ons eigen belang om heel goed na te denken over de keuzes die we maken. En ik voel me niet helemaal goed over de mijne. Er is veel ruimte voor verbetering en dat geldt denk ik voor bijna iedereen in onze maatschappij.