Maatschappelijk Onverantwoord Consumeren

Na verschillende eerdere succesvolle verzamelacties, heeft Albert Heijn opnieuw iets bedacht om te exploiteren: De boerderij. Bij iedere 15 euro die je besteedt aan boodschappen krijg je een boerderijmini mee naar huis: een koe, een paard, een kip. Slim, want hiermee associeert AH zich met megatrends zoals biologisch eten en duurzaamheid.

Maar als we even de scepticus uithangen, en het leuke boerderijfeestje bederven, kijken we naar hoe biologisch Albert Heijn eigenlijk is. ‘Het welzijn van de dieren in de vee-industrie is maar bijzaak’, stelt Wakker Dier. ‘Supermarkten zetten steeds meer druk op de boeren om nóg meer en nóg goedkoper te produceren. Dieren zijn ‘dingen’ geworden, voor een natuurlijk leven is geen ruimte. Na een zeer dier-onwaardig leven eindigen dagelijks 1,2 miljoen dieren als kiloknaller in de schappen.’

Dit:
Maatschappelijk Onverantwoord Consumeren 1
is dus eigenlijk
Maatschappelijk Onverantwoord Consumeren 2
dit.

Wat feiten over de vee-industrie*

• Wereldwijd worden er elk jaar zo’n 70 miljard landbouwdieren verbruikt voor hun vlees, eieren en melk. Naar schatting leven ongeveer 50 miljard van hen in de vee-industrie.

• De veehouderij is verantwoordelijk voor 18% van de wereldwijde uitstoot van broeikasgassen, die veroorzaakt worden door mensen. Daarmee levert de veehouderij een belangrijke bijdrage aan de klimaatverandering en de opwarming van de aarde.

• De vee-industrie verspilt grondstoffen. Gemiddeld moet 6 kilo plantaardig eiwit aan dieren gevoerd worden om één kilo dierlijk eiwit terug te krijgen.

• In een traditionele legbatterij is per kip een oppervlakte beschikbaar, die kleiner is dan een vel A4 papier.

• Het is aangetoond dat sommige producten uit de vee-industrie minder voedzaam zijn. Recente studies hebben laten zien dat vlees van dieren uit de vee-industrie weinig omega 3- vetzuren en een slechte verhouding tussen omega 6- en omega 3-vetzuren bevat. Een slechte verhouding tussen omega 6- en omega 3-vetzuren in de voeding vergroot de kans op hart- en vaatziekten en enkele vormen van kanker.

• De veehouderij in de Verenigde Staten is verantwoordelijk voor één derde van de  stikstof en fosfor dat terecht komt in de meren en rivieren van het land. waardoor dieren en planten dood gaan. Een gedeelte van de stikstof wordt gasvormig en kan dan ammoniak worden. Ammoniak verzuurt het water en tast de ozonlaag aan. De veehouderij is verantwoordelijk voor meer dan 60% van de wereldwijde ammoniakuitstoot.

• Door de toenemende automatisering en industrialisering in de Europese veehouderij stijgt de druk op boeren. Al langere tijd neemt het aantal boeren en werknemers in de agrarische sector af. In 2010 werd bekend dat de werkgelegenheid in de Agrarische sector tussen 2000 en 2009 is afgenomen met 25%. Geschat wordt dat in Europa bijna elke minuut een boer stopt met zijn bedrijf.

*Bron: Compassion in World Farming

Om dit te veranderen zullen supermarkten actie moeten ondernemen, en ik bedoel niet een actie met boerderijmini’s. Natuurlijk moeten consumenten zelf ook hun gedrag aanpassen, maar Albert Heijn is in een unieke positie om een maatschappelijke verandering te bewerkstelligen. En eigenlijk vind ik dat ook hun morele verplichting. Ze kunnen zich niet verschuilen achter consumentenvoorkeuren. Als je klanten de juiste informatie geeft (of ze simpelweg alleen voor verantwoorde keuzes stelt) doen ze wel de juiste dingen.

Als aandeelhouder van Albert Heijn en andere supermarkten zou ik dit EISEN. De veranderingen gaan nu niet snel genoeg.

Advertenties

Dood aan de vleesverraders

Sinds ik geen vlees meer eet, merk ik dat we leven in een echte vleescultuur. Het gaat niet alleen om lekker eten – er zijn zat alternatieven en dat worden er steeds meer – maar het gaat om het willen vasthouden aan de status quo. Stoppen of minderen met vlees eten zal uiteindelijk economisch noodzakelijk worden. Mensen vinden dat confronterend. Immers, vasthouden aan al het oude is comfortabel. Het veranderen van bekend gedrag vinden mensen doorgaans erg moeilijk.

Als iemand die ‘geen vlees meer eet’ (ik kan mezelf geen vegetariër noemen, want ik eet nog wel vis) loop ik geregeld tegen confrontaties aan met de gevestigde, vleesetende orde. Iedere keer dat ik in een sociale situatie aangeef geen vlees meer te eten worden mijn gesprekspartners recalcitrant, militant of zelfs een beetje agressief. ‘Nooit, nooit, nooit zal ik stoppen met vlees eten’, heb ik al meerdere keren gehoord. Oké dan.

Misschien dat het woord ‘meer’ in ‘geen vlees meer eten’ deze reacties oproept. Alsof ik wil zeggen, ‘ik doe iets niet meer en jij zou hetzelfde moeten doen.’ Mijn eigen familie heeft het er erg moeilijk mee dat ik vegetarisch ben geworden (zij mogen die term wel gebruiken). Op Sinterklaas vorig jaar kreeg ik een Big Mac uit de vriezer. In het bijbehorende gedicht stond dat het onmogelijk is dat een fervent hamburger fetisjist als ik geen vlees meer zou eten. Sommige dingen horen nu eenmaal bij elkaar, zoals The Dude en zijn White Russian, was de redenering.

Ook de mensen van mijn werk vinden het een beetje bizar. Laatst zat ik met een groep werkrelaties in Japans restaurant Kokusai in Amstelveen, waar je gezamenlijk gerechten bestelt en opeet in vijf rondes. Ik heb aangegeven geen vlees te eten, maar wel vis. Ik denk dat dit gedurende de avond nog zo’n 30 keer herhaald is. ‘Jeppe eet geen vlees’, ‘Jeppe eet geen vlees’, ‘Jeppe eet geen vlees’, als een kapotte grammofoonplaat. Toen ik laatst op een receptie een bitterbal afsloeg, vroeg mijn relatie te heroverwegen. Immers, er zat toch nauwelijks vlees in zo’n ding? Alsof stoppen met vlees eten gaat om de hoeveelheid vlees, en het geen principe kwestie kan zijn.

Nu speelt hoeveelheid ook wel weer een rol. Als iemand vraagt waarom ik geen vlees meer eet antwoord ik 1.) dat ik een einde wil maken aan de bio-industrie en 2.) dat het eten van vlees niet duurzaam is. Met die laatste reden kun je misschien nog wel eens iemand overtuigen. Mijn collega Willem koopt en bereidt om die reden zelf geen vlees (hij eet wel wat hij krijgt aangeboden). Dierenleed speelt geen rol hierin. Het gaat hem puur om het feit dat de waardeketens van vlees uitermate inefficiënt zijn. Miljoenen tonnen eten worden jaarlijks omgezet in diervoeding, voedsel dat prima kan dienen voor directe menselijke consumptie. Dan heb ik het nog niet eens over de vervuiling van de megastallen en de megaruimte die vee inneemt. Kortom, er kunnen vele schakels uit de keten weggenomen worden, zodat de negen miljard mensen die binnenkort deze planeet bewonen allemaal nog wat te bikken hebben.

Dus, toch even een moralistische statement om af te sluiten: Over 20 jaar vinden mensen het eten van dieren hopelijk uiterst bizar en ouderwets. Hopelijk kijken mensen naar foto’s van vleesafdeling van supermarkten en kunnen ze er met hun hoofd niet bij. ‘Vroeger kwamen vleesproducten niet uit het laboratorium, maar van dieren. De plakjes dierenkadaver lagen toen nog in plastic zakjes op tafel, jongen. Echt waar, je opa heeft het nog meegemaakt.’ Een mooi toekomstbeeld wat mij betreft. Maar dat is alles wat het is; een toekomstbeeld. Realiteit is het helaas nog allerminst.

Icon 6 - Fish