My 10 Favorite Movie Openings

10. Kill Bill Vol. I

09. Django

08. Terminator 2: Judgment Day

07. Magnolia

06. A Clockwork Orange

05. Trainspotting

04. The Big Lebowski

03. Reservoir Dogs

02. Once Upon a Time in the West

01. GoodFellas

Advertenties

T2 Trainspotting (recensie)

t2-trainspotting

The truth is that I’m a bad person. But, that’s gonna change – I’m going to change. This is the last of that sort of thing. Now I’m cleaning up and I’m moving on, going straight and choosing life. I’m looking forward to it already. I’m gonna be just like you. The job, the family, the fucking big television. The washing machine, the car, the compact disc and electric tin opener…

Aldus Mark Renton aan het einde van ‘Trainspotting’, de Britse filmsensatie uit 1996 over een stel heroïnejunkies, losers en psycho’s in Edinburgh, Schotland. Nu, 20 jaar later, krijgen we te zien in hoeverre Mark in zijn missie geslaagd is. De film opent met hem op een loopband in de sportschool op het ritme van de The Prodigy-remix van Iggy Pop’s Lust for Life, het memorabele openingsnummer van de eerste film, waarop hij rennend aan achtervolgend beveiligingspersoneel probeerde te ontsnappen die hem op de hielen zaten voor winkeldiefstal. Je zou kunnen denken dat hij nu inderdaad een softe huisvader is geworden, maar dit blijkt niet het geval. Hij heeft dan weliswaar de saaie baan gekregen (softwareverkoper in de retailsector), maar niet de vrouw en kinderen en ook niet de vele assets die hij zo mooi beschreef in T1.

Daarin ligt dan ook mijn enige kritiek in de film: Renton is enorm slim, wat later in de film ook door Begbie in één van de vele spot-on dialogen erkent wordt, dus als hij echt voor ‘life’ had willen kiezen had hij dat zeker bereikt. De neiging tot complete zelfdestructie zit meer in zijn vrienden ingebakken dan in hem. Dat was ook één van de redenen dat hij zijn maten de rug terugkeerde in het origineel. Dat hij ze nog eens zou willen zien, of de behoefte had iets goed te maken gezien zijn verraad in deel 1, is begrijpelijk. Dat hij echt weer in die wereld zou terugkeren omdat zijn opties in zijn nieuwe leven in Amsterdam zijn verkeken (baan kwijt, relatie stuk) is in zijn geval lastiger te geloven.

Dit is dan ook anders beschreven in het vervolg op het boek ‘Trainspotting’. In ‘Porno’, dat verscheen in 2002, komt Sick Boy Renton op het spoor in Amsterdam in plaats van dat Renton bij hem aanklopt. Daarna gaan ze wel weer met elkaar in zee, maar blijven ze voortdurend op gespannen voet met elkaar staan. In deze film blazen ze hun vriendschap nieuw leven in. Regisseur Danny Boyle vond ‘Porno’ geen goed vervolg, dus besloot hij uiteindelijk voor een ander concept te gaan waarbij ‘tijd’ en ‘nostalgie’ de belangrijkste elementen zijn. Een begrijpelijke keuze, al ben ik persoonlijk wel een fan van ‘Porno’ vanwege de donkere humor en geslaagde karakterstudie, componenten die gelukkig in ‘T2’ ook in ruime mate aanwezig zijn.

Wat direct opvalt aan ‘T2’ is het ontbreken van de centrale voice-over van Renton. Daardoor drukt hij minder zijn stempel op deze film en krijgen de vier hoofdpersonen evenveel aandacht. Dat is een goede keuze geweest, want alle vier krijgen ze een karakterboog die recht doet aan deze briljant geschreven personages. Ook is het een genot om de vier topacteurs (Ewan McGregor, Ewen Bremner, Jonny Lee Miller & Robert Carlyle) aan het werk te zien en hun allerbeste acteerprestatie neer te zetten sinds misschien wel het origineel. Humor is net als in deel 1 in ruime mate aanwezig, vooral in de dialogen en in de wijze waarop deze born losers alles wat op hun pad komt grandioos weten te verknallen. Een aantal scenes in ‘T2’ is net zo onvergetelijk als in de eerste film uit 1996.

Boyle en team hebben echt besloten er een andere film van te maken. ‘Trainspotting’ was energiek, hypnotisch en surrealistisch. Hij raasde als een trein over je heen. ‘T2’ is vooral reflectief, nostalgisch en bij vlagen ontroerend. Tijd is het centrale thema dat de filmmakers onderzoeken. “Ik ben 46 en moet misschien nog 30 jaar. Wat ga ik met die tijd doen?” vraagt Renton zich af. Deze existentiële crisis heeft hem doen besluiten terug te keren naar zijn roots, maar hij ontdekt dat dezelfde crisis zijn vrienden tergt. De coke-verslaafde Sick Boy (nu Simon) runt de kansloze pub van zijn tante, Spud probeert voor de zoveelste keer af te kicken van de skag en Francis Begbie zit al die tijd al in de lik. Na Rent’s terugkeer achtervolgen Renton en Sick Boy een kansloze businesskans en probeert Spud zijn verslaving kanaliseren door te schrijven. Begbie, al snel ontsnapt, heeft alleen maar wraak op Renton in zijn hoofd.

Gedurende een groot deel van de film bezoeken de jongens die nu mannen zijn vroegere gebeurtenissen en tijden. ‘T2’ neemt je mee op reis door hun, maar ook je eigen verleden. Voor mij en mijn generatiegenoten was ‘Trainspotting’ één van de bepalende films van de nineties die een snaar wist te raken met de treffende uitwerking van de thema’s drugs, drank, seks, uitgaan, vriendschappen en wanhoop. En niet te vergeten de innovatieve filmische stijl en monumentale soundtrack.

Het risico van een vervolg op zo’n cult klassieker is dat hij afbreuk doet aan het origineel. De missie van Boyle was dan ook in de eerste plaats om het niet te verknallen. Deze missie is meer dan geslaagd. ‘T2’ is een film geworden die zeer vertrouwd voelt en toch tamelijk uniek is in zijn ingenieuze opzet. Je groeit echt mee met deze personages waar je van bent gaan houden. Over 20 jaar hoop ik hen dan ook nog eens terug te zien als bijna-bejaarden.

rating-trainspotting

—– Jeppe Kleyngeld

Reconstructie van IFFR 1999

(IFFR staat trouwens voor Internationaal Film Festival Rotterdam)

Bloggen is een goede manier om herinneringen te conserveren voordat ze langzaam verloren gaan. Mijn allereerste filmfestival. Logeren bij mijn broer die toen nog in Rotjeknor woonde. De avond daarvoor het festivaljournaal gezien gezien bij hem thuis om de tv (vet, de verfilming van Fear and Loathing in Las Vegas draait, helaas geen kaartjes). Daarna Scream op video gekeken met hem en mijn schoonzus en vervolgens tukken (stoned of nuchter? Ik weet niet meer. In die tijd waarschijnlijk het laatste).

DAG 1
Het is erg bijzonder zo’n filmfestival. Duizenden bezoekers die met festivalkrantjes door de stad banjeren van de ene venue naar de andere. Het is ook maf om ’s ochtends vroeg al in de bioscoop te zitten. Met mijn bruder bij Jezus is een Palestijn. Jawel een Nederlandse film en nog wel genomineerd voor een Tiger Award. Hans Teeuwen speelt de hoofdrol. Ik weet er niet veel meer van behalve dat er op een gegeven moment een ring met prikkeldraad door zijn eikel geslagen wordt (hij speelt een monnik die kuisheid heeft gezworen), maar dat de prikkeldraadring later weer verwijderd wordt zodat hij seks kan hebben met (Kim van Kooten?).

IFFR 1 - Jezus is een Palestijn

Mijn broer haakt vervolgens af (werken geloof ik) en ik ga naar Film Nr. 2. Rushmore, de tweede film van Wes Anderson over het campusleven van de merkwaardige Max Fisher. Met in een bijrol een heerlijk cynische Bill Murray (de bekende duikplank-scene staat nog in mijn geheugen gegrift).

Daarna was het tijd om wiet te scoren, maar de coffeeshop was nergens te bekennen. Na een half uur lukt het toch en ik rookte een dikke joint voordat ik weer de bioscoop in ging. De anderhalf uur daarna keek ik knijter stoned naar woestijnbeelden met een geluidsband van een oude Fidel Castro speech op de achtergrond in Utopia. Dit soort vage, kunstzinnige projecten draaien ze ook veel op festivals. Je moet er van houden. In tegenstelling tot de rest van de 15 bezoekers hield ik het bijna tot het einde vol.

Na het consumeren van de slechtste burger van Nederland bij de Charlie Chiu, ging ik naar Nr. 4: The Opposite of Seks. Het publiek moest heel hard lachen om de grappen, ik wat minder. Maar Christina Ricci was fantastisch in de hoofdrol.

IFFR 2 - The Opposite of Sex

Tussen de bedrijven door zag ik op monitoren beelden van een film die op het festival draait. Het zijn beelden van een prachtige vrouw met rood haar en de shots zijn bijna te mooi om waar te zijn. Het is Lola Rentt. Ik vloekte dat ik hier geen kaartje voor had, maar zo gaat het met een festival waar ruim 200 lange films draaien; zelfs met encyclopedische filmkennis lukt het nog niet de juiste keuzes te maken. Ik zag ook beelden van Festen die er zo mogelijk nog vetter uitzagen.

Na nog een bats en een diner stond op het avondprogramma The Acid House. De tweede verfilming van een boek van de Schotse meesterschrijver Irvine Welsh. Dit zijn drie surrealistische verhalen. Vermakelijk, maar in de verste verte geen Trainspotting. 

DAG 2
‘S ochtends had ik naar Henry Fool moeten gaan, maar belandde ik bij een gare Duitse film waarvan in de titel en inhoud vergeten ben. Tja, dat kan ook op een festival, de verkeerde zaal inlopen. Het is niet ondenkbaar dat ik alweer stoned was.

Another Day in Paradise – De tweede van de dag was een toppertje. James Woods en Melanie Griffith als trashy criminelen die een jong stel onder de hoede nemen. Van Larry Clark, regisseur van Kids.

IFFR 3 - Another Day in Paradise

Dat is een hele jonge Vincent Kartheiser (Pete Campbell in Mad Men)

De regisseur kondigde persoonlijk zijn film aan in de zaal. The Herd ging over een oude Noor die een kudde rendieren in een jarenlange reis naar zijn bestemming voerde. Dit was saaiiiiiiiiii. Ik bleef maar in slaap vallen. Ik vond het echt lullig voor de regisseur, maar ben op een gegeven moment de zaal uitgelopen.

Misschien wel de beste film was A Simple Plan, van één van mijn favoriete regisseurs Sam Raimi (The Evil Dead). Over drie mannen die een tas drugsgeld vinden en besluiten het te houden en vervolgens in een spiraal van ellende belanden.

Ik zou nog Touch of Evil (Restored Version) gaan kijken, maar de film was kapot of zoekgeraakt, dus dit feestje ging niet door. Dus zat het erop voor 1999.

Ik was me er toen niet van bewust, maar ook al ging ik er jaren later werken, de beleving van deze eerste keer zou ik nooit meer evenaren.

Filth

Filth 1
Verfilming van het boek van de Schotse meesterschrijver Irvine Welch (‘Trainspotting’) uit 1998 over een corrupte, sex verslaafde, misantropische, drugsmisbruikte agent, Sergeant Detective Bruce Robertson. Binnenkort Sergeant Lieutenant Bruce Robertsen, hoopt hij, want er is een promotie te vergeven op het bureau waar hij werkt. Maar eerst moet hij zijn collega’s uitschakelen die ook in de running zijn, door hun huwelijken te verpesten, hun zelfvertrouwen te vernietigen of hun reputatie te bezoedelen. Same rules apply. ‘Filth’ is vergeven van de hilarische sexgrappen en schandelijke dialogen. James McAvoy is super in de hoofdrol, Robertson is nu een legendarisch filmpersonage, al is de aandacht voor ‘Filth’ wat achtergebleven. Jammer, want het is een van de beste films van 2013. Ik kan niet wachten op de volgende verfilming van Welch’ werk: ‘Porno’.

Filth 2