Existentialisme

Existentialisme. Een prachtig woord vind ik dat; existentialisme. Natuurlijk is er een woordenboek/wikipedia uitleg van, maar ik wil het hebben over mijn subjectieve benadering van de term. Allereerst moet ik vaak denken aan de film Vanishing Point, een bekende roadmovie uit de jaren 70’ waarin de hoofdpersoon rondrijdt in een Dodge Challenger. Hij heeft geen doel; hij rijdt gewoon om het rijden.

Als ik het betrek op mijn eigen leven, denk ik vooral aan Griekenland, 2007. Ik was hier met Loesje dierenwelzijnwerk aan het doen bij wijze van onze huwelijksreis. Dit kwam veelal neer op het schoonmaken van honden en kattenhokken, maar we hebben ook een hoop reddingsmissies uitgevoerd. We zijn bijna heel Kreta doorgereden in onze reis van drie maanden. Tijdens deze tochtjes had ik vaak dat existentialistische gevoel; rondrijden, niet altijd met een heel duidelijk doel, slechts een richtlijn. De ene sigaret na de andere rokend. Een heerlijk gevoel waarin ik echt stilstond bij het moment in tijd. Hier leef ik in het nu.

Existentialisme

In het ‘normale’ leven van afwisselend werken en weekend is er minder vaak sprake van zulke momenten. Tijdens reizen waarbij je ‘niet echt iets hoeft’ komt dat gevoel toch het sterkste naar voren. Maar toch klopt dit niet helemaal. In Schermerhorn voelt het altijd wel een beetje als vakantie. Vooral in de zomer wanneer ik het Konijneneiland onderhoud, krijg ik vaak sterk dat ‘plaats en tijd’ gevoel. Afgelopen zomer had ik een houten mini-piertje gebouwd om gemakkelijker bij het water te kunnen. Dit was duidelijk zo’n moment waarin ik dacht; dit is het hier en nu. Misschien zijn er nog restanten van dit piertje te vinden over 100 jaar, maar nu beleef ik dit moment in dit specifieke ruimte-tijdsvacuüm. Een heel prettig gevoel.

Wat betekent zo’n moment in het hele universum? Het leven van een mens is misschien een potloodstreepje op The Empire State Building, maar toch voelt het relevant op zo’n moment, terwijl je gewoon iets simpels aan het doen bent waarvan de impact op de wereld minimaal is. Existentialisme, een prachtig begrip waar je met een beetje bewustwording volop van kunt genieten.

Ik zou dat gevoel wel vaker willen hebben. In het dagelijks leven ben ik altijd bezig met doelen; zorgen voor het gezin, targets halen op het werk, klusjes doen, toch voldoende vrije tijd genieten, uitstapjes maken, die laatste film van Tarantino (Django Unchained) zien, me verder verdiepen in mijn vakgebied, lezen, et cetera. Kun je die existentialistische gevoelens niet plannen? Nee, spontaniteit is een noodzakelijk component. Je kunt het wel helpen door bijvoorbeeld te mediteren en je hoofd leeg te maken. Ook reizen maken helpt mee, maar omdat dat er financieel niet in zit zal ik vaker in mijn bootje moeten stappen. Varen zonder doel, gewoon om het varen. Het bestaan is een vreemd iets, we doen het iedere dag, maar weten niet altijd zo goed hoe. ‘Gewoon’ maar leven, ook al is het verre van gewoon, lijkt het beste te werken.

The Hobbit: Een persoonlijke reis

19 december 2001 – Ik had een dag vrijgenomen van de opleiding journalistiek die ik toen volgde om naar één van de belangrijkste films van mijn leven te gaan; The Lord of the Rings: The Fellowship of the Ring. Het was een woensdag en ik ging in mijn eentje naar Pathe City in Amsterdam en heb de voorstelling van mijn leven gehad. Wat een fantastische filmervaring. Fantastisch in termen van schaal en visueel spektakel. Zonder twijfel, maar belangrijker voor de beleving is uiteindelijk het verhaal over wezens die hun lotsbestemming moeten ontdekken en de moed die dat van ze vergt.

Het is inmiddels 11 jaar geleden – een lange tijd – maar tegelijk lijkt het zo ontzettend kort. Ik wist toen nog niet wat mijn eigen lotsbestemming was, met wie ik zou eindigen en waar. Ik kende haar gek genoeg al wel… Inmiddels is mijn leven behoorlijk veranderd. Ik ben bijna 10 jaar samen met Loesje, we hebben een kind samen, een huis, een eiland, veel dieren. Ik ben opleidingen begonnen en heb ze afgesloten, ik heb een baan – al vijf jaar, Loesje heeft een konijnenopvang. We hebben nieuwe mensen leren kennen, anderen zijn afgevallen…

Op filmgebied is er ook veel veranderd. Sinds Avatar is het de normaalste zaak van de wereld om met een 3D-bril op je hoofd in de bioscoop te zitten. In The Hobbit: An Unexpected Journey gebruiken de makers voor het eerst een ‘48 frames per seconde techniek’, die de film een geweldige diepte en scherpte meegeeft. In scènes waar letterlijk honderden karakters tegelijk alle kanten op bewegen is de dynamische actie met gemak te volgen. Geslaagd experiment dus; voer dit maar in bij alle 3D spektakels.

12 december 2012 – Bijna exact 11 jaar na dato zit ik in de Pathe City voor The Hobbit: An Unexpected Journey. Geregisseerd door één van mijn grootste filmhelden: Peter Jackson, die met The Lord of the Rings trilogie, een tijdloze en monumentale fantasievisie neerzette. Dit zijn de films die ik met mijn kinderen wil kijken op winterse zondagen. The Hobbit sluit hier naadloos bij aan.

The Hobbit

Vanaf de eerste minuut, waarin Bilbo ons meeneemt in de fascinerende geschiedenis van de dwergen, was ik weer helemaal terug in Midden-Aarde. Qua opbouw en structuur lijkt me film exact op The Fellowship of the Ring. Na de geschiedenis van de dwergen is de missie duidelijk en stelt tovenaar Gandalf wederom een curieus gezelschap samen om de reis mee te gaan maken. Een cruciaal lid van het gezelschap wordt wederom een hobbit – Bilbo Baggins ditmaal – die eigenlijk niet gewend is veel buiten zijn comfortabele hobbithol te komen. Onderweg komen ze het ene gevaar na het andere tegen – orks, goblins, wargs, reuzen, trollen en donkere magie – terwijl ze dichter bij hun bestemming komen: the lonely mountain (Erebor) waar de magnifieke draak Smaug zich schuilhoud met zijn veroverde goudschat van de dwergen.

Ik was een beetje bang dat de film te lang zou duren sinds Jackson had aangekondigd dat hij The Hobbit in drie delen zou uitbrengen. Het bronmateriaal bedraagt namelijk maar zo’n 250 pagina’s (ter vergelijking: The Lord of the Rings heeft 1300 pagina’s). Mijn angst bleek volledig ongegrond. De film vloog voorbij en iedere scene – of hij nu wel of niet uit het boek kwam – voelde volledig gerechtvaardigd. Wat geweldig dat ons de komende twee jaar rond kerstmis nog zo’n ervaring wacht.

Missie geslaagd dus. Waar Jackson wat mij betreft vooral veel waardering voor verdiend is hoe hij zijn personages zo écht weet te maken. Dat is namelijk cruciaal om publiek mee te krijgen in een fantasiewereld, hoe overtuigend de visuele effecten ook mogen zijn. Slechts weinig filmmakers slagen hier zo goed in als Jackson. De 13 dwergen zijn fantastisch neergezet, en de relatie tussen Bilbo, Gandalf en dwergenleider Thorin Oakenshield is oprecht ontroerend. Geweldig gespeeld door deze drie hoofdpersonen ook, met precies de juiste balans tussen drama en humor. The Hobbit maakt nu al – ik veronderstel bij vele fans van deze films – meteen al een belangrijk deel uit van mijn eigen reis door het leven. Daarom is de titel ‘An Unexpected Journey’ ook zo goed. Het gaat niet alleen om de letterlijke reis die Bilbo gaat maken, maar de reis die ieders leven is. Soms komt er iets op je pad waar je niet om gevraagd hebt, en dan moed tonen en de juiste keuzes maken is wat je maakt als mens – en als hobbit.

Doorn in het oog: Te kleine konijnenhokken

Loesje en ik maken regelmatig wandelingen in Schermerhorn en omstreken en wat opvalt – logisch voor de eigenaar van een konijnenopvang – is dat veel konijneneigenaren verdomd kleine hokjes hebben voor hun zielige knagers. Hoe dat komt; slechte voorlichting, gebrek aan empathie, luiheid of een combinatie. Het stoort ons mateloos.

Er is één gezin dat het wel heel bont maakt. Dit is al jaren het permanente verblijf voor hun konijntje:

Goed kijken, er staat echt een hok op deze foto.

Loesje kon het niet langer meer aanzien en besloot een brief te schrijven, een hele nette brief, waarin ze vertelt dat ze geleerd heeft dat konijnen ruimte nodig hebben om te spelen en bewegen, en dat ze graag met een partner samenwonen. Ze heeft de eigenaar ook 60 euro geboden om het konijn over te nemen (incl. het hok zodat we dat direct naar de sloop kunnen brengen). Als de eigenaar toch niks doet met het konijn, kan zij het net zo goed verkopen, toch?

We kregen deze reactie terug:

Beste Loesje,

Vanavond vond ik uw brief in de brievenbus. Met verbazing.

Ik neem aan dat u goede bedoelingen heeft en ik vind uw liefde voor de dieren prijzenswaardig. Het is nogal iets om zo’n bedrag te bieden.

Het vreemde is dat in verschillende dierenwinkels, op internet en door verschillende personen, veel wisselende meningen worden gegeven. Over wel of niet alleen leven, wel of niet in een hokje. We hebben ons dus door veel verschillende meningen laten leiden. Misschien is het een idee om de meningen over het leven van konijnen op 1 lijn te krijgen in Nederland.

Ja, leg de schuld maar bij de voorlichting. Je bent toch zelf verantwoordelijk voor hoe je met je dieren omgaat? Als je gaat wachten tot alle meningen op één lijn liggen, hoef je nooit wat te veranderen. Commerciële winkels zoals Ranzijn gaan niet opeens hun assortiment aanpassen.

Het konijntje krijgt veel aandacht, wordt veel geknuffeld en mag elke dag een tijdje binnen. Ik zie mij al tegen mijn dochter van 8 jaar zeggen dat we haar grote vriendje en steun gaan verkopen….

Wij hebben dat konijn nog nooit niet in haar hok gezien. Met dat binnenspelen valt het dus wel mee. Dat kleine meisje leert dus nu ook dat het oké is om dieren in een klein hokje weg te stoppen.

Ik zal alles nog eens goed overwegen, maar nogmaals er zijn veel tegenstrijdige berichten. Ik waardeer uw betrokkenheid en veel succes met uw konijnenopvang.

Het is nu ruim een maand later, maar de vrouw heeft nog niks gedaan om de levenssituatie van haar huisdier te verbeteren. Jammer, deze missie is mislukt. Wij begrijpen ook dat niet iedereen een ren kan bieden, zoals wij onze konijnen Fiep en Stuntman, maar kom op… het kan zoveel beter.

Fiep en Stuntman hebben niet te klagen over ruimtegebrek.

Daarom hebben Loesje en ik iets bedacht: een wedstrijd genaamd ‘het leukste konijnenverblijf van Nederland’. Mensen kunnen dan foto’s insturen die op een website komen en hopelijk verbeteren daarmee de leefomstandigheden van konijnen. Het zal in elk geval bijdragen aan het bewustzijn van hoe je met je dieren moet omgaan. Geen idee waar we de tijd vandaan moeten halen om die wedstrijd op poten te zetten, maar het idee is te mooi om te laten schieten. To be continued.