5 marketinggeheimen van Grand Theft Auto

GTA V
Afgelopen week ging GTA V in première, een gegarandeerde miljoenenhit. Op de eerste verkoopdag, woensdag 18 september, bracht het spel al 800 miljoen dollar op. Niet slecht voor een spel met een budget van ‘slechts’ zo’n 165 miljoen dollar.

Voor wie het nog niet kent, Grand Theft Auto (GTA) is een interactieve misdaadgame. In een open stedelijke omgeving heb je als speler de vrijheid om allerlei activiteiten te ontplooien. Daarnaast kun je missies voltooien, waardoor je geleidelijk een groot misdaadimperium opbouwt.

De lancering van een GTA-spel heeft veel weg van de première van een James Bond film. De entertainmentbladen schrijven over niets anders, hongerige fans speuren het internet af naar nieuwe informatie en winkels blijven op premièredag langer open om de duizenden gamers te bedienen die het spel direct willen hebben. Wat verklaart het succes van deze misdaadserie?

GTA biedt spelers:

1. Product leiderschap
Een nieuwe GTA-game staat garant voor het beste wat je kunt krijgen op gaming-gebied. De makers bij Rockstar North melken geen voorgangers uit, maar benaderen ieder deel alsof het de eerste is. De gebruikte technieken zijn altijd state-of-the-art zodat ook verwende gamers nog verast worden op het gebied van gameplay en graphics. Ook op het gebied van scripts en stemacteurs nemen de makers alleen genoegen met ware excellentie. Een GTA-game spelen staat garant voor een unieke interactieve spelervaring. Er is geen spel dat zoveel vrijheid en mogelijkheden biedt.

2. Waar voor je geld
Behalve de technische en verhaalsaspecten, zitten er zoveel activiteiten in een GTA-game, dat spelers er gemakkelijk 100 uur aan kunnen besteden zonder dat het saai wordt. Auto’s stelen, helikopters vliegen, motorracen, daten met mooie vrouwen, overvallen plegen, ingame games spelen, pizza’s bezorgen, base jumpen, een bendeoorlog beginnen…. Het houdt niet op.
Daarnaast is de stad helemaal volgestouwd met verassingen voor spelers die alle hoeken en gaten willen verkennen. In Grand Theft Auto: Vice City – het op Scarface gebaseerde deel – is bijvoorbeeld in een huis de douche te vinden waar de beruchte kettingzaag scene van Scarface zich afspeelde. Gamers die het spel kopen, worden dus meer dan voldoende beloond voor hun aankoop.

3. Een cult sausje
De misdaadwerelden van GTA waarin je je als speler bevindt, zijn doordrenkt van popcultuur. De muziek, de kleding, de fictieve merken… het zou allemaal uit een Tarantino-film kunnen komen. De fans van GTA, houden doorgaans van de misdaadfilms die aan de basis staan van deze games. Zo is GTA: Vice City gebaseerd op Scarface, één van de populairste cult films aller tijden. De acteurs die in de spellen de stemmen verzorgen, zijn ook vaak afkomstig uit gangster klassiekers. Denk aan Ray Liotta, Samuel L. Jackson en Michael Madsen. Hiermee heeft Rockstar North een grote groep fans weten te binden.

Het succes van GTA wordt verder vergroot door:

4. Verhalen delen
Zodra je klanten verhalen gaan uitwisselen over je producten, heb je het beste marketinginstrument ter wereld in handen. De interactieve wereld van GTA, maar ook de missies die je als speler uitvoert, bieden hier alle mogelijkheden toe. ‘Er stond een mannetje te pissen bij die ene missie, en toen heb ik met een machete zijn hoofd afgehakt’. Gamers delen graag hun gewelddadige prestaties met elkaar, en de nieuwste GTA-spellen bieden hier ook nog eens vele online opties voor, zoals het filmen van je gruwelijkste misdaden en waanzinnigste stunts.

5. Anticipatie creëren
Een uitgekiende marketing campagne, zorgt er steeds voor dat gamers al lang van te voren lekker worden gemaakt. In korte trailers worden hints gegeven voor karakters en verhaallijnen, terwijl de fans zien wat voor prachtige en realistische omgevingen de makers nu weer hebben samengesteld. De trailers gaan uiteraard direct viral. Hoe dichter bij de release datum, hoe meer er wordt weggegeven. Gevolg: liefhebbers kunnen niet meer wachten het spel te kunnen spelen en de nieuwe mogelijkheden te verkennen.

En dat kan nu! Maar alleen op de Playstation 3 en X-Box 360. PC-gamers (zoals ik, snik) moeten nog een tijdje wachten.

Icon 4 - V

Nederland & Innovatie

Nederland verloor onlangs zijn top 5 positie in de lijst voor meest concurrerende economieën. We schoven op naar plaats 8. Erg gênant voor premier Rutte en zijn kabinet, die toch al onder vuur liggen vanwege het uitblijven van enige positieve economische ontwikkelingen.

Belangrijkste redenen voor de daling zijn het financieringstekort, de slecht functionerende financiële markten en de oplopende zorgen over stabiliteit van Nederlandse banken. Ook de slecht functionerende arbeidsmarkt en het uitstellen van investeringen in innovatie worden genoemd.

Is het terecht dat het kabinet de schuld krijgt van deze daling? Dat is vaak wel erg gemakkelijk gezegd. Maar als we kijken naar Duitsland, die zich dit jaar heeft aangesloten bij de koplopers (4e positie) door aanzienlijke investeringen in R&D en nieuwe technologieën en uitstekende training en opleiding van nieuwe technici en ingenieurs, dan hebben we toch een goed argument te pakken om Rutte’s kabinet eens flink de oren te wassen.

Nederland kent momenteel een nijpend gebrek aan technici en ingenieurs. Het aansluiten van onderwijs op de behoeften op de arbeidsmarkt is ook innovatie en vraagt actief overheidsbeleid. Dat geldt ook voor Research & Development (R&D). Het Nederlandse bedrijfsleven heeft weliswaar minder aan R&D besteedt, maar het topsectorenbeleid van het kabinet dat dit moet stimuleren, wordt in het rapport ‘stroperig’ genoemd.

Innovatie

Er kunnen grote vraagtekens gezet worden bij in hoeverre het kabinet echt luistert naar ondernemend Nederland. Hans Biesheuvel vond in ieder geval dat er weinig gebeurde met de input van MKB Nederland, dus pakte de voorzitter onlangs zijn biezen. De daadkrachtige ex-ondernemer begon vervolgens direct een nieuwe lobbyorganisatie met als belangrijkste doel ondernemers een echte stem te geven in Den Haag. Een goede stap die hopelijk zijn vruchten gaat afwerpen.

Het verhaal op Prinsjesdag, dat burgers en bedrijven nieuwe inspiratie had kunnen geven, was somber stemmend. Het kabinet gaat weliswaar extra investeren in economie en natuur, maar het was vooral de centrale boodschap die het probleem was. De focus blijft maar liggen op bezuinigingen (het kabinet hoopt nog eens 6 miljard euro aan bezuinigingen door de Eerste Kamer te krijgen). Dat inspireert natuurlijk niemand.

Op momenten als dit, zou er een echte Steve Jobs-type leider voor de troepen moeten gaan staan met een bijzonder inspirerend verhaal. De hersenen werken namelijk hiërarchisch. Mensen kunnen zich echt maar op één ding tegelijk richten. Het kabinet heeft consequent gestuurd op ‘bezuinigingen’. Niet bepaald een stimulatie voor burgers om meer uit te gaan geven, universiteiten om de juiste mensen te gaan opleiden en ondernemers om te gaan investeren.

Als Nederland zijn top 5 positie terug wil claimen, zal er toch echt een ander woord top-of-mind moeten komen. ‘Innovatie’ lijkt mij daarvoor een prima keuze.

De eindigheid van TV-series

Sommige doen het briljant. Anderen doen het een stuk minder goed. En weer anderen doen het helemaal niet omdat het netwerk voortijdig de stekker eruit trekt (zoals Deadwood). Eindigen is moeilijk. Idealiter eindigt een serie op briljante wijze nog voordat de piek helemaal voorbij is. De serie die dit het beste voor elkaar wist te krijgen is Six Feet Under. Na 5 seizoenen meeslepende drama en zwarte komedie wist maker Alan Ball het voor elkaar te krijgen het meest aangrijpende TV-einde aller tijden neer te zetten. Toepasselijk voor een serie met de tagline: Everything. Everyone. Everywhere. Ends.

Op het romantische vlak wist Sex and the City het ook heel aardig te doen. Jammer alleen, dat er nog twee van die berenslechte films op volgde. Mijn favoriete serie aller tijden, The Sopranos, eindigde heel controversieel. Het was zeker niet het meest bevredigende einde aller tijden, maar wel passend bij de serie. Bovendien praatte de fans er nog steeds over, dus maker David Chase heeft van zijn serie wel een monument gemaakt dat de eeuwigheid kan trotseren.

Nog niet afgelopen, maar een einde waar ik (zeer) hoge verwachtingen van heb is Breaking Bad. In een interview met de makers heb ik gelezen dat ze het einde al een hele lange tijd aan het plannen zijn. Dat klinkt goed. Bovendien is Breaking Bad nog altijd fantastisch. Het eerste deel van het laatste seizoen (5) was niet minder dan sensationeel. Eindigen op het hoogtepunt, dus. Zo hoort het. Nog wat voorbeelden van series die wel aardig geëindigd zijn: Oz, Buffy the Vampire Slayer en In Treatment.

Six Feet Under - Het perfecte einde

Six Feet Under – Het perfecte einde

Wie deden het minder goed? Ik vond het einde van The Wire niet heel sterk. Ik vond het laatste seizoen van The Wire sowieso een stuk minder krachtig dan de seizoenen die daarvoor kwamen. Maar ik heb het pas één keer gezien. Misschien dat ik er na een herkijk heel anders tegen aankijk.

De Amerikaanse versie van The Office vond ik ook niet zo sterk eindigen. Oké, Michael Scott en Holly kwamen weer samen, maar de manier waarop het allemaal ging was veel minder sprankelend dan hoe het in de Britse voorganger ging. Bovendien eindigde The Office niet eens, maar plakte ze er nog een seizoen met James Spader in de hoofdrol aan vast. Fout.

Dexter komt binnenkort ook aan zijn einde (misschien wel letterlijk), maar die serie hebben ze met 8 seizoenen veel te lang gerekt. De geloofwaardigheid is nu compleet overboord. Ze hadden moeten eindigen bij seizoen 6, dan hadden ze al hun ideeën in 5 en 6 moeten verwerken en waren die veel beter geweest dan nu. Anders dan bij Breaking Bad zijn mijn verwachtingen bij Dexter niet heel groot. Ik heb wel hoop als liefhebber van het eerste uur.

Is er een conclusie te trekken uit deze voorbeelden? Niet echt. Er is wel een algemene tip voor scriptschrijvers die ik kan meegeven. Het is een tip die Stephen Covey had voor ieder project waar je aan begint, namelijk: Begin altijd met het einde voor ogen.