Existentialisme

Existentialisme. Een prachtig woord vind ik dat; existentialisme. Natuurlijk is er een woordenboek/wikipedia uitleg van, maar ik wil het hebben over mijn subjectieve benadering van de term. Allereerst moet ik vaak denken aan de film Vanishing Point, een bekende roadmovie uit de jaren 70’ waarin de hoofdpersoon rondrijdt in een Dodge Challenger. Hij heeft geen doel; hij rijdt gewoon om het rijden.

Als ik het betrek op mijn eigen leven, denk ik vooral aan Griekenland, 2007. Ik was hier met Loesje dierenwelzijnwerk aan het doen bij wijze van onze huwelijksreis. Dit kwam veelal neer op het schoonmaken van honden en kattenhokken, maar we hebben ook een hoop reddingsmissies uitgevoerd. We zijn bijna heel Kreta doorgereden in onze reis van drie maanden. Tijdens deze tochtjes had ik vaak dat existentialistische gevoel; rondrijden, niet altijd met een heel duidelijk doel, slechts een richtlijn. De ene sigaret na de andere rokend. Een heerlijk gevoel waarin ik echt stilstond bij het moment in tijd. Hier leef ik in het nu.

Existentialisme

In het ‘normale’ leven van afwisselend werken en weekend is er minder vaak sprake van zulke momenten. Tijdens reizen waarbij je ‘niet echt iets hoeft’ komt dat gevoel toch het sterkste naar voren. Maar toch klopt dit niet helemaal. In Schermerhorn voelt het altijd wel een beetje als vakantie. Vooral in de zomer wanneer ik het Konijneneiland onderhoud, krijg ik vaak sterk dat ‘plaats en tijd’ gevoel. Afgelopen zomer had ik een houten mini-piertje gebouwd om gemakkelijker bij het water te kunnen. Dit was duidelijk zo’n moment waarin ik dacht; dit is het hier en nu. Misschien zijn er nog restanten van dit piertje te vinden over 100 jaar, maar nu beleef ik dit moment in dit specifieke ruimte-tijdsvacuüm. Een heel prettig gevoel.

Wat betekent zo’n moment in het hele universum? Het leven van een mens is misschien een potloodstreepje op The Empire State Building, maar toch voelt het relevant op zo’n moment, terwijl je gewoon iets simpels aan het doen bent waarvan de impact op de wereld minimaal is. Existentialisme, een prachtig begrip waar je met een beetje bewustwording volop van kunt genieten.

Ik zou dat gevoel wel vaker willen hebben. In het dagelijks leven ben ik altijd bezig met doelen; zorgen voor het gezin, targets halen op het werk, klusjes doen, toch voldoende vrije tijd genieten, uitstapjes maken, die laatste film van Tarantino (Django Unchained) zien, me verder verdiepen in mijn vakgebied, lezen, et cetera. Kun je die existentialistische gevoelens niet plannen? Nee, spontaniteit is een noodzakelijk component. Je kunt het wel helpen door bijvoorbeeld te mediteren en je hoofd leeg te maken. Ook reizen maken helpt mee, maar omdat dat er financieel niet in zit zal ik vaker in mijn bootje moeten stappen. Varen zonder doel, gewoon om het varen. Het bestaan is een vreemd iets, we doen het iedere dag, maar weten niet altijd zo goed hoe. ‘Gewoon’ maar leven, ook al is het verre van gewoon, lijkt het beste te werken.

Mijn Top 20 favoriete filmmakers

1. Martin Scorsese
Verantwoordelijk voor mijn favoriete film aller tijden: GoodFellas. Maar maakte talloze andere meesterwerken; Raging Bull, Taxi Driver, Casino, en vele anderen. Scorsese is een echte maestro die nooit teleur stelt.
Beste film: GoodFellas

2. Sergio Leone
Leefde te kort om een enorm portfolio na te laten, maar alles wat hij gedaan heeft is te gek. The Dollars Trilogy met Eastwood zijn de coolste films ooit en Once Upon a Time in America is een geniaal gangster epos.
Beste film: Once Upon a Time in the West

3. Quentin Tarantino
Maakt originele & uber coole films die hij baseert op onbekende pareltjes. Zijn meesterwerk is nog altijd Pulp Fiction, maar Reservoir Dogs en Kill Bill zijn bijna net zo briljant. Maakt nooit iets ondermaats.
Beste film: Pulp Fiction

4. Peter Jackson
Wist de onmogelijke missie om The Lord of the Rings te verfilmen tot een onvoorstelbaar succes te maken. Was daarvoor al een geweldig regisseur die Nieuw-Zeelandse splatter horror films maakte zoals Bad Taste en Braindead.
Beste film: The Lord of the Rings: The Two Towers

5.
The Coen Brothers
Hun oog voor bizarre personages is hyper ontwikkeld, hun humor onovertroffen en hun pen vlijmscherp. Ze maken om de twee jaar een te gekke film al zo’n 25 jaar lang, met hun hoogtepunt in de jaren 90 toen ze achtereenvolgens Fargo, The Big Lebowski en O Brother, Where Art Thou? maakte.
Beste film: Miller’s Crossing

6. Stanley Kubrick
De perfectionist. Leverde meesterwerken af die voor altijd verankerd zijn in de filmgeschiedenis. Wist uit te blinken in verschillende genres waaronder sci-fi (2001: A Space Odyssey), oorlog (Full Metal Jacket) en misdaad (The Killing)
Beste film: A Clockwork Orange

7. Steven Spielberg
Objectief de beste regisseur ter wereld. Weet de magie van film te pakken als geen ander. Heeft talloze klassiekers op zijn staan waaronder E.T.: The Extra-Terrestrial, Close Encounters of the Third Kind, Schindler’s List en Jurassic Park.
Beste film: Raiders of the Lost Ark

8.
Alfred Hitchcock
Hitchcock weet van een kartonnen doos nog tot een super spannend voorwerp te maken. Ze noemen hem niet voor niets de Master of Suspense. Is waarschijnlijk de meest invloedrijke regisseur ooit. Talloze scènes uit zijn oeuvre staan voor altijd op mijn netvlies gebrand.
Beste film: Rear Window

9. Sam Raimi
Maakte de hoogst vermakelijke Spider Man films, maar waar hij zichzelf wat mij betreft mee onsterfelijk heeft gemaakt is de Evil Dead trilogie. Heerlijke films. Maakte met The Quick and the Dead ook een fantastische western.
Beste film: Evil Dead II

10. Francis Ford Coppola
Hey, hij regisseerde The Godfather trilogie, hoe ga ik hem niet in mijn Top 10 zetten? Was ook verantwoordelijk voor de beste oorlogsfilm aller tijden met Apocalyse Now. Fenomenaal.
Beste film: The Godfather

Daarna volgen:
11. George Lucas (Beste Film: Star Wars: Episode IV – A New Hope)
12. James Cameron (Beste Film: Terminator 2: Judgment Day)
13. Danny Boyle (Beste Film: Trainspotting)
14. Brian De Palma (Beste Film: The Untouchables)
15. Akira Kurosawa (Beste Film: Throne of Blood)
16. Paul Verhoeven (Beste Film: RoboCop)
17. Robert Zemeckis (Beste Film: Back to the Future Part II)
18. Richard Linklater (Beste Film: Dazed and Confused)
19. Robert Rodriguez (Beste Film: Sin City)
20. Jim Jarmusch (Beste Film: Ghost Dog: The Way of the Samurai)

En de award voor coolste filmposter ever gaat naar…

‘Hobo with a Shotgun’

Zoals het de poster van de betere exploitation film betaamt is de poster van ‘Hobo with a Shotgun’ een getekende poster die de sfeer van de film perfect in één beeld visualiseert. De held van de film is uiteraard het grootste afgebeeld. In het geval van ‘Hobo’ is dat Rutger Hauer die het titelpersonage speelt. Hij heeft een echte zwerverslook met een schitterende nasty gezichtsuitdrukking. Om de hoofdpersoon heen zijn alle belangrijke scènes en personages uit de film te zien. Ik kreeg echt direct zin om de film te gaan bekijken, iets wat alleen de beste posters voor elkaar krijgen. De titel, logo en tagline zijn ook nog eens te gek. Kortom, een dikke tien.

Behalve de vette poster is de film zelf ook behoorlijk geslaagd. Hij begint met een naamloze zwerver die met een goederentrein arriveert in een naamloze stad. Een beetje zoals Clint Eastwood in de westerns over the man with no name. Door de mooie georchestreerde muziek krijg je helemaal het gevoel naar een film uit de jaren zeventig te zitten kijken.

De stad waar de hobo arriveert, is een smerige plek waar sadistische psychopaten de dienst uitmaken. Tussen de vele hobo’s worden bumfights georganiseerd en gefilmd, vrouwen worden gebruikt als lust- en martelobjecten en de politie wordt betaald door de leider van al het tuig, de über sicko Drake. Hauer’s dakloze heeft door een paar slechte ervaringen al snel genoeg van alle smeerlappen en besluit aan het moorden te slaan. Gewapend met een shotgun richt hij een bloedbad aan onder het tuig. In zijn missie wordt hij bijgestaan door prostituee Abby.

‘Hobo with a Shotgun’ was oorspronkelijk een namaaktrailer die deelnam aan een fake trailer competitie georganiseerd om de première van ‘Grindhouse’ te promoten, het grootse exploitation project van Quentin Tarantino en Robert Rodriquez. De trailer won de competitie en werd in sommige Canadese bioscopen vertoond als onderdeel van ‘Grindhouse’. Het is de tweede aan ‘Grindhouse’ verbonden trailer die het tot een speelfilm schopt. De andere is ‘Machete’ van Robert Rodriguez zelf.

Omdat de film met een relatief bescheiden budget is gemaakt en geen grote Hollywood sterren in de cast heeft, is het een overtuigendere exploitation film dan de ‘Grindhouse’ films van Rodriguez en Tarantino zelf. Het excessieve geweld en sadisme maakt wel dat het moeilijk is om veel te geven om de personages, inclusief de protagonist. Ook is de opbouw niet helemaal geslaagd; Hauer verandert in een paar minuten in een massamoordenaar, wat ook de genoegdoening wat teniet doet. Maar de boodschap over de human condition is toch overtuigend neergezet. Ook is het exploitation gehalte optimaal; je kunt je het geschreeuw en gejuich bij de vele bloederige scenes in het theater levendig voorstellen. Deze hobo is het zeker waard om wat kleingeld aan uit te geven.

Pulp Fiction (1994)


‘Girls like me don’t make invitations like this to just anyone!’

Directed by:
Quentin Tarantino

Written by:
Quentin Tarantino (stories / screenplay)
Roger Avary (stories)

Cast:
John Travolta (Vincent Vega), Samuel L. Jackson (Jules Winnfield), Uma Thurman (Mia Wallace), Tim Roth (Pumpkin), Amanda Plummer (Honey Bunny), Bruce Willis (Butch Coolidge), Ving Rhames (Marsellus Wallace), Eric Stoltz (Lance), Rosanna Arquette (Jody), Harvey Keitel (Winston Wolf)

After Quentin Tarantino’s insanely cool debut in 1992, Reservoir Dogs – which he wrote and directed – the expectations of him in movieland were quite high. Two years later he delivered. When Pulp Fiction premièred at Cannes in 1994, they didn’t know what hit them. Tarantino’s L.A.-based crime opus, inspired by the Black Mask pulp magazine, blew them all away.

The three intersecting stories that are told non-chronologically in Pulp Fiction are all amazing in their own way. The first one about two hitmen Vincent Vega (John Travolta) and Jules Winnfield (Samuel L. Jackson) that have to dispose of a headless body and blood-soaked car is both mean and hysterical. The second one in which Vega takes gangster boss Marcellus Wallace’s wife Mia (Uma Thurman) out on a date (“it’s not a date!”) is druggy, cool, sensual and exciting. The third story about boxer Butch (Bruce Willis) who swindles Marcellus Wallace is romantic, ironic and twisted. The whole plot is tied together by a crazy short about a young couple in love who decide to rob the restaurant they are having breakfast in.Whether a person knows about movies or not, it is hard to miss that this is an amazingly clever movie. The screenplay is out of this world and so is the cast (5 million dollars of the 8 million budget went to the cast). The non-chronological structure to which Tarantino holds the patent is never done better. And although not his most mature, the dialogues about foot massages, piercings, TV-pilots and uncomfortable silences are unforgettable. Especially the exchanges between Vega and Winnfield are absolutely hilarious.

Of course, this being Tarantino’s early masterpiece, it contains a trainload of movie references. One could even call it his ultimate homage to cinema. But what makes it richer and cleverer than just a highly entertaining crime flick stuffed with pop-culture dialogues and references, is the biblical thread that runs through it. It is truly remarkable how the separate stories intertwine and destiny comes into play the whole time. For example, Butch and Marcellus Wallace walk into the most terrible place on earth, but it does put them square in the end. And what becomes a life changing event for Winnfield, is ignored by Vega for whom things soon end badly. All the characters get a lesson in some sort of way. Some get a second chance and some don’t. The viewer can keep looking into this and discover new things all the time. In this respect, the screenwriters did a wonderful job and justly won an Oscar for it.

The nineties was a glorious time for cinema, when surprises like Pulp Fiction would still appear once in a while. Although, we can only hope for this period to return, we can also re-live the beautiful movie experiences from the past. Like the content of the mysterious briefcase in the movie, Pulp Fiction is a treasure that will undoubtedly still be viewed and honored long into the future.

Rating:

Quote:
JULES:  “Marcellus Wallace don’t like to be fucked by anybody except Mrs. Wallace.”

Trivia:
Samuel L. Jackson auditioned for the part of Mr. Orange in Reservoir Dogs (1992), but it went to Tim Roth. Tarantino enjoyed Jackson’s work so much that he wrote the part of Jules specifically for him.