Categorie archief: Documentaires

Power of Grayskull

Posted on by Jeppe Kleijngeld

Een anderhalf uur durende documentaire over He-Man? Tuurlijk. Zelfs voor een kind van de jaren 80’ zoals ik is het makkelijk te vergeten hoe groot deze hype was.

Het verhaal van He-Man begint in 1977. Fanboys snappen het al, dit was het jaar dat Star Wars uitkwam. Er was op dat punt nog nooit een film succesvol vertaald naar speelgoed. Star Wars veranderde dat voor altijd. Speelgoedmaker Mattel, wiens grootste successen tot dat moment Barbie en Hot Wheels waren, keerde het om. Ze begonnen met de speelgoedlijn en de rest kwam later.

He-Man was een massief gespierde held. Dat was nieuw toen. De volgende stap was hem een formidabele tegenstander geven. Dat werd natuurlijk Skeletor. Toen volgden nog allemaal coole ondersteunende personages: Evil-Lyn, Teela, Man-At-Arms, Mer-Man, Beast-Man, et cetera. Het volgende design was Castle Grayskull. Great! Maar met het doodshoofd erop lijkt het meer op Skeletor’s basis, hoe zat dat? Toen begonnen de makers het verhaal vorm te geven. Het kasteel is van geen van beide, maar wie twee helften van een magisch zwaard bezit krijgt de ‘seat of power’.

In 1982 kwam de eerste reclame van Mattel en de geweldige ontwerpen trokken kinderen gelijk deze fantasiewereld binnen. Wat ontbrak was echter een medium om het verhaal te vertellen. Dat werden in eerste instantie mini-comics. De uitvinder van de Saturday Morning Cartoon, Lou Scheimer, besloot er vervolgens een serie van te maken.

He-Man kreeg ervan langs van de cenzuurders omdat het zo gewelddadig zou zijn. Daarom werd er een stom moreel lesje aan het einde geplakt. Maar los daarvan was het een geweldige, vermakelijke serie. Kinderen waren er gek op. En Mattel verdiende miljarden. Tussen 1982 en 1987 zorgde de gespierde held voor 95 procent van de groei bij Mattel. Die laatste jaren was het zelfs groter dan Barbie. Om de groei vast te houden werd er ook nog een vrouwelijke held geïntroduceerd; She-Ra. In 1987 kwam de behoorlijke ‘live action’ film met Dolph Lundgren en Frank Langella.

En daarna doofde het kaarsje langzaam uit. Tien jaar later probeerde ze het nog met een nieuwe versie van de serie, maar dit is nooit van de grond gekomen. De makers in de docu verklaarden het succes doordat het gaat over je eigen innerlijke ik transformeren met je eigen kracht. Mijn eigen verklaring is dat het, net als Star Wars, een briljante schurk heeft. We houden ervan te fantaseren over onze donkere kant en dat is de aantrekkingskracht van een serie als He-Man.

Lees ook: 10 favoriete slechteriken uit jaren 80’ tekenfilms

“God heeft het gedaan” – Diego Maradona

Posted on by Jeppe Kleijngeld

“Zoals Diego voetbalde, voetbalde er niemand. Hij is niet groot en springt niet echt hoog. Hij is een voetballer zonder een fysiek voordeel. Maar het is duidelijk dat Diego het vooral van zijn brein moest hebben. Daarmee speelde hij beter dan de rest.”
– Gonzalo Bonadeo, sportjournalist

Van de regisseur van Amy en Senna verscheen dit jaar een fascinerende documentaire over de legendarische Argentijnse voetballer Diego Maradona, misschien wel de beste voetballer aller tijden. De film toont vooral zijn jaren bij voetbalclub SSC Napoli, een periode die zowel grote uppers als downers kende voor de virtuoos.

Weet Maradona wel wat de Camorra is en dat het geld van deze criminele organisatie overal zit in Napels? Ook in betaald voetbal? Dat vraagt een bijdehante journalist bij de eerste persconferentie van Maradona in de Italiaanse stad. Hij wordt er meteen uitgebonjourd. Toch heeft de verslaggever een gevoelig punt aangesneden, zoals later zal blijken tijdens Diego’s mindere fase…

Maar eerst komt het grote succes. Het jaar voor Maradona’s komst bij de club, in 1985, was Napoli bijna gedegradeerd. Hier bracht de sterspeler snel verandering in en de Napolitanen gingen van hem houden. Na een spectaculaire overwinning op Juventus hebben bijna alle Napolitanen een foto van Maradona in hun huis hangen. Vaak naast Jesus.

In 1986 wint Maradona het WK met thuisland Argentinië. Vooral de kwartfinale tegen Engeland is gedenkwaardig. Diego scoorde in de 51ste en 55ste minuut, de eerste met zijn hand (‘Hand of God’) en de tweede is meerdere malen bekroond als mooiste goal ooit. Dit toonde de twee kanten van Maradona: een beetje bedrog en een beetje genialiteit. Argentinië won de finale met 3-2 van West-Duitsland.

Het jaar 1987 werd een onvergetelijke tijd voor de stad Napels dat binnen Italië nooit respect kreeg. In dit gedeelte is de Diego Maradona (de documentaire dus) het meest indrukwekkend: prachtige beelden van blauwgekleurde stadions (kleur van SSC Napoli), onvoorstelbare passes en briljante goals. Napoli won dat jaar voor het eerst de Scudetto, het Italiaanse landskampioenschap. Voor de Napolitanen stond dat gelijk aan het winnen van het WK en ze vierden twee maanden lang feest. Maradona was nu echt God (Dio) voor ze.

Wie iets weet over Maradona’s levensverhaal, weet dat op een gegeven moment cocaïne zijn intrede doet. Dit kreeg hij van de Camorra die de machtigste man van Napels graag in hun greep wilde krijgen. Hiermee begint het verval. Dan, tijdens het WK 1990, verslaat Maradona’s thuisland Italië met penalty’s. In Napels notabene. Dit koste hem zijn populariteit bij de Italianen. Dan pakt de media hem aan voor zijn drugsgebruik en hij valt in een diep gat.

Ja, zijn levensverhaal kent de nodige downers, maar hij heeft toch een waanzinnig nalatenschap. Kijk naar zijn skills in deze compilatie, en je kunt er bijna niet omheen. Dit is een halfgod aan de bal.

#MeToo en de val van Harvey Weinstein

Posted on by Jeppe Kleijngeld

“The fat guy from Queens had used his power to exploit the dreams of woman who had come to Hollywood to search for fame.”

De #MeToo-beweging begon met de val van de machtige filmproducent Harvey Weinstein, een karikatuur van het type filmbons dat niet meer bestaat. Weinstein is de afgelopen 30 jaar als producent betrokken is geweest bij veel van mijn favoriete films. Met name alle Tarantino’s en The Lord of the Rings.

Iedereen was het erover eens: hij was briljant. Hij had oog voor talenten, deed risicovolle investeringen en wist enorm veel publiciteit te genereren voor zijn projecten. Maar behalve filmmaken was hij nog op een ander vlak actief: seksueel misbruik van vrouwen. In de documentaire Untouchable komen verschillende van zijn slachtoffers aan het woord. De misbruik-tactieken van Weinstein komen in de verhalen steeds overeen: Eerst over carrière praten en dan de actrice alleen op een hotelkamer krijgen. ‘Iedereen doet het. Wil je me echt tot vijand maken?’

Waarom heeft het zo lang geduurd voordat hij werd gepakt? Simpel, door de machtsverhoudingen. De vrouwen die hij misbruikte wilde het allemaal maken in Hollywood. Weinstein kon ze rollen geven en ze introduceren bij de juiste mensen. In het geruchtencircuit kreeg de vrouw meestal de schuld: “Zij heeft Harvey gepijpt voor een rol.” De enkele keren dat hij beschuldigd werd, stuurde hij er een leger advocaten op af die de zaak snel in de doofpot stopte. En zo kon hij 30 jaar lang ongestoord doorgaan met zijn praktijken.

De emotionele schade voor de vrouwen is groot. “Het is moeilijk te geloven dat mij dit overkwam. Ik snijd dit eruit; het lijkt een scene uit een slechte film.”
En: “Het ontneemt je iets in relaties met anderen. En zij weten niet waarom.”

Uiteindelijk heeft een groep actrices zich verenigd en met behulp van onderzoeksjournalist Ronan Farrow hebben ze getuigenissen verzameld en een belastende geluidsopname. Toen dit naar buiten kwam barstte de bom en verspreidde het #MeToo-vuur zich binnen de kortste keren over de hele wereld.

#MeToo heeft een keerzijde: het kan voor eeuwig de reputatie ruïneren van mensen die het eigenlijk niet verdienen. Maar in het geval van Weinstein is het fijn om te zien dat machtsmisbruik niet ongestraft blijft. Op 6 januari, 2020, zal de rechtszaak tegen de gevallen filmbons plaatsvinden.

Update 11 maart 2020

De uitspraak: Harvey Weinstein’s Stunning Downfall: 23 Years in Prison

Leaving Neverland Of; De spin in het web

Posted on by Jeppe Kleijngeld

Wees altijd terughoudend met aannemen wat de media zegt. De documentaire Leaving Neverland, over het vermeende kindermisbruik van Michael Jackson, werd al snel afgeserveerd als eenzijdige laster. De twee nieuwe beschuldigers zouden als kind juist hebben gezegd dat Jackson onschuldig was. Dus hoe kunnen we ze nu geloven? Ze zouden gewoon op geld uit zijn van de familie Jackson. De twee mannen uit de documentaire – Wade Robson en James Safechuck – hebben inderdaad een claim ingediend tegen de erven Jackson. Maar die claims werden al snel afgeschoten door de rechtbank omdat de zaak verjaard is. Dus de kans dat de twee mannen ooit geld gaan zien is nihil. Dus waarom dit alsnog aangaan na 30 jaar stilte?

Wie de moeite neemt de vier uur durende documentaire kritisch te bekijken, krijgt al heel snel een ander beeld van Michael Jackson. De twee slachtoffers en hun familieleden komen met vrijwel exact hetzelfde verhaal. Hoe hun hele familie werd verleidt door Jackson, hoe de verblinde ouders vervolgens toestonden dat hun kinderen bij de popster op de kamer mochten slapen, hoe het misbruik begon als onderdeel van een liefdevolle vriendschap, en hoe Jackson de twee manipuleerde om de liefdevolle seks tussen hen beide geheim te houden (“als iemand hier ooit achter komt, gaan we levenslang de gevangenis in”).

Pas toen beide kinderen disfunctionele volwassenen waren geworden, begonnen ze het misbruik heel langzaam te zien voor wat het was. Het delen van hun verhaal is een onderdeel van hun therapie. Waarom heeft de documentairemaker geen wederhoor gezocht bij de familie? Dat zien we in de rechtszaken tegen Jackson in 1993 en 2004 waarin de aanklagers worden verpletterd door het juridische en pr-arsenaal van de Jacksons. Met zijn beschulders in 1993 heeft Jackson buiten de rechtszaal geschikt, terwijl Johnnie Cochran zijn advocaat was; de man die met twijfelzaaien zelfs O.J. Simpson heeft vrij gekregen.

Een oordeel vellen op basis van alleen twee verklaringen is wellicht niet correct. Daarom beperk ik me tot mijn mening: Jackson was een kindermisbruiker (ik gebruik niet de term pedofiel, omdat deze geaardheid niet samen hoeft te gaan met misbruik). De vaste verdediging van Jackson, dat hij een slachtoffer was van op geld beluste ouders en te naïef om te beseffen dat het niet handig is om met kinderen op een kamer te slapen, krijgt iets heel akeligs. Ik dacht dat hij een zieke man was, maar wel een onschuldige. Nu blijkt hij een heel naar en extreem manipulatief mens te zijn. Zelfs in het zeer onwaarschijnlijke scenario dat het seksuele misbruik niet waar is, heeft hij kinderen emotioneel misbruikt. Door ze te vertellen dat ze beroemd gaan worden, zich als hun beste vriend voor te doen, ze financieel en emotioneel afhankelijk te maken, en geen enkele voorzichtigheid te betrachten. En ze vervolgens weer te laten vallen voor jongere kinderen.

Waar de film Bohemian Rhapsody juist heeft geleid tot een hernieuwde liefde voor een van mijn eerste pophelden Freddie Mercury, heeft Leaving Neverland het tegenovergestelde effect bewerkstelligd. Ik heb helemaal geen zin meer om naar de muziek van Jackson te luisteren. Mijn liefde voor de King of Pop is helemaal voorbij.