Trump’s overwinning laat zien: morele overwegingen spelen geen rol meer in verkiezingen

Wat eerder dit jaar als een “very bad feeling” aanvoelde, is werkelijkheid geworden: Trump wordt opnieuw president van de Verenigde Staten. Tot 2028 zit er een narcistische, wannabe-autocraat in het Witte Huis.

Ik zag een Amerikaanse vrouw reageren op zijn verkiezingswinst. Ze zei: “Ik wil gewoon ooit een huis kopen en de Democratische agenda lijkt zich meer op andere zaken te richten.”

Hier ligt het zwakke punt van de democratie bloot: jarenlang hadden mensen het idee dat ze erop vooruit gingen. Maar nu het gevoel heerst dat het Westen de verkeerde kant opgaat (wat inderdaad zo is), wordt een stem op een populistische leider verleidelijk.

Er werd tijdens de campagne voortdurend gewaarschuwd voor de gevaren van een tweede Trump termijn. Van het hervormen van de regering, het stoppen met klimaatbeleid, en bovenal het vernietigen van de democratie. Maar omdat mensen voorrang geven aan hun eigen economische belangen boven deze grotere thema’s zijn ze bereid de doppelsteen te gooien op Trump. Hun hoop: dat ze er op vooruitgaan en dat het met de gevaren allemaal wel mee lijkt te vallen.

Het is beangstigend dat zo weinig mensen bezorgd zijn over de gevaren van Trump aan de macht. Bijvoorbeeld, wat vinden ze ervan dat de rijkste man ter wereld (Elon Musk) adviseur wordt van de machtigste man (Trump)? In een film zou dit het scenario zijn waarin een plutocratie gecreëerd wordt waarin alleen de miljardairs nog een goed leven hebben ten koste van de mensheid, en de wereld compleet naar de haaien gaat.

Wat mij nog het meeste raakt is dat moraliteit geen enkele rol speelt in deze verkiezing. De democraten gingen ervan uit dat Trump ‘unelectable’ zou zijn. En ze zouden gelijk moeten hebben. Iemand die liegt, bedriegt, vrouwonvriendelijk is, doden op zijn geweten heeft bij de Capitool-bestorming, een veroordeelde crimineel is, die bewondering heeft voor massamoordenaars als Poetin, veteranen beledigd, die van plan is massaal te gaan boren in gevoelige natuurgebieden, enzovoorts, enzovoorts, zou niet in aanmerking mogen komen voor een functie van macht. Dat de republikeinen hem op het ticket hebben gezet toont aan dat het rot diep in de wortels van deze partij is ingetreden.

En vervolgens hebben de stemmers laten zien dat de politieke realiteit compleet veranderd is, en iemand als Trump nu wel degelijk electable is in een vrij, rijk en democratisch land. Waar is het moreel besef? Zelfs als Trump jouw economische belangen beter vertegenwoordigt (wat nog maar zeer de vraag is bij een Trump regering) dan nog zou een stem op zo’n persoon simpelweg onmogelijk moeten zijn. Maar dit komt niet eens bij mensen op…. En dit hebben we ook gezien in andere verkiezingen dit jaar, waaronder natuurlijk de schandelijke uitslag van de Nederlandse verkiezingen eind 2023.

Wat in 2016 nog iets was om je voor te schamen – stemmen op Trump of Wilders – is in 2024 normaal geworden. En alles waar ze voor staan wordt gelegitimeerd, zolang ze maar zorgen voor een betere economie (wat dat ook moge betekenen) en minder immigratie. Daarmee zijn de verkiezingen in Nederland en de VS keerpunten geweest. Bestaande fatsoensnormen – of ze nou echt waren of niet – zijn weg.

Wat is het antwoord van de gevestigde partijen, die doorgaans nog wel weten wat fatsoen en moreel besef betekenen? Tot nu toe hebben zij dat antwoord niet gevonden. De Democraten hebben duidelijk geen effectief weerwoord op Trump en zullen een nieuw verhaal moeten ontwikkelen dat aansluit bij de zorgen van mensen, zonder hun waarden te verloochenen. Maar eerst moet het land nog vier jaar Trump doorstaan.

Waar zijn regeerperiode toe gaat leiden is moeilijk te zeggen. Maar zelfs als we ervan uitgaan dat hij er een puinzooi van maakt, en hun partij over zoveel jaar weer wordt weggestemd, is de deur naar meer extremisme wagenwijd opengezet. Het maakt niet uit of je liegt, bedriegt, veroordeeld bent of doden op je geweten hebt, je kunt gewoon president worden. En miljoenen mensen juichen op social media dat de ‘establishment’ is afgestraft.

Het doet me denken aan ‘Revenge of the Sith’ uit 2005 van de visionaire George Lucas als iedereen juicht na de verkiezing van Dark Lord van de Sith Palpatine. “This is how democracy dies, with thunderous applause.”

Gaat klimaat-tech ons redden van catastrofische klimaatverandering?

Mijn verwachtingen ten aanzien van het oplossen van de klimaatcrisis gaan nog wel eens op een neer: van hoopvol naar (bijna-)fatalistisch. Recentelijk heeft mijn vertrouwen weer een boost gekregen. Voor M&A Magazine interviewde ik de oprichters van Carbon Equity, een platform dat privaat kapitaal ophaalt voor de investering in technologische oplossingen tegen klimaatverandering. Deze dames zijn pas drie jaar bezig en hebben nu al 250 miljoen euro opgehaald.

De klimaatfondsen waarin zij investeren financieren oplossingen in energie en productie, industrie, mobiliteit, de gebouwde omgeving en het voedselsysteem. Deze sectoren zijn verantwoordelijk voor alle emissies. Daarnaast investeren ze in carbon management voor het opvangen en verwijderen van CO2. Ze ondersteunen zowel vroege innovatieve ideeën, zoals het winnen van magnesium uit zeewater voor lichtere en sterkere materialen, als groeikapitaal en buy-outs, zoals synthetische brandstoffen en efficiënte batterijopslag.

“Er zijn zoveel interessante innovaties, zoals precisie-fermentatie, waarmee we dierlijke moleculen maken zonder dieren. Dit zorgt ervoor dat plantaardige kaas en vlees net zo lekker smaken als de dierlijke varianten”, geeft co-founder Liza Rubinstein Malamud aan. “Ook op het gebied van elektriciteit en cement zijn er veel innovaties. We hebben bedrijven die CO2-vrij cement maken via verschillende methoden, zoals micro-organismen of elektriciteit. Er zijn enorm veel goede ideeën die financiering waard zijn. Deze innovaties zullen waarschijnlijk op verschillende plekken en op verschillende schaalniveaus impact hebben.”

De transitie naar net zero binnen enkele decennia is een ongekende opgave. Toch is de stemming bij de investeerders in klimaat-tech overwegend optimistisch. “Dat komt door de vele interessante innovaties en het grote aantal getalenteerde mensen dat hieraan werkt”, zegt Jacqueline van den Ende, CEO van Carbon Equity. “Als je ziet wat er allemaal gebeurt, is het moeilijk niet enthousiast te worden. Er is een enorme pool van talent in de klimaatsector. Bij Carbon Equity krijgen we honderden aanmeldingen per vacature, en ongelofelijk veel succesvolle ondernemers richten zich momenteel op dit gebied.”

Maar uitdagingen blijven bestaan, zoals het ophalen van waanzinnige hoeveelheden kapitaal om de transitie mogelijk te maken. Maar er zijn hoopvolle signalen dat het de goede kant op gaat, blijkt uit de publicatie ‘The Seven Trillion in 10 Years Opportunity’.

1). De jaarlijkse inkomsten uit klimaattechnologieën zullen naar verwachting groeien van vijf biljoen euro (5.000 miljard euro) in 2020 naar twaalf biljoen euro in 2030, een jaarlijks samengesteld groeipercentage van tien procent.

2). Klimaattechnologie, zoals hernieuwbare energie en elektrische voertuigen, bevindt zich al op of staat op het punt prijspariteit te bereiken met de bestaande technologie. Ongeveer tachtig procent van de klimaat-technologieën die nodig zijn voor een netto nul uitstoot heeft een duidelijke route naar kosten-pariteit.

3). Climate Tech Venture Capital (durfkapitaal investeringen in klimaattechnologie) trekt momenteel vijftig miljard dollar aan investeringen per jaar aan, waardoor in 2023 zestien procent van al het durfkapitaal en groeikapitaal in klimaattechnologie werd geïnvesteerd, wat meer dan verdrievoudigd is in tien jaar tijd.

4). Climate Tech Venture Capital (VC) is veel veerkrachtiger geweest dan algemene VC: een daling van twaalf procent versus meer dan vijftig procent in de afgelopen twee jaar.

5). Steeds meer reguliere private equity-fondsbeheerders stappen in klimaattechnologie omdat ze de boot niet willen missen.

Kortom, een hoopvol verhaal. De oplossingen zijn er en het kapitaal dat nodig is om deze oplossingen door te ontwikkelen en op te schalen begint de juiste kant op te vloeien. En het is geld dat, meer dan wat dan ook, bepaalt wat er in de wereld gebeurt.

Lees hier het hele interview met Carbon Equity: ‘Veel klimaattechnologieën staan aan de vooravond van de grote omslagcurve’

Release: M&A Trendonderzoek 2024

Op de dag dat The Beatles uitkomen met hun laatste nummer ooit, breng ik ook iets naar buiten: het laatste M&A Trendonderzoek. En over The Beatles gesproken, dit is wel de ‘Sgt. Pepper’s Lonely Hearts Club Band’ van de Nederlandse M&A Trendonderzoeken, al zeg ik het zelf.

De afgelopen maanden deden we een online onderzoek onder 247 M&A-professionals en interviewden ik en een aantal collega’s 28 dealmakers live. Het resultaat is een zo compleet mogelijk beeld van de M&A-markt met alle kansen en uitdagingen die de rainmakers op dit moment zien en ervaren. In het digitale magazine – een heel tof format, check it out – komen al hun inzichten bij elkaar.

De markt voor fusies en overnames is sterk verbonden aan de algehele economie. Wanneer het vertrouwen laag is, zijn er minder overnames. Wel gaan private equity-investeerders altijd door met kopen en verkopen omdat ze de pot geld die ze beheren na een bepaalde periode weer moeten terugbetalen aan hun investeerders (plus rendement), dus geduldig wachten zit niet in hun dna. Wel zijn ook deze investeerders een stuk voorzichtiger geworden.

Het vertrouwen is hoger dan vorig jaar toen Rusland de Oekraïne binnenviel. Inmiddels zijn de hoge energieprijzen en de inflatie minder onzekere factoren geworden, maar er zijn nog genoeg ‘wild cards’ voor overnamejaar 2024. Er kan een economische recessie uitbreken die veel dieper gaat dan voorzien. Maar nog ernstiger zijn escalerende geopolitieke conflicten. Een van de zwartste voorbeelden is de herverkiezing van Donald Trump in 2024 die vervolgens uit de NAVO besluit te stappen. Een feest voor Poetin en een ramp voor Oekraïne en Europa.

Kortom, het wordt ongetwijfeld een veelbewogen jaar, maar hopelijk zonder die hele grote incidenten zoals hierboven geschetst. Met Israël-Palestina, Rusland-Oekraïne, de klimaatcrisis, en de impact van nieuwe technologieën zoals AI hebben we meer dan genoeg om handen.

Klik op het onderstaande icoon om het M&A Trendmagazine 2024 te bekijken.

Wat zijn de beste klimaatoplossingen volgens ChatGPT?

Het was al lang geleden voorspeld: nieuwe toepassingen met kunstmatige intelligentie zullen ons steeds vaker versteld doen staan.

En toen was daar opeens ChatGPT (Generative Pre-trained Transformer), ontwikkeld door OpenAI, een onderzoekslaboratorium voor kunstmatige intelligentie. ChatGPT is een chatbot die vragen kan beantwoorden, essays kan schrijven in iedere denkbare stijl, muziek kan componeren en computerprogramma’s kan debuggen.

Ik heb de bot een aantal opdrachten gegeven om zijn taal- en schrijfvaardigheden te testen. Een voorbeeld was: ‘schrijf een korte essay over Donald Trump in de stijl van Hunter S. Thompson’. Het resultaat was zeker op taalgebied behoorlijk indrukwekkend. Inhoudelijk was het vreemd genoeg zeer complementair over Trump. Het is twijfelachtig dat de Gonzo-journalist zo positief was geweest over de ex-president, maar een interessante keuze was het wel.

Om de journalistieke vaardigheden van de AI-toepassing te testen heb ik het onderwerp klimaatverandering gekozen. Kan ChatGPT met een diepgaande analyse komen die zich kan meten met de beste klimaatjournalisten?

Op de vraag: ‘wat zijn de beste manieren om klimaatveranderingen tegen te gaan?’ komt hij (ik noem hem voor het gemak ‘hem’) met een opsomming van zeven maatregelen, waaronder het overschakelen op wind- en zonne-energie en het bevorderen van duurzame landbouw- en visserij. Dit is nog behoorlijk algemeen.

Daarom een vervolgvraag: ‘Welke maatregel tegen klimaatverandering kan de meeste uitstoot verminderen binnen tien jaar?’

Het antwoord: ‘Een van de meest effectieve maatregelen die snel kan worden genomen om uitstoot te verminderen, is het verminderen van de afhankelijkheid van fossiele brandstoffen in de energie-industrie. Dit kan worden bereikt door het verhogen van de investeringen in hernieuwbare energiebronnen, zoals zon- en windenergie, en het verminderen van de subsidies voor kolen- en olie-industrieën. Ook het versnellen van de elektrificatie van transport kan een grote bijdrage leveren aan de reductie van uitstoot. Dit kan worden bereikt door het bevorderen van de aanschaf van elektrische voertuigen en het uitbreiden van het aantal oplaadpunten.’

Niet slecht. Ik vraag nog even door over de rol van kernenergie. De bot komt met vijf verschillende manieren waarop kernenergie optimaal ingezet kan worden om de klimaatdoelen van Parijs te halen, zoals het inzetten van kernenergie in industrieën die moeilijk te decarboniseren zijn, zoals de scheepvaart of de luchtvaart. Daarbij merkt ChatGPT uit zichzelf op dat het belangrijk is om te benadrukken dat kernenergie niet de enige oplossing is voor de klimaatcrisis, en een mix van verschillende hernieuwbare energiebronnen en energiebesparingsmaatregelen noodzakelijk zijn om de klimaatdoelen te behalen.

Het aardige van chatten met de slimme bot is dat hij een eigen persoonlijkheid lijkt te hebben in de antwoorden die hij geeft. Dit is duidelijk een grote leap forward voor kunstmatige intelligentie.

Kan ChatGPT een bedreiging vormen voor de journalist? Het is lastig de impact van technologie te voorspellen, omdat het publiek ermee aan de slag gaat en daar weer nieuwe aanpassingen en verbeteringen uit voortkomen. In de huidige vorm is ChatGPT voor de journalist vooral een extra bron om in te zetten en wel eentje die van elk onderwerp verstand heeft tenminste tot aan 2021 (de robot haalt informatie uit een eigen database). Ook is het een handige schrijfhulp die je kan voorzien van basisteksten die je dan alleen nog maar hoeft te bewerken. Ik zie het dus vooral als een handig hulpmiddel dat de deur opent naar allerlei nieuwe mogelijkheden.

Zelf proberen? Maak kennis met ChatGPT via www.openai.com