Review Observer (2023, Robert Lanza, Nancy Kress)

“You are the observer. You create the universe every day, every hour, every nano-second. Everything that can exist, will exist, somewhere, including your beloved dead. They can once again be alive, walking around, solid as the chair you sit in now, solid as this book you hold in your hand.”

In the new science fiction novel ‘Observer’ – written by an actual scientist and a sci-fi writer – the mindblowing implications of quantum mechanics are taken to the next level.

The scientist is Robert Lanza, who in 2009 published his masterpiece ‘Biocentrism’, a non-fiction book about his theory based solely on science that concludes that life and consciousness create the universe, not the other way around. The writer is American science fiction author Nancy Kress, who won several awards for her work, which includes ‘After the Fall, Before the Fall, During the Fall’ and ‘Fountain of Age’.

In ‘Biocentrism’, and its sequels ‘Beyond Biocentrism’ and ‘The Grand Biocentric Design’, Lanza explained how observers (humans and other animals) create physical reality. Without observers, the universe (spacetime and matter) would remain in a state of superposition. Being alive means you are collapsing wavefunctions and you are transforming a cloud of probabilities into one manifest reality.

The premise of ‘Observer’ is that this is indeed how reality works, and a group of scientists has developed new technology which changes the algorithms by which the brain processes information. This enables the characters to create alternative branches of the universe in which their deceased loved ones can once again be alive.

It happens often that new scientific views are communicated to the general public through popular culture. ‘Biocentrism’ has not yet transformed the mainstream scientific view that sees the universe as a huge space filled with marbles that accidentally also contains life and consciousness. ‘Observer’ is a solid attempt to translate the ideas of ‘Biocentrism’ into a compelling science fiction story. It was a smart move to team up with a writer because it has believable characters and reads like a bullet train.

One of the characters is physicist George Weigert who is basically a fictionalized version of Lanza himself. It is he who has developed the biocentric theory which he calls ‘the primacy of the observer’. His main motivation to do it is to see his dead wife Rose again. The main character is surgeon Caroline Soames-Walkins who joins the team on Cayman Brac to perform the operations needed to install the brain-chips that participants need in order to create other branches of the universe. She remains in doubt the whole time about the project and suspects that what the participants see is just an elaborate hallucination. What could convince her of the truth?

The book contains many of the same explanations that ‘Biocentrism’ first pioneered about the true nature of space, time and reality. Sometimes, they have characters explain these concepts in a way that’s not entirely believable. It is obviously Lanza talking. But this is a minor critique. What ‘Observer’ does very well is explaining real, revolutionary science in an understandable way. This doesn’t mean it becomes easy, because as Lanza has pointed out many times; language is a limited tool when it comes to explaining fundamental truths like the illusion of time.

Luckily, you don’t have to fully understand all the science to enjoy the story. If observers indeed create reality, this opens up many staggering possibilities. Some of these are explored in this book, but the writers didn’t overdo it. There is definitely a sequel suspended in superposition in which the future possibilities are explored further. Perhaps ‘Creator’ is a suitable title for this sequel?

More about biocentrism, quantum physics and the true nature of reality: Check out my new platform Free-Consciousness.

Recensie: The Sicilian (Mario Puzo, 1984)

De schrijver van de bestseller ‘The Godfather’ uit 1969 heeft nog een aantal populaire boeken over de maffia geschreven. Met ‘The Sicilian’ heb ik ze allemaal gelezen (hij schreef ook ‘The Last Don’ en ‘Omerta’).

‘The Sicilian’ gaat over het prachtige, maar door problemen geteisterde eiland Sicilië dat in de jaren na de oorlog – na het desintegreren van de fascistische overheid van Mussolini – formeel wordt geregeerd door de Christendemocraten en informeel door ‘de vrienden van de vrienden’ – de maffia – met aan het hoofd de almachtige Don Croce.

De mensen zijn straatarm en worden volledig uitgeknepen door de machthebbers. In dit tijdsgewricht vol onrecht staat er een volksheld op die het volk wil bevrijden: Salvatore ‘Turi’ Giuliano. Samen met zijn beste vriend Gaspare ‘Aspanu’ Pisciotta begint hij een guerrillabeweging. Vanuit de bergen plegen zij overvallen en kidnappen ze belangrijke figuren voor losgeld. De buit distribueren ze vervolgens onder de boeren en het gewone volk. Giuliano wordt de Robin Hood van Sicilië.

Na zeven jaar bandieterij, escaleren de zaken volledig en de geliefde Giuliano is gedwongen naar Amerika te vluchten. En de man die hem daar als geen ander bij kan helpen is Michael Corleone die aan het einde is gekomen van zijn periode onderduiken op het door Italië geregeerde eiland. Maar zal Giuliano in staat zijn te ontkomen aan de sluwe Don Croce?

Mario Puzo

Het talent van Mario Puzo is dat zich feilloos kan verplaatsen in mannen met macht (ja, het zijn altijd mannen); hoe ze praten, hoe ze denken en hoe ze hun acties bepalen. Hoe erg je als lezer ook op je hoede bent voor de volgende maffia-valstrik of het volgende verraad, hij blijft je altijd een stap voor. The schrijvers van Game of Thrones en House of the Dragon zijn Puzo wel wat verschuldigd, vind ik.

‘The Sicilian’ kan beschouwd worden als een soort spin-off verhaal in de saga van ‘The Godfather’. Een verhaal dat een deep dive neemt in de ziel van de Siciliaan, de geschiedenis van het land en de oorsprong van de mythische maffia. De bandiet Giuliano bestond echt en het verhaal is deels gebaseerd op zijn leven.

In 1987, verfilmde Michael ‘The Deer Hunter’ Cimino het boek met Christopher Lambert als Giuliano en John Turturro als Pisciotta. Het werd geen succes helaas. Lambert weet totaal niet te overtuigen en eigenlijk is geen enkele keuze van de filmmakers goed uitgepakt. Het is niet spannend, niet meeslepend en niet romantisch. Het is niet vreselijk om naar te kijken, maar ik heb er eigenlijk niets positiefs over te melden. Het boek daarentegen is zeer de moeite waard.

Lees ook: 15 Differences Between The Godfather Novel and Movie

Recensie: Cinema Speculation (Quentin Tarantino)

Onlangs heeft Mr. Quentin Tarantino zijn tweede boek afgeleverd na ‘Once Upon a Time in Hollywood’ vorig jaar. Het heet ‘Cinema Speculation’ en is een non-fictieboek over films uit de jaren 70’, het tijdperk van zijn jeugd en volgens de de schrijver-regisseur het beste tijdperk voor films in Hollywood ooit. (Voor mij is dat de jaren 90’, het filmdecenium van mijn jeugd waarin Tarantino als regisseur een grote rol speelde).

Tijdens het lezen had ik voortdurend IMDb openstaan om de titels op te zoeken die QT beschrijft. Één van de eerste films die hij analyseert is Joe van John G. Avildsen (regisseur van Rocky en The Karate Kid). Het gaat over een right wing gun nut die hippies haat en ze wel wil vermoorden en dat op een gegeven moment ook gaat doen… Duidelijke inspiratie voor Once Upon a Time in Hollywood lijkt me.

Zijn moeder en haar vele vriendjes namen de jonge QT (vanaf 7 jaar) mee naar de meest gewelddadige films uit die tijd. Hij zag slechte exploitatiefilms, maar ook vele klassiekers, zoals de Dollars trilogie van Sergio Leone (zijn favoriete regisseur), Where Eagles Dare, Dirty Harry, The Godfather en The Wild Bunch. Hij was meestal het enige kind in een zaal vol volwassenen en begreep niet altijd alles van de films. Zo snapte hij niet dat de freeze frame op het einde van Butch Cassidy and the Sundance Kid betekende dat de hoofdpersonen dood gingen. Maar een voorwaarde van zijn moeder was dat hij geen domme vragen mocht stellen.

Zijn moeder ging een tijdje uit met zwarte mannen en die namen hem af en toe mee naar Blaxploitation films. Zo zag hij met een bijna volledig zwart publiek de film Black Gunn met Jim Brown. Hij observeerde goed hoe het publiek reageerde op zo’n film en op de acteurs. Hier heeft Tarantino zijn voornaamste opleiding genoten: in de bioscoopzaal. Vaak bij geweldige Double en Triple Bills die ze in die tijd nog vertoonden in de bioscopen in Los Angeles.


Op de cover: Regisseur Sam Peckinpah en filmster Steve McQueen op de set van The Getaway.

De film maestro geeft verschillende films een eigen hoofdstuk, zoals Bullitt met Steve McQueen (Steven Spielberg werkt momenteel aan een nieuwe interpretatie van deze klassieker). Bullitt herinnert men zich vooral vanwege de auto-achtervolging. Het plot kan niemand je meer vertellen (dat klopt). McQueen was de grootste ster van die tijd naast Newman en Beatty. Hij doet bijna niets in de film, schrijft Tarantino, maar toch is hij geweldig om naar te kijken. Hij acteert minimalistisch. Plus, hij is cool als agent Frank Bullitt omdat hij nooit zijn ‘cool’ verliest in tegenstelling tot andere helden. Als zijn onredelijke baas hem op zijn nek zit, reageert hij helemaal niet. ‘He doesn’t engage’.

De volgende film die hij in detail bespreekt is Dirty Harry, de klassieker die van Eastwood de grootste actiester maakte en van Don Siegel de beste actie-regisseur naast Peckinpah. De invloed van Dirty Harry kan niet onderschat worden. Samen met The French Connection luidde de film de transitie in van westerns naar politiefilms. Het is ook de eerste echte seriemoordenaar-film. Harry neemt het op tegen Scorpio, een fictieve versie van San Francisco’s echte Zodiac killer. The Silence of the Lambs en Se7en zijn de kinderen van Dirty Harry.

De samenleving was aan het veranderen in de jaren 70’, schrijft de auteur. De politie neemt het op voor de boeven, zo was soms de perceptie. Met Dirty Harry kregen de angstigen een held met een .44 kaliber Magnum aan hun zijde. Een held die een groep Black Panther-achtige overvallers uitschakelt terwijl hij een hotdog eet. En een held die het recht in eigen hand neemt als een zaak daarom vraagt. Curieus genoeg heeft het (volgens QT zwakke) vervolg Magnum Force de tegenovergestelde boodschap. Hierin neemt Harry het juist op tegen een groep moordenaars die criminelen zonder proces executeren.

Geweld speelt een grote rol in Tarantino’s films en dit is ook iets dat hij opikte in de glorieuze jaren 70’. Bijvoorbeeld bij de fantastische Double Bill Deliverance en The Wild Bunch. De eerste bevat een schokkende homoseksuele verkrachting. The Wild Bunch eindigt in één van de bruutste grafische geweldsexplosies uit de filmgeschiedenis. Ik bedenk me nu dat de man in Deliverance verkracht wordt door een echte hillbilly. Zou dat inspiratie hebben gevormd voor de verkrachting van Marcellus Wallace door hillbilly Zed in Pulp Fiction? Hoe het ook zij: wat Quentin schrijft over die scène klopt; in plaats van dat je wegkijkt van zoiets gruwelijks kun je je ogen er niet vanaf houden. Kennelijk heeft geweld iets fascinerends voor mensen en is film een ideaal medium om dit kanaliseren.

In de jaren 80’ veranderde dit in veel films. Hollywood ging self-censorship toepassen. De enige niet niet-compromitterende regisseurs uit deze jaren waren Lynch, Verhoeven, Cronenberg, Ferrera, Gilliam en De Palma (soms). Niet toevallig allemaal behorend tot mijn favoriete filmmakers aller tijden. Tarantino klaagt over het gebrek aan immorele, onsympathieke karakters in films uit die tijd. Personages als Parker uit Richard Stark’s boekenserie, waarvan de eerste verfilming The Outfit ook een eigen hoofdstuk krijgt in ‘Cinema Speculation’. Tarantino heeft zelf overwogen om een ‘Parker’ verfilming te doen in de jaren 90’ met Robert De Niro (als Parker), Harvey Keitel en Pam Grier in de hoofdrollen. Hij heeft spijt dat hij dit niet heeft gedaan en ik ook! Nu is Payback de enige Parker-verfilming uit dit decennium en hoewel het een prima film is was die van Tarantino ongetwijfeld beter geworden.

Wat is het speculatieve aspect van het boek uit de titel? Tarantino schrijft over de mogelijkheid dat Brian de Palma en niet Scorsese de film Taxi Driver zou hebben gemaakt. Blijkbaar was dat bijna gebeurd, maar vond De Palma de kans op een negatief financieel resultaat te groot (vreemde angst voor een regisseur, maar De Palma kende de noodzaak van een gat in de markt vinden en films te blijven maken). Als hij het gedaan had, was het ongetwijfeld meer een politieke thriller geworden. Bovendien had waarschijnlijk Jeff Bridges in plaats van De Niro Travis Bickle gespeeld en was de pooier waarschijnlijk zwart geweest zoals in het script en dus door een andere acteur gespeeld. Stel je voor, Taxi Driver zonder Harvey Keitel!

Is het boek een aanrader? Absoluut. Dat Tarantino kan schrijven is bekend. Daarnaast heeft de man ongelofelijk veel kennis en inzichten in het Hollywood van die tijd. Een must-read voor cinema fans dus. Wel een waarschuwing; je ‘to watch list’ wordt wel een heel stuk langer door het lezen van dit boek. De film waar ik me het meeste op verheug na het lezen van ‘Cinema Speculation’? Dat is Rolling Thunder over een getraumatiseerde Vietnam veteraan (nog zo’n echt jaren 70’ thema) die op jacht gaat naar een bende die hem in zijn huis hebben gemarteld en zijn vrouw en zoontje hebben vermoord. De lofzang die Tarantino over deze door Paul Schrader (Taxi Driver) geschreven film afsteekt maakt hem onweerstaanbaar. Het is er slechts één van vele.

Lees ook: QT8: The First Eight

Recensie: Heat 2 (Michael Mann, Meg Gardiner)

De beste film ooit gemaakt over professionele overvallers en de politieagenten die op ze jagen is zonder twijfel Michael Mann’s Heat uit 1995. Alleen al die cast met Al Pacino, Robert De Niro, Val Kilmer en vele andere topacteurs en actrices – en de fenomenale regie en het briljante script – maken dit tot een absolute klassieker en must-see.

Er is nu een vervolg in boekvorm – getiteld Heat 2 – en het is zowel een prequel als vervolg op het verhaal dat in de film wordt verteld. Want, zoals liefhebbers van Heat al weten (spoiler alert); er vallen nogal wat doden in de film, waaronder drie van de vier overvallers, inclusief het personage Neil McCauley gespeeld door De Niro.

McCauley had kunnen ontsnappen met zijn vriendin en een koffer vol geld, maar hij ging nog voor de wraakmoord op seriemoordenaar Waingro en dat was een valstrik van de politie. De enige overlevende overvaller is Chris Shiherlis (Val Kilmer), en hij is de hoofdpersoon van het vervolg-gedeelte van Heat 2 samen met Vincent Hanna (Pacino’s personage) aan de andere kant van de wet. Andere personages die in de post-Heat hoofdstukken terugkeren zijn o.a. Nate (Jon Voight), Lauren Gustafson (Natalie Portman) en Kelso (Tom Noonan).

In het prequel gedeelte keert McCauley uiteraard terug. Als jongere beroepscrimineel is hij nog een stuk roekelozer dan zijn oudere versie in de film. In 1988 pleegt hij met zijn oude crew (met naast Chris ook Michael Cheritto (Tom Sizemore) en Trejo (Danny Trejo)) een serie overvallen. Daarbij kruisen zij het pad met Otis Wardell, een sadistische moordenaar die met zijn crew extreem gewelddadige thuis-inbraken pleegt. Hanna jaagt op deze Wardell en daarbij schuwt hij niet om zelf buiten de wet te treden. Iets dat nogal verrassend is voor dit personage. Dat vond ik tenminste en dat maakt het boek interessant. Het neemt je dieper mee in de wereld van Heat en de levens van deze karakters van vlees en bloed.

Heat 2 is al een tijdje uit en verschijnt deze maand ook in het Nederlands. Het is, hoewel lang niet zo briljant als het originele verhaal, toch de moeite waard. Al is het alleen maar om meer tijd door te brengen met deze fantastische personages. Ook zit er duidelijk enorm veel research in naar misdaad en opsporingspraktijken. Een nadeel is dat de schrijvers meer gebeurtenissen door toeval laten plaatsvinden dan redelijkerwijs mogelijk is. In het laatste gedeelte van het boek komen alle personages door toeval bij elkaar en dat is teveel gevraagd van de welwillende lezer. Of er ook een film van komt weet ik niet. Van mij hoeft het niet; hoe ga je dit in vredesnaam casten? Het werkt denk ik beter zo als extended stories van de klassieke film.

Lees ook: 10 Management Lessons From Highly Successful Gangsters