Gefilterde realiteit als het ultieme businessmodel

Posted on by Jeppe Kleijngeld

De invloed van Instagram op de wereld is gigantisch, of je de dienst nou gebruikt of niet. Het bedrijf werd opgericht in 2010 door Kevin Systrom en Michel Krieger en nu, tien jaar later, heeft de dienst een miljard actieve gebruikers wereldwijd. Meer dan 200 miljoen Instagram gebruikers hebben 50.000 volgers. Daarmee zouden ze een ‘living wage’ kunnen verdienen door voor merken te posten volgens het influencer analyse-bedrijf Dovetail. Miljoenen mensen, bedrijven en merken hebben meer volgers dan The New York Times abonnees heeft en runnen dus in feite een persoonlijk mediabedrijf. De meest populaire accounts kunnen 100.000 dollar verdienen met het posten van één enkele foto. Shockerend, maar waar.

De korte, maar enerverende geschiedenis van Instagram wordt verteld in No Filter: The Inside Story of Instagram door Sarah Frier, één van de beste business boeken van 2020 volgens Inc.com.

De strategie van Instagram is het laten meebeleven van de levens van anderen via de camera op hun telefoon. Het visuele aspect is wat het social media bedrijf onderscheidt van andere social media, inclusief moederbedrijf Facebook dat Instagram in 2012 kocht voor 1 miljard dollar. Destijds een ongekend bedrag voor een startup met 9 medewerkers en geen verdienmodel. Vandaag wordt het beschouwd als een van de meest rendabele overnames allertijden. Instagram haalde in 2019 een omzet van 20 miljard dollar. De geeks hebben definitief de wereld veroverd.

De culturele impact van Instagram kan goed worden uitgedrukt in het Japans. Instabaye is een Japans woord voor hoe goed een product visueel via Instagram kan worden verspreid. Dat vergroot de kans dat het een sociaal en commercieel succes wordt. Een voorbeeld: Een post van de hond Tuna, een hond met een scheve bek, werd op de Insta-blog geplaatst en het keffertje werd in één nacht een beroemdheid. De eigenaresse – Courtney Dasher – koos ervoor haar baan op te zeggen en fulltime de account van haar hond te gaan managen.

Stanford-studenten Systrom en Krieger begonnen het bedrijf om te profiteren van de nieuwe fase van het internet: de mobiele fase. In die tijd waren mobiele foto’s nog van zeer lage kwaliteit. De oprichters ontwikkelde filters waarmee gebruikers van de dienst simpele foto’s konden omzetten in bijzondere kunst. Met dit simpele idee trokken ze artiesten aan die snel vele volgers wisten te krijgen. De eerste influencers.

Net als bij Facebook is Instagram een afspiegeling van de oprichter. Systrom is een man die constant bezig is zichzelf te verbeteren. Hij wilde op Instagram alleen esthetische posts zien en leidde zijn gebruikers op om betere, creatievere, posts te maken. De oprichter van Facebook daarentegen, Mark Zuckerberg, is hoofdzakelijk gefocust op winnen. De strategie van Facebook is dan ook sterk gericht op groei, zelfs wanneer dat ten koste gaat van de privacy en het comfort van gebruikers. Dit heeft onder andere geleid tot algoritmes die fake news promoten. Vier jaar Donald Trump hebben we in feite (pun intended) te danken aan Facebook dat nep-nieuwsberichten onder de aandacht bracht van miljoenen stemmers. Berichten die later geproduceerd bleken te zijn door Russische troll farms.

Waar de schandalen op Facebook vooral met privacy te maken hebben, is de veel belichte keerzijde van Instagram vooral de negatieve impact die de app heeft op het geestelijk welzijn van jongeren en mensen in het algemeen. Door continu blootgesteld te worden aan een gefilterd beeld van de levens van mensen die ze volgen, verbleken hun eigen levens hierbij en dat leidt tot compare and despair gevoelens. De hashtag #nofilter betekent dan ook dat een foto niet bewerkt is. En dat is op Instagram eerder uitzondering dan regel. Kortom, de app laat jongeren vooral zien wat ze allemaal missen: een leven vol feesten, een perfect uiterlijk en tienduizenden volgers. Ook de instagrammers die geld verdienen met de foto-app ervaren een enorm hoge druk. Zo zijn er veel travel influencers die voortdurend gratis op reis zijn dankzij hun vele volgers. Hotels en reisorganisaties bieden ze graag allerlei tripjes gratis aan en betalen hen zelfs voor exposure. Maar deze posters zijn continu op zoek naar perfecte foto’s die hun volgers kunnen waarderen. En dat is een stressvol bestaan…

Facebook heeft destijds een revolutie ontketend in marketing. Adverteerders werd door alle data die werd opgeslagen de mogelijkheid geboden hele specifieke doelgroepen te bereiken. Mensen die houden van biologisch eten of actiefilms bijvoorbeeld. Instagram is met name voor de mode-industrie een game changer geweest. Deze bedrijven waren gewend om maanden te werken aan campagnes en media-inkoop voordat ze eindelijk hun nieuwe collecties konden tonen. Op Instagram konden ze direct hun foto’s kwijt en ook nog in gesprek met mensen die er interesse in hadden.

Instagram heeft ook de cosmetische industrie flink doen groeien. Ook bij jongeren. Er heeft de afgelopen jaren een explosieve toename plaatsgevonden van huid-, botox- en fillerbehandelingen. En ook de butt-lift, waarbij vet uit de buik wordt gezogen en wordt geïnjecteerd in de billen, is in trek. Jawel, geïnspireerd door top influencer Kim Kardashian. Deze behandeling wordt als zeer gevaarlijk beschouwd door medici en kan zelfs een dodelijke afloop hebben.

In 2018 vertrokken de oorspronkelijke oprichters bij Instagram. Ze hadden genoeg van de ‘groeien ten koste van alles’ cultuur bij Facebook. Hun legacy, in termen van culturele en economische impact, is enorm. Al kun je bij bovenstaande natuurlijk afvragen hoe wenselijk de gebrachte veranderingen zijn. Je kunt het daarentegen ook zien als de evolutie waar het internet en de sociale media doorheen moeten. Nu worden de zwakheden van de algoritmes geëxploiteerd door kwaadwillenden en zijn we in een tijdperk van grote polarisatie belandt. Ook zijn er tech-monopolies ontstaan: de overname van Instagram door Facebook hadden de autoriteiten nooit moeten goedkeuren. Maar zoals bij alles wat nieuw is worden er lessen geleerd. Al dan niet door de huidige CEO’s van de sociale media giganten. Gaan we nog veel rotzooi krijgen? Absoluut. Maar uiteindelijk moet het mogelijk zijn netwerktechnologie zo in te zetten dat het de mensheid dient in plaats van schaadt. Dat we hier nog lang niet zijn moge duidelijk zijn na het lezen van No Filter.

QT8: The First Eight

Posted on by Jeppe Kleijngeld

I was 13 years old when I saw the video Reservoir Dogs at my local video store. There were – for me at the time – not many familiar actors in it. But the cover looked pretty cool with guys in suits with guns. Plus there was a lot of praise on it from critics, so I decided to give it a shot. I had no idea what to expect, but Jesus Christ was it a good movie! Ridiculously great filmmaking. One of the best movies I had seen at that point and to this day still.

It is funny to hear all these actors in the documentary QT8: The First Eight basically relate to the exact same experience. Tim Roth, shown while being carried in the warehouse by Harvey Keitel, remembers talking to Keitel about what they had just shot and saying: “Man, this is going to be a really great movie!” Keitel agreed.

Reservoir Dogs premiered on Cannes in 1992, very prestigious for a debut, and it was a great success. Everybody wanted to meet Quentin there and he became a movie making star overnight. Everybody said: “Can you believe this guy? He can write and direct and it’s sensational stuff.”

For a long time I was jealous of Tarantino. And when I watch this documentary I still am. I mean, wouldn’t it be something to be able to write screenplays like this guy? And this is also a shared emotion by many people interviewed for this doc. Talent like this is rare. Many people, including me, tried to write scripts like him. But to no avail.

His first screenplays – True Romance and Natural Born Killers – he had to sell to pay the rent. True Romance was originally told in non-chronological order Tarantino-style. Oh and the pop culture loving Clarence, basically Quentin’s alter ego – died at the end. Luckily Tony Scott changed that. At least I for one liked the happy ending.

Tarantino wanted to become a director, so he wrote a script that he could do on a low budget: Reservoir Dogs. Harvey Weinstein distributed the film. After that everybody in Hollywood wanted to work with him, but the Weinstein’s got to produce all his movies up until The Hateful Eight. Then the scandal broke out, and Tarantino – who according to Michael Madsen had known about Weinstein’s misconduct for some time (read Tarantino’s confession-story here) – switched to Sony for his ninth movie Once Upon a Time in Hollywood.

And this Weinstein-business is the only major stain on Tarantino’s career. That, and pushing Uma Thurman to do a car stunt in Kill Bill, which went wrong causing permanent physical problems for her. No good, Mr. Quentin. But there is a lot to balance it out. He is described by everyone in the doc as a very nice guy who enjoys life, and appears to be a great friend for his many cronies.

Pulp Fiction, that followed Reservoir Dogs, is one of the masterpieces of the past 50 years. Michael Madsen, for whom the part of Vincent Vega was originally written, was committed to Wyatt Earp at that time. Nightmare! He takes it well, commenting on the extremely successful casting of John Travolta. “It is one of main reasons the movie worked.” Plus Travolta can dance and Madsen – who did a dance scene in Reservoir Dogs – can’t, at least in his own opinion. “They would have had to change the script into that they don’t win the dance contest.”

How do you follow up a masterpiece like Pulp? You don’t. Just make a very good genre film instead starring Pam Grier, queen of the blaxploitation movies Quentin went to see during his childhood. Jackie Brown is a beautiful film about people trying to figure out what to do with their lives. Then he made another genre film with a strong female lead, a mash-up between Hong Kong cinema and a spaghetti western. Kill Bill is an astonishing accomplishment. Bit of trivia: The razor the Bride uses to escape from the coffin in Vol. 2 is the same used by Mr. Blonde in the torture scene in Dogs. Everything is related in the Tarantino universe.

Then he went on to make another feministic movie with powerful girls in it. Death Proof is a clever slasher flick / carploitation movie shot by the maestro himself. With an unforgettable Kurt Russell as Stuntman Mike. After that came his war movie effort. Inglourious Basterds is unlike any war film ever done before. It is storytelling at his best. Django Unchained is another historic film and it’s brutal. It might just be a little too funny for a film about slavery. But Tarantino likes to hand out justice to his characters. Hitler gets machine gunned to death in Basterds and in Django, the black hero – after having killed a ton of slavers – rides off into the sunset with his girl, an image you won’t find in many westerns.

The Hateful Eight, the final movie treated in this doc, is in a way Reservoir Dogs redone as western. Everything comes full circle. Even Weinstein’s story. Apparently John ‘The Hangman’ Ruth (played by Kurt Russell) is based on the monstrous Weinstein. He gets a big fat lesson in the film. Tarantino said many times that he wants to quit at ten movies, because otherwise he fears the quality will go down and people will say: ‘This one is not so good, but this guy used to make great movies’. Let’s hope he will break his word and continue to make movies forever. His style and voice are unique and irreplaceable in Hollywood. Whatever happens, currently nine films are in the can. And I will certainly keep enjoying his work till the end of my days and share it with friends. When you absolutely, positively, want to blow away everybody motherfucker in the room, accept no substitutes.

Hoe psychologische valkuilen bedrijfsongevallen veroorzaken

Posted on by Jeppe Kleijngeld

De crisis van 2008 en de val van Lehman Brothers hebben aangetoond dat traditioneel risicomanagement grandioos heeft gefaald. Sindsdien is de aandacht voor behavioral risk management enorm toegenomen. Dat stelt docent Hersh Shefrin in de masterclass van het Amsterdam Institute of Finance. Volgens deze pionier in de gedragskant van finance speelde psychologie een belangrijke rol in alle belangrijke ‘bedrijfsongevallen’ van de laatste decennia evenals in het falen van de economie als geheel. Zo was bij de kerncentrale Fukushima Daiichi de mogelijkheid van een tsunami voorzien, maar niet een extreme van 15 meter boven zeeniveau. Psychologische valkuilen die hier een rol speelde waren ‘supreme overconfidence’, ‘wishful thinking’ (‘dit zal hier niet gebeuren’) en ‘controlability’. Die laatste betekent het onterecht denken dat je meer zaken in de hand hebt dan eigenlijk het geval is. Kostbare maatregelen hadden de kernsmelting bij Fukushima kunnen voorkomen.

Kernemoties
Angst, hoop en het gevoel van ambitie zijn drie centrale emoties die invloed hebben op hoe mensen keuzes maken tussen risicovolle alternatieven. De kunst is om een balans te vinden tussen deze concurrerende psychologische behoeftes:

1. De behoefte om angst te verminderen door te zorgen voor veiligheid;
2. De behoefte om hoop te bieden door te profiteren van opwaarts potentieel;
3. De behoefte om succesvol te zijn door vooraf gedefinieerde doelen te realiseren.

Mensen verschillen in hoe ze risico’s beoordelen. Wanneer de dominante emotie van een persoon bijvoorbeeld angst is, zal deze persoon een grotere waarde toekennen aan veiligheid. Groepen verschillen daarnaast ook van andere groepen. Zo hebben risk en finance professionals over het algemeen een andere psychologisch profiel dan ondernemers en CEO’s. CEO’s zijn de meeste hoopvolle van alle groepen. Ze hebben ook een grotere behoefte aan controle. Dit stelt ze in staat kansen te verzilveren, maar ze kunnen ook ten prooi vallen aan psychologische valkuilen. Bijvoorbeeld, de vloek van het winnende bod: te veel betalen bij een overname.

Psychologische valkuilen
Er zijn meer dan 100 ‘heuristieken’ geïdentificeerd die invloed hebben op ons gedrag. Heuristieken (ook wel biases genoemd) zijn regels die het brein toepast als filter om beslissingen te kunnen nemen in een complexe wereld waarin teveel informatie is om te kunnen verwerken. Deze vuistregels zijn soms efficiënt, maar kunnen ons ook op een dwaalspoor zetten, doordat we ze niet op de juiste manier of niet bij het juiste soort probleem toepassen. Een aantal biases zijn extra belangrijk voor risicomanagers om alert op te zijn vanwege de potentiële grote impact die ze kunnen hebben.

Beschikbaarheidsheuristiek
Hierbij focust men zich op informatie die voorhanden is of direct uit het geheugen beschikbaar. De valkuil is aan deze informatie te veel waarde toe te kennen en onvoldoende op zoek te gaan naar nieuwe data.

Excessief optimisme
Deze bias doet iemand geloven dat hij of zij zelf minder snel een negatieve gebeurtenis zal ervaren en wordt de kans op een positieve gebeurtenis te optimistisch ingeschat.

Lees verder op CFO.nl