Lessen in scenarioschrijven #3 – Gebruik van symboliek

Lees ook:
Lessen in scenarioschrijven #1 – De basis
Lessen in scenarioschrijven #2 – Inspiratie

The Hero’s Journey begins here…

We vervolgen de serie over scenarioschrijven met symboliek. Esoterische symboliek welteverstaan, dat wil zeggen dat niet iedereen het ziet; je moet er een beetje verstand van hebben. Dat neemt niet weg dat symboliek in ons collectieve onderbewuste zit opgeborgen (Jung), dus wanneer we het aanschouwen doet het toch iets met ons al kunnen we niet direct omschrijven wat.

Symboliek is een omvangrijke studie, dus in één artikel kan ik er weinig over kwijt. Wat ik daarom wil doen is 10 voorbeelden geven van hoe symboliek gebruikt wordt in populaire films. Dat geeft je een idee over hoe je het kunt inzetten. Bronnen waar je vervolgens zelf op zoek kunt gaan naar geschikte symboliek voor je scenario zijn onder meer: het numerologische, kabbalistische, astrologische, magische, mythologische en het occulte. Daarnaast kun je kijken naar tarotkaarten, alchemie, iconografie en het mysticisme.

De 10 voorbeelden uit populaire films (met heel veel dank aan Robert W. Sullivan) zijn:

1. Zoektocht naar kennis
De Griekse oudheid biedt een schat aan symbolische betekenis. ‘Gnosis’ is het Griekse woord voor kennis. Het gnosticisme is een christelijke filosofie met mogelijk wortels in het oude Rome en Perzië. Sophia, wier naam in het Grieks ‘wijsheid’ betekent (Philo-Sophia = letterlijk: vriend van wijsheid), is een van de centrale figuren in het gnosticisme dat de nadruk legt op individuele kennis en wijsheid als weg naar de verlossing en vereniging met God. Incarnaties van het vrouwelijke archetype Sophia in literatuur en film zijn o.a. Alice in ‘Alice in Wonderland’ en Dorothy in ‘The Wizard of Oz’. Alice en Dorothy bereiken Gnosis door een occulte en mystieke ervaring door te maken. Ze worden beide naar een magische wereld getransporteerd middels een ‘ladder’ (Jacob’s Ladder, ladder van Minerva), namelijk een tornado (Dorothy) en een konijnenhol (Alice) respectievelijk. De ervaringen die ze vervolgens ondergaan hebben hun grondslag in Gnostische wijsheid, verlichting, het mystieke, het occulte en het dualistische.

2. Dualisme
Het dualisme is de leer dat het heelal beheerst wordt door twee tegenovergestelde principes, het ene goedaardig en het andere kwaadaardig. Dit is als thema volop aanwezig in o.a. science fiction in fantasy films, zoals ‘The Lord of the Rings’ en ‘Star Wars’. In laatstgenoemde neemt het duistere, mechanische keizerrijk het op tegen de lumineuze, organische rebellen.

In ‘The Lord of the Rings’, met name in deel twee ‘The Two Towers’, staat ook de strijd tussen industrie en natuur centraal. Saruman’s orcs vernietigen grote delen van het woud van Fangorn om een gigantische oorlogsindustrie op te bouwen in Isengard. Dit symboliseert de inval op de natuur door de Industriële Revolutie in de 19de eeuw. Het personage Treebeard, een lopende en pratende boom, verwoordt het als volgt; “There’s always smoke rising from Isengard these days. There was a time when Saruman would walk in my woods, but now he has a mind of metal, and wheels. He no longer cares for growing things.”

Een ander aspect van dualisme dat in ‘The Two Towers’ aan bod komt is dat tussen geest en materie. Centraal in de film staat het het verbond tussen de twee torens van Sauron en Saruman: Barad-dûr en Orthanc. Het oog van Sauron staat voor spirituele kwaadaardigheid terwijl Saruman het stoffelijke kwaad personifieert. Saruman vertegenwoordigt de fysieke tirannie die de natuur overspoeld en Sauron is een soort bovenzinnelijk kanker dat overleeft zolang de ene ring blijft bestaan in Midden-Aarde.

3. De zonneheld
Ian Fleming, schrijver van de James Bond boeken, werkte voor zijn carrière als schrijver in de Britse Naval Intelligence samen met de occultist Aleister Crowley. Deze vriendschap heeft grote invloed gehad op de James Bond boeken. Bond is de zonneheld (‘Solar Hero’) die het opneemt tegen een superschurk met een duister doel; vaak streven deze schurken een nieuwe wereldorde na met zichzelf aan het hoofd. Ook de Bond-films en boeken staan bol van het dualisme: licht en duisternis, goed en kwaad, verdorvenheid en onschuld…. Bond is het heroïsche archetype die het opneemt tegen het vileine archetype die vaak een toepasselijke naam draagt, zoals Dr. No (negatief geladen tegenover Bond’s positieve held)


De zonnehelden in films (James Bond, Neo, Luke Skywalker) krijgen tegenwicht van de maan die gepersonifieerd wordt door een vrouwelijke held. Princes Leia (Carrie Fisher) draagt in ‘Star Wars’ witte jurken om de nachtelijke glans van de maan te personificeren.

4. Eenheid met vrouwen
Waarom maakt James Bond zoveel vrouwen het hof? Ook hierin schuilt symboliek van dualistische aard (man-vrouw). Ik laat expert Robert W. Sullivan aan het woord: “If the godhead joins the male and female in the ultimate unity, than to be like God-man must unite the masculine and the feminine elements of his nature. In Jungian terms he must unite himself to his ANIMA, the feminine part of a man’s personality. In terms of sexual symbolism, he must penetrate and ‘know’ his own virgin feminine component to enter the temple where the godhead is concealed. In other words, Bond must unite with the sacred feminine or ‘the Bond Girl’ to achieve a form of Gnostic alchemical ascent allowing him to defeat the Demiurge-like villain.”

Simpel gezegd, Bond moet seks hebben met de Bond-girl om de bad guy te verslaan. De namen van de Bond-girls stralen altijd seksualiteit en energie uit: Pussy Galore (vagina in overvloed) en Domino Vitali (vitale dame). Deze heilige eenheid gaat altijd goed, op één keer na. In ‘On Your Majesty’s Secret Service’ trouwt Bond met Teresa ‘Tracy’ Draco, dochter van Marc-Ange Draco, leider van een machtig Corsicaans misdaadsyndicaat. Oftewel, Bond’s vrouw is zelf afkomstig van de donkere zijde (Draco betekent dan ook ‘Draak’ in Grieks/Latijn). De alchemie tussen licht en duisternis is niet mogelijk en direct na de bruiloft – nog voordat zij het huwelijk geconsumeerd hebben – wordt Tracy doodgeschoten door Bond’s aartsvijand Blofeld. De draak wordt gedood door een andere draak.


Het gedoemde huwelijk tussen Bond en Tracy Draco laat zien hoe het onderbewuste symboliek oppikt. De relatie tussen Bond en zijn nieuwe schoonfamilie voelde al vanaf het begin ongemakkelijk.

5. Locaties als symbool
Het Overlook Hotel in Stanley Kubrick’s horrorfilm ‘The Shining’ staat symbool voor de donkere kant van de Verenigde Staten. Het hotel is gebouwd op een oude Indiase begraafplaats, net als het land Amerika gebouwd is op Indianenland. Daarmee hebben de kolonisten letterlijk de natie van de Indianen begraven. Oude presidenten zijn te gast geweest in het geïsoleerde Overlook Hotel. En de kleuren rood, wit en blauw – emblemen van de Amerikaanse vlag en patriottisme – zijn volop aanwezig in de film.

6. Faustiaans pact
Een Faustiaans pact is een deal waarbij een ambitieuze persoon zijn morele integriteit inruilt voor macht en succes. In ‘Star Wars: Revenge of the Sith’ personifieert Anakin Skywalker Dr. Faust en kanselier Palpatine de duivel zelf. Anakin’s motivatie is mystieke Sith wijsheid te vergaren die hem zal helpen zijn vrouw Padmé van een zekere dood te redden (hij ziet haar dood – zijn grootste angst – voor zich in zijn dromen). De Faust legende is de basis van vele artistieke, literaire, muzikale en filmische werken door de eeuwen heen.

Chancellor Palpatine: Did you ever hear the tragedy of Darth Plagueis the Wise?
Anakin Skywalker: No.
Chancellor Palpatine: Darth Plagueis was a Dark Lord of the Sith who lived many years ago. He was so powerful and so wise that he could use the Force to influence the midichlorians to create life… He had such a knowledge of the dark side that he could even keep the ones he cared about from dying.
Anakin Skywalker: He could do that? He could actually save people from death?
Chancellor Palpatine: The dark side of the Force is a pathway to many abilities some consider to be unnatural.
Anakin Skywalker: What happened to him?
Chancellor Palpatine: He became so powerful… the only thing he was afraid of was losing his power, which eventually, of course, he did. Unfortunately, he taught his apprentice everything he knew, and then one night, his apprentice killed him in his sleep. It’s ironic that he could save others from death, but not himself.
Anakin Skywalker: Is it possible to learn this power?
Chancellor Palpatine: Not from a Jedi.

7. Het Jezusfiguur
Vaak is de held in fantasiefilms een Messias-achtig figuur zoals Jezus Christus. Denk bijvoorbeeld aan Neo in ‘The Matrix’ of Anakin Skywalker in ‘Star Wars’. Kijk naar het levensverhaal van Anakin Skywalker: een profetie voorspelde zijn komst, hij beschikte over speciale krachten en zijn moeder verwekte hem zonder vader (“there was no father. I can’t explain what happened”). Zijn moeder Shmi Skywalker werd in ‘The Phantom Menace’ dan ook gespeeld door Pernilla August die hetzelfde jaar (1999) verscheen in de tv-film ‘Mary, Mother of Jesus’ in de rol van Mary. De planeet Tatooine waar Anakin ontdekt wordt lijkt veel op Palestina.

Aan het einde van de eerste Star Wars trilogy offert Anakin Skywalker (dan al lange tijd getransformeerd in Darth Vader) zich op om het universum te redden van de kwade Sith. Hij verlost zichzelf dan als het ware van zijn zonden als Darth Vader en daarvoor Anakin (lust, jaloezie en woede). Nu was Jezus zelf zonder zonden volgens de meeste versies van de Bijbel, maar in het veel realistischer verhaal ‘The Last Temptation of Christ’ is dat wel anders.


Neo (Keanu Reeves) is in ‘The Matrix ’een echt Jezusfiguur

8. Symbool voor oneindig
Op 26 oktober 1985 wordt Einstein, de hond van uitvinder Doc Brown, de eerste tijdreiziger in de geschiedenis. Hij doorbreekt het ruimtetijd continuüm wanneer de tijdmachine die Brown gebouwd heeft 88 mijl per uur bereikt. De naam Einstein is toepasselijk aangezien het Albert Einstein’s speciale relativiteitstheorie is die de manipulatie van ruimtetijd mogelijk maakt. Het nummer acht, wanneer op zijn kant gezet, is het symbool voor opsluiting in de tijd, vandaar de 88 mijl per uur die nodig zijn om de ‘Flux Capacitor’ in de tijdmachine te activeren. De ‘Back to the Future’ serie is geïnjecteerd met Egyptische legenden. Die worden uitgebreid besproken in het boek ‘Cinema Symbolism’.

9. Ego, Schaduw, Zelf
Carl Jung was degene die het begrip ‘schaduw’ in de psychologie introduceerde. Hij gaf daaraan een geheel eigen betekenis: het verborgen ware zelf. Dat ware zelf kleeft aan je zoals je schaduw in de stralen van de zon. Als je in het zonlicht staat kun je hoog of laag springen, tegen je schaduw schoppen en wat al niet, maar je raakt die schaduw niet kwijt. Dat geldt precies zo voor je ware zelf. Want je ware zelf, dat ben je, en dat blijft bij je, hoe verborgen ook en hoe je ook je best doet het te verstoppen.

In Alfred Hitchcock’s ‘Psycho’ (1960) verkleedt Norman Bates zich als zijn moeder, imiteert hij haar stem, en vermoordt hij jonge vrouwen die ‘moeder’ boos maken met hun flirterige gedrag. Norman is een echte split personality die zowel moeder als zoon is, schaduw en bewust ego. Hitchcock gebruikt de symbolische schaduw persoonlijkheid ook voor het personage Marion Crane (Janet Leigh) in de film. Dit wordt uitgedrukt in de lingerie die ze draagt. Voordat ze geld gestolen heeft, zien we haar in wit ondergoed dat haar onschuld en bewuste ego uitdrukt. Na de diefstal die ze pleegt draagt ze zwarte lingerie dat de schaduwzijde van haar persoonlijkheid symboliseert en haar nieuwe betrokkenheid bij slechte zaken. Net als Bates heeft de persoonlijkheid van Marion Crane twee contrasterende zijden. Bates straft haar door haar, verkleed als zijn moeder, dood te steken in de douche.

10. Wrede moeders
In ‘Alien’ (1979) komt de vrouwelijke held Ripley erachter dat het enige doel van de ruimtemissie waar ze aan deelneemt is om een levend exemplaar van een Xenomorph – een kwaadaardige alien – naar de aarde te brengen. Dat de bemanning daarbij omkomt maakt de opdrachtgever niet uit. De naam van de boordcomputer die de missie coördineert is MOTHER. Het enige andere bemanningslid dat de plannen van MOTHER kent is het kunstmatige wezen Ash, dat de computer compleet volgzaam dient net als Norman Bates zijn moeder dient in ‘Psycho’.

Het idee van een wraakzuchtige en wrede moederfiguur komt uit de mythologie in de vorm van de verdorven godin Nemesis. Andere bekende voorbeelden zijn:
– Joan Crawford (Faye Dunaway) in ‘Mommie Dearest’ (1981)
– Margaret White (Piper Laurie) in ‘Carrie’ (1976)
– Livia Soprano (Nancy Marchand) in ‘The Sopranos’ (1999-2007)
– Mary (Mo’Nique) in ‘Precious’ (2009)
– Ma Jarrett (Margaret Wycherly) in ‘White Heat’ (1949)
– Janine ‘Smurf’ Cody (Jacki Weaver) in ‘Animal Kingdom’ (2010)
– En ook al is ze dood in de film, Norma Bates in ‘Psycho’ (1960)


De ‘Queen Mother’ in ‘Aliens’: de wrede moeder in ware monsterlijke vorm…

In het volgende en laatste deel van de serie – ‘de mindset’ – bespreken we wat er komt kijken bij het mentale proces van scenarioschrijven.

Advertenties

James Bond: 10 Most Memorable Deaths (Caused by Bond’s Adversaries)

In anticipation of SPECTRE, FilmDungeon.com editor Jeppe Kleyngeld lists his favourite things about the James Bond series in 12 unique features. Enjoy!

10. Strawberry Fields
Film: QUANTUM OF SOLACE
Killer: Quantum
Quote: ‘You might like to tell her your theory about there being no oil. Her lungs are full of it’ [M]
Strawberry Fields
Why Memorable? Another tragic death of one of Bond’s girlfriends. She is found drenched in oil in a hotel room, simply for being an employee of MI6. If Bond wasn’t yet driven by revenge for the death of his love Vesper, now he surely is.

9. Kronsteen
Film: FROM RUSSIA WITH LOVE
Killer: Morzeny (Blofeld’s man)
Quote: ‘12 seconds. One day we must invent a faster working venom’ [Blofeld]
Kronsteen
Why Memorable? Chess player Kronsteen was a secret operative for SPECTRE (Number 5). He was in charge with cooking up strategies for committing thefts and other wicked crimes. But in FROM RUSSIA WITH LOVE, his plan to steal a cipher machine from the Russians failed thanks to James Bond. And failure at SPECTRE is not tolerated! Blofeld therefore has Kronsteen killed with a special pointy shoe. Autch!!

8. Japanese Businessman
Film: A VIEW TO A KILL
Killer: May Day
Quote: ‘This way…’ [May Day]
Japanese Businessman
Why Memorable? This hapless business guy is released from baddie Max Zorin’s blimp into the San Francisco Bay for refusing to cooperate with Zorin’s evil plans for Silicon Valley. It is freaky that the airship has a door and staircase made specifically for this purpose. It would then be almost a shame not to use it, which is no problem in Max Zorin’s case. He seems to enjoy killing more than anything else in the world. ‘So, anyone else want to drop out?’ Zorin asks the other business men. No response.

7. Stromberg’s Secretary
Film: THE SPY WHO LOVED ME
Killer: Stromberg
Quote: ‘It was you who betrayed me. You had access to all the information. And now you will pay the penalty’ [Karl Stromberg]
Stromberg's Secretary
Why Memorable? ‘Someone has attempted to sell the plans of our tracking project to competing world powers.’ When you hear a villain utter these words, you know someone is about to seriously get it. The beauty about this scene is that you think that Professor Markovitz and Dr. Bechmann are screwed until Stromberg pushes a button dropping his secretary through the elevator floor into a shark basin. Markovitz and Bechmann gaze in horror as the shark starts eating her. Then they have to take the elevator themselves . . .

6. M
Film: SKYFALL
Killer: Silva
Quote: ‘Free both of us with the same bullet’ [Silva]
M
Why Memorable? M is surely the greatest regular character besides Bond since Judi Dench took the role in GOLDENEYE, so her death seven movies later feels like a major blow. She dies right in James’ arms, but not after telling him; ‘I did get one thing right.’ Get out the handkerchiefs now. Even Bond sheds a tear…

5. Milton Krest
Film: LICENCE TO KILL
Killer: Franz Sanchez
Quote: ‘You’re right it’s not your money. It’s mine…’ [Franz Sanchez]
Milton Krest
Why Memorable? Milton Krest becomes a victim in 007’s quest to exact vengeance on drug dealer Sanchez for torturing his friend Felix and murdering his wife Della. Thanks to insinuations from Bond, Sanchez suspects that Krest tried to have him assassinated. Then his goons find his own stolen money in Krest his decompression chamber (planted there by Bond). A furious Sanchez kicks Krest inside the decompression chamber and gradually turns the pressure valve to an extreme level, before hacking the vent with an axe. The rapid decompression causes Krest his head to expand and then violently explode, splattering the porthole window with blood. Gruesome, but also funny for those with a stomach for this kind of violence.

4. Admiral Chuch Farrel
Film: GOLDENEYE
Killer: Xenia Onatopp
Quote: Lyubeemyets’ [Xenia Onatopp]
Admiral Chuck Farrel
Why Memorable? What the admiral though was just wild sex, turned out a little too wild. He is killed by suffocation by Xenia Onatopp’s thighs. A very impressive performance by Xenia, who even casually steals an access pass out of his jacket while doing the strangling.

3. Vesper Lynd
Film: CASINO ROYALE
Killer: Quantum
Quote: ‘I’m sorry James’ [Vesper Lynd]
Vesper Lynd
Why Memorable? It appears though as Bond’s true love Vesper betrayed him by stealing a large sum of money, but she actually helped him. The organisation behind the whole plot in CASINO ROYALE blackmailed her to deliver the money in exchange for saving Bond’s life. Bond kills the men and tries to rescue Vesper, but she locks herself in an iron-frame lift and allows herself to drown as the building sinks. A very sad ending for this lovely girl, which reminds us of the death of Bond’s new wife Tracy in ON HER MAJESTY’S SECRET SERVICE. Speaking of which…

2. Tracy
Film: ON HER MAJESTY’S SECRET SERVICE
Killer: Irma Bunt
Quote: ‘We have all the time in the world’ [James Bond]
Tracy
Why Memorable? Perhaps the most tragic death in the entire series. After finally finding stability and a future with James, Tracy gets shot in her car right after their wedding. When a policeman stops over to check it out, Bond tells him: ‘It’s all right. She’s having a rest. We’ll be going on soon. There’s no hurry you see? We have all the time in the world.’ By now, half the audience is crying like Miss Moneypenny was at the wedding.

1. Jill Masterson
Film: GOLDFINGER
Killer: Oddjob
Quote: ‘Felix, get over here right away. The girl is dead. No, Jill Masterson. She’s covered in paint. Gold paint’ [James Bond]
Jill Masterson
Why Memorable? Jill Masterson sure messed with the wrong guy. No not Bond, well also. But Auric Goldfinger, the man with the Midas touch, is a whole different story. Jill failed to help him win a rigged game of poker due to interference from Bond. His revenge makes for one of the most memorable scenes in the entire James Bond series. After making love, James is knocked out by Goldfinger’s henchman Oddjob. When he comes to, he finds Jill covered in gold paint!

Top Secret

Read also:

10 Best Pre-Credit Sequences
James Bond: 10 Best Pre-Credit Scenes

10 Best Credit Sequences
James Bond: 10 Best Title Sequences

10 Best Bond Girls
James Bond: 10 Finest Bond Girls

James Bond: 10 Greatest Villains

In anticipation of SPECTRE, FilmDungeon.com editor Jeppe Kleyngeld lists his favourite things about the James Bond series in 12 unique features. Enjoy!

10. Ernst Stavro Blofeld
Films: FROM RUSSIA WITH LOVE, THUNDERBALL, YOU ONLY LIVE TWICE, ON HER MAJESTY’S SECRET SERVICE, DIAMONDS ARE FOREVER, FOR YOUR EYES ONLY, NEVER SAY NEVER AGAIN
Played by: Anthony Dawson, Donald Pleasence, Telly Savalas, Charles Gray, John Hollis, Max von Sydow
Quote: ‘Let his death be a particularly unpleasant and humiliating one’
Ernst Blofeld 2
Ernst Blofeld 1
Why memorable: Ernst Blofeld is the arch villain of the Bond series. As leader (Nr. 1) of SPECTRE, he is cunning and rotten to the core. He appears in seven Bond films and is finally killed by Bond (thrown in factory chimney by helicopter) in the pre-title sequence of FOR YOUR EYES ONLY. This is Bond’s revenge for the death of his first and only wife at the hands of Blofeld in AT YOUR MAJESTY’S SECRET SERVICE. Blofeld is played by a different actor in almost each of the seven movies he appears in and they all have a slightly different interpretation of the role. My favourite interpretation of Blofeld is the one performed by Donald Pleasence in YOU ONLY LIVE TWICE (photo).

9. Francisco Scaramanga
Film: THE MAN WITH THE GOLDEN GUN
Played by: Christopher Lee
Quote: ‘My name is Scaramanga. Francisco Scaramanga. I feel I know you, although I never thought we should ever really meet’
Francisco Scaramanga 2
Why memorable: An assassin with a golden gun who charges a million bucks per hit, but he is willing to do James Bond for free. It is all about the challenge for this pistol artist who grew up in a circus. Great portrayal by the dark and handsome Christopher Lee. He makes Scaramanga a truly dangerous and respectable opponent. Bond’s employer MI6 has evaluated Scaramanga as one of the finest shots in the world, and M authorizes Bond to assassinate the KGB-trained gunman – if he can.

8. Kananga
Film: LIVE AND LET DIE
Played by: Yaphet Kotto
Quote: ‘At any cost – any – Bond must die’
Kananga 2
Why memorable: After Blofeld has been the villain for three Bond movies in a row, it was time for something else. Kananga is a power-hungry political baddy with a taste for voodoo and sadism. He is also a drug manufacturer. On his island San Monique he has thousands of acres of poppy (heroin) fields, protected by the Voodoo threat of Kananga’s accomplice Baron Samedi. Then there is Kananga’s alter ego, the New Orleans based Mr. Big, distributer and wholesaler of the product through his chain of Fillet of Soul restaurants. Kananga/Mr. Big is excellently portrayed by character actor Yaphet Kotto as a frustrated, angry, impatient and violent bully. Kananga is named after Ross Kananga, owner of the crocodile farm featured in the movie.

7. Maximilian Largo
Film: THUNDERBALL, NEVER SAY NEVER AGAIN
Played by: Adolfo Celi, Klaus Maria Brandauer
Quote: ‘Do you lose as gracefully as you win?’
Maximilian Largo 1
Why memorable: Icy villain that works for SPECTRE as head of its extortion operations, under the organization’s leader Ernst Stavro Blofeld. Appears in both THUNDERBALL and unofficial remake NEVER SAY NEVER AGAIN. I am personally more a fan of the second interpretation. Largo’s cover is that he is a well known millionaire and philanthropist. Largo’s two main headquarters are his super-yacht The Flying Saucer and a Moorish castle Palmyra located on the north coast of Africa. He seems very friendly and controlled, but all of a sudden he can get real psychopathic. A very scary acting job by Austrian character actor Klaus Maria Brandauer.

6. Alec Trevelyan
Film: GOLDENEYE
Played by: Sean Bean
Quote: ‘Why can’t you just be a good boy and die?’
Alec Trevelyan 1
Why memorable: Former colleague and friend of Bond who faked his own death and comes back nine years later to extract revenge on Britain for what happened to his parents in the war. This leader of the Janus Crime Syndicate is very angry and hateful making him an interesting antagonist. For James this is the first time he faces a former friend, but naturally he stays true to Britain. Sean Bean is excellent as the vengeful Trevelyan, whose face is scarred due to Bond, making him even more hungry for payback.

5. Elektra King
Film: THE WORLD IS NOT ENOUGH
Played by: Sophie Marceau
Quote: ‘I always had a power over men. Nobody can resist me’
Elektra King 1
Why memorable: THE WORLD IS NOT ENOUGH is the first James Bond movie where the main villain is a woman. This is revealed later in the film when Elektra is already a major love interest for James. She turns out to be pretty cold. She murdered her own father because she felt he hadn’t helped her sufficiently when she was kidnapped. Now she wants revenge on M, who worked together with her father during the kidnapping. Elektra is very sexy, smart, manipulative and above all: deadly. In short, the perfect Bond villain.

4. Max Zorin
Film: A VIEW TO A KILL
Played by: Christopher Walken
Quote: ‘Intuitive improvisation is the secret of genius’
Max Zorin 2
Why memorable: A mad evil doctor did experiments on pregnant woman during the Second World War to enhance the intelligence of babies. Most of the women had miscarriages, but Max Zorin is one of the doctor’s success stories. He is extremely intelligent, but the treatment had a side effect: he is utterly psychotic as well. Zorin was trained by and long-affiliated with the KGB. Then he became a successful business man, first in oil, then in microchips. Zorin forms a plan to destroy his only competition in Silicon Valley by triggering a massive earthquake in the San Andreas Fault at high tide, causing the valley to flood. Zorin is completely ruthless and displays a total lack of loyalty towards his own men, as shown when he mows down hundreds of his own mine workers with a machine gun, laughing psychotically while doing it. He even betrays his own right hand woman May Day. Besides killing, he also has a strong passion for horse racing.

3. Karl Stromberg
Film: THE SPY WHO LOVED ME
Played by: Curt Jurgens
Quote: ‘Cancel transfer of 20 million dollars. Inform next of kin that a tragic accident has resulted in the deaths of Professor Markovitz and Dr. Bechmann. The funeral was at sea’
Karl Stromberg 1
Why memorable: Shipping tycoon Karl Stromberg is, along with Hugo Drax in the follow-up MOONRAKER, the most ambitious Bond villain and among the most rich and powerful (and crazy). His masterplan is to destroy the world via a nuclear war and create a new civilisation under the sea. He can best be characterised as insane maniac who thinks he is God. Stromberg reclusively lives in his sea station ‘Atlantis’ that has a spectacularly beautiful aquarium that contains several rare species, but also sharks that he uses to feed his disloyal underlings to. Prefers not to shake hands.

2. Franz Sanchez
Film: LICENCE TO KILL
Played by: Robert Davi
Quote: ‘I just want you to know that this is nothing personal. It’s purely business’
Franz Sanchez 1
Why memorable: Robert Davi plays the role of a lifetime as Franz Sanchez, a ruthless druglord who is completely believable in his cruel practices. From the moment he is introduced, he is evil and menacing. His first acts shown to us are whipping his girlfriend for cheating and having her lover’s heart cut out. Soon after, he throws Bond’s best friend Felix Leiter to the sharks. When LICENCE TO KILL came out, newspapers were full of cocaine kings like Sanchez, making him a very current villain at the time.

1. Auric Goldfinger
Film: GOLDFINGER
Played by: Gert Fröbe
Quote: ‘No Mr. Bond, I expect you to die!’
Auric Goldfinger 2
Why memorable: Industrial tycoon and criminal mastermind that wants to increase the value of his gold supply (approx. 10 times) by blowing a nuclear bomb in the vault of Fort Knox, making the entire gold supply of the United States radioactive for 60 years. His plan is so ambitious that he must be a lunatic. He is, but still comes pretty close to achieve his operation Grand Slam, killing many people along the way, including the turned Jill Masterson, who is found covered in gold paint. ‘It’s the kiss of death…’. What makes Goldfinger so intriguing – apart from his brilliant name – is his love for gold. ‘All my life, I’ve been in love with its colour, brilliance and divine heaviness.’ He dies by getting sucked out of an airplane cabin through a window that Bond has shot.

Read also:

Top 10 Gadgets
James Bond: Top 10 Gadgets

The James Bond Films Rated From Worst To Best (24-11)
The James Bond Films Rated From Worst To Best (24-11)

The James Bond Films Rated From Worst To Best (Top 10)
The James Bond Films Rated From Worst To Best (Top 10)